تیم هسته‌ای و فرصت‌های پیش رو

به گزارش آفتاب نیوز، حرکت زیگزالی تیم جدید مذاکره‌کننده از شروع فعالیتش، شکست‌های زنجیره‌ای نگران‌کننده‌ای را به دنبال داشت که اوج آن را در سپتامبر شاهد بودیم. در واقع، این شکست‌ها به استراتژی غلط و موضع‌گیری‌های تند این تیم بازمی‌گشت، ولی اکنون به نظر می‌رسد که تصمیمات اصلاحی مسئول تیم مذاکره‌کننده و همکاران وی دارد نتایج را تغییر می‌دهد و اعلام آمادگی کشورهای اروپایی برای مذاکره با ایران حکایت از آن دارد که احتمالا زنجیره شکست‌های گذشته، دارد به پایان خود نزدیک می‌شود، بنابراین توجه به نکات زیر برای موفقیت بیشتر تیم هسته‌ای ایران در مقطع کنونی می‌تواند راهگشا باشد:
1ـ بازی خردمندانه ایران در قبال روسیه: در حال حاضر پرسش اصلی این است که در ادامه مذاکره با اروپا آیا روسیه را نیز وارد بنماییم یا خیر؟
می‌دانیم که احمدی‌نژاد پس از به دست آوردن پست ریاست جمهوری، متناوبا اعلام می‌کرد که باید کشورهای دیگری را وارد جمع اروپایی‌ها نمود تا شانس انتخاب‌های ایران، افزایش پیدا کند. در راستای این دیدگاه، اکنون که ایران عملا نقش بالایی به روسیه داده، پرسش فراروی این است که آیا روسیه را وارد جمع طرف مذاکره با ایران بنماییم یا خیر؟ به نظر می‌رسد که این، مسئله بسیار حساسی است و توجه ویژه‌ای را می‌طلبد. برخی اعتقاد دارند که ایران باید از فرصت به وجود آمده استفاده کند و روسیه را در زمره طرف‌های مذاکره‌کننده، وارد نماید و پیش از آنکه روسیه به جبهه مقابل ایران بپیونند، ایران با یک بازی عقلانی و خرمندانه – ضمن جلب اعتماد دنیا که اکنون طرح روسیه را به عنوان آخرین گزینه در نظر گرفته است – به حفظ منافع ملی کشور نیز مبادرت ورزد. برخی دیگر، خلاف این نظر را دارند و می‌گویند مخالفت ما با طرح روسیه(که در واقع طرح مورد قبول اروپایی‌ها نیز هست)، در عمل، روسیه را هم در جبهه مخالفان ما قرار خواهد داد و بنابراین دعوت از روسیه به جمع طرف مذاکره ایران، به صلاح نیست.
به گمان ما غرب،‌ اکنون امیدوار است که در ادامه راه، همراهی روسیه را با خود داشته باشد چرا که با ورود روسیه به جبهه متحد آمریکا – اتحادیه اروپا، گزینه‌های بیشتری، مورد توجه آنها قرار خواهد گرفت، ضمن اینکه برای محکوم کردن ایران در سازمان ملل نیز با موانع کمتری مواجه خواهند بود.
با این همه اعتقاد داریم که توجه تیم هسته‌ای اکنون بیشتر باید روی طرح روسیه و متعاقبت آن توجه به حضور یا عدم حضور روسیه در مذاکرات، متمرکز باشد.
2ـ برجسته ساختن اهداف پنهان اروپا: اروپا گرچه در ظاهر و با نرمشی قابل توجه از پیش‌شرط خود برای انسجام مذاکرات، صرفنظر کرده و ظاهرا از ارجاع پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت دست کشیده اما در واقع در صدد است که اهداف پنهان خود را با مطرح کردن طرح روسیه پیش ببرد. طرحی که پذیرش آن توسط ایران اولا نگرانی غرب نسبت به ایران از بابت سلاح هسته‌ای، برطرف خواهد شد و ثانیا منجر به محروم کردن ایران از فرایند غنی‌سازی اورانیوم خواهد گردید، چیزی که مسئولان نظام اساسا از ابتدای بحران، با آن مخالف بوده‌اند. فی‌الواقع در این فرایند، ما نه تنها غنی‌سازی را از دست خواهیم داد بلکه امتیازی نیز کسب نخواهیم نمود.
با جدی شدن طرح روسیه و شروع مذاکرات ایران با اروپا(که در چند روز آینده صورت خواهد گرفت) ممکن است شرایط جدیدی ایجاد شود و ایران مجبور شود برای حفظ اصول مورد تأکید خود با مشکلات تازه‌ای مواجه شود. بنابراین از این آرامش قبل از توفان باید به نحو احسن استفاده گردد. این امکان کاملا وجود دارد که در فرصت باقی مانده، روسیه به شدت به محور اروپا – آمریکا نزدیک شود و این امر می‌تواند یک شوک بزرگ بر دیپلماسی هسته‌ای ما وارد نماید، چرا که بعد از این اتفاق، تصویب هر طرح و قطعنامه‌ای علیه کشورمان به راحتی امکان‌پذیر خواهد بود.
3ـ جدی کردن روند مذاکرات: به دنبال پاسخ وزرای امور خارجه سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان به دعوتنامه دکتر لاریجانی برای از سرگیری مذاکرات، این سئوال به وجود آمد که کشورهای اروپایی تا چه اندازه در روند مذاکراتشان با ایران جدی هستند؟ آیا سه کشور اروپایی قصدشان این است که با مطرح کردن طرح روسیه به محک ایران بپردازند؟ پیش از این، سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفته بود که اروپایی‌ها به دنبال یک نشست رسمی نیستند بلکه فقط تا این حد می‌خواهند که با طرف ایرانی بنشینند و مسایل را بررسی کنند که آیا مبنای مشترک کافی برای شروع مذاکرات با ایران دارند یا خیر؟ جدیت ایران در این مقطع برای ادامه مذاکرات، موضع ایران را تقویت خواهد نمود و همچنین از به وجود آمدن هر نوع بهانه(که به هیچ وجه تاکنون به نفع اروپا نبوده) جلوگیری نموده و حفظ و توسعه دستاوردهای فن‌آوری هسته‌ای کشور را تسهیل خواهند نمود.