منافع ملی ، طرح روسیه و گفتگوهای هسته ای

به گزارش آفتاب نیوز، پای این سه کشور در پروسه حل پرونده هسته ای ایران در حالی وارد شد که دولت آمریکا ژست بسیاری جدی برای ارجاع پرونده به شورای امنیت گرفته و تمام تحرکاتش را در این جهت متمرکز کرده بود. در این فضا دکتر حسن روحانی سکان دیپلماسی کشور را به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی در پرونده هسته ای به دست گرفت و تیم مذاکره کننده خود را آماده رزم کرد. 

افرادی این تیم را تشکیل می دادند که حضورشان در دستگاه دیپلماسی کشور طی دو دهه پس از انقلاب از آنان دیپلمات های زبده و پخته ای ساخته بود. این تیم بیش از یک سال مشغول مذاکره با سه کشور اروپایی بودند و در این مسیر تا آنجا پیش رفتند که وزرای خارجه سه کشور اروپایی هم زمان در ایران حضور پیدا کردند و مذاکرات به بالاترین سطح خود رسید. بررسی دستاوردهای این تیم نه هدف این نوشته است و نه با اطلاعات پراکنده و اخبار محدود منتشر شده از آن کار قابل انجامی است. 

اما یک نکته جای هیچ انکار یا تردیدی ندارد و آن عدم موفقیت پروژه دولت آمریکا در بستن هرگونه روزنه ای به روی دستگاه دیپلماسی دولت ایران بود. بلکه پیشنهاد راه های غیردیپلماتیک برای حل مسأله پرونده هسته ای ایران از سوی آمریکا به کشورهای عضو شورای حکام دیگر مقبولیت مطلق نمی یافت، بلکه تمام دولت ها آنگونه پیشنهاد ها را معلق و منوط به عدم موفقیت گفتگوهای سه کشور اروپایی با ایران می دانستند و با مسیری که گفتگوها در پیش گرفته بود این امر تعلیق به محال تلقی می شد زیرا چشم انداز گفتگوها در نظر بسیاری از کارشناسان، مثبت بوده و طرف های گفتگو نیز مذاکرات را علاج کار دانسته و دیگر نیازی به آن دست از راه حل ها دیده نمی شد.

 معاهده پاریس و تشکیل کار گروه ها در کنار مذاکرات نیز مؤید همین امر بود. اما اتفاقی که در این میان افتاد، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در کشورمان و پیروزی محمود احمدی نژاد بود و با توجه به طرح شعارهای تبلیغاتی از سوی گروه پیروز در انتخابات،‌ که بر خلاف نظر کارشناسان و تلقی بین المللی از گفتگوها، داعیه دار باج دهی و عدم دفاع از منافع ملی در مسیر گفتگوهای هسته ای بود، همگان منتظر تحولی در جریان پرونده هسته ای کشورمان بودند و این انتظار چندان به درازا نکشید و یکی از اولین مراکزی که که دست‌خوش تغییر شد،‌ دبیر شورای عالی امنیت ملی بود و در پی آن تیمی که مسئولیت پرونده هسته ای ایران را به عهده داشتند از اعضای جدیدی تشکیل شدند.

 گروه جدید در آغاز با ایجاد یک فضای تبلیغاتی مبنی بر اینکه رئیس جمهور در زمان حضور در سازمان ملل و ایراد سخنرانی در آنجا طرح خاصی را برای حل مسأله ارائه خواهد کرد، فضای درک از آینده این پرونده در مراجع بین المللی را در هاله ای از ابهام فرو برد. اما طولی نکشید که با خاتمه اجلاس سازمان ملل و بیان منویات رئیس جمهور و تیم اش در صحن علنی سازمان ملل، دریافت ها بسیار شفاف و قابل پیش بینی شد. کشورهای اروپایی که در جریان گفتگو با تیم قبلی به ریاست دکتر حسن روحانی به عاملی بازدارنده در مقابل خواسته آمریکا برای ارجاع پرونده به شورای امنیت تبدیل شده بودند به جبهه مقابل پیوسته و در جریان اجلاس قبلی شورای حکام در ماه گذشته شانه به شانه آمریکا و همراهی قریب به اتفاق کشورهای عضو شورا،‌ قطعنامه ای را بر علیه ایران به تصویب رساندند که حاصلی جز محروم شدن کشورمان از هرگونه امتیاز و قرار گرفتن بر لب پرتگاه شورای امنیت در برنداشت. 

این امر به زنگ خطری برای تیم جدید و سکاندار آن علی لاریجانی تبدیل شد و تا اندازه ای رویکرد دیپلماسی آنان را به تغییر واداشت که حاصل آن نرمش تازه شورای حکام در برخورد با پرونده هسته ای ایران در اجلاس اخیر شورای حکام و براساس آن امکان گفتگو آن هم با محوریت طرحی که میهمان جدید این مذاکرات یعنی روسیه ارائه کرده بود محقق شد. طرحی که پروسه غنی سازی را از کشور خارج کرده و علاوه بر سربار مالی بسیار برای کشور، سلب اراده برای مدیریت پروژه را نیز در بر دارد. 

حال در این فضا که شورای حکام محور گفتگوها را طرح روسیه قلمداد کرده و از سوی دیگر ایران مدعی است که هیچ طرح مدونی از سوی روسیه ارائه نشده است،‌ و از طرف دیگر علی لاریجانی مسؤول پرونده مدعی است تا دو هفته آینده تاریخ آغاز مذاکرات تعیین خواهد شد، باید نشست و دید که سرنوشت این پرونده در دستان تیم جدید که تا حدودی از رویکرد گذشته خود باز گشته است، چه خواهد شد.