سير نابخردي؛ از ترويا تا ويتنام

به گزارش آفتاب نیوز، از مقدمه كتاب
نوشته هاي تاريخي به ندرت پرفروش ترين كتابهاي سال مي شود، ولي آثار باربارا تاكمن هميشه از اين گونه بوده است. شور و شوق شگفت او به سرگذشتها و ماجراهاي تاريخ، جاذبه ي رُمان به كارهاي او مي داد و پيوسته بر خوانندگانش مي افزود. با اينكه از تاريخ نويسان نامي كشور خود بود و سالها رياست «جامعه ي مورخان آمريكا» و نيز «آكادمي هنر و ادبيات آكريكا» را به عهده داشت، برخلاف غالب مورخان دانشگاهي» در كارهاي خود نيازي نمي ديد كه جزء جزء پژوهشهايش را عرضه دارد و يا نظريه هاي جامع عليّت تاريخي را برشمارد: «هدف مورخ فقط حفظ توجه خواننده است- يا بايد باشد- ... من مي خواهم خواننده ام صفحه را كه برمي گرداند به آخر برساند. اين مقصود موقعي حاصل مي شود كه روايت روان پيش برود، و فرسوده در بند تحقيق و زيربار تفصيل به گِل ننشيند.»

اين گزينه از سخنراني 1978 او در لندن، نمودار اصول رهنمون نويسنده است. وي همانند هرودوت – پيشرو مورخان- قصه گو بود و فراموش نبايد كرد كه هرودوت با همه دسته گلهايي كه در نقل لطايف ناموثق براي سرگرمي خوانندگانش به آب داد، باز پدر تاريخ شناخته شد.

باربارا تاكمن در ژانويه 1912 در نيويورك به دنيا آمد. تحصيلات خود را در كالج ردكليف در 1933 به پايان رساند. دو سال بعد را در زادگاه خويش و در توكيو براي «انجمن روابط اقيانوس آرام» كار كرد. پدرش امتياز مجله ي «Nation» را داشت و در آنجا كاري به دختر خود واگذاشت. در 1937 با سمت خبرنگار خارجي اين مجله به اسپانيا رفت و مراحل اوليه جنگ داخلي اسپانيا را به چشم ديد و گزارش كرد. در مادريد مدتي همراه نيروهاي جمهوري خواه به محاصره قواي دشمن درآمد؛ و بعد در لندن براي مجله ي تبليغاتي جمهوري خواهان مقاله نوشت و به آرمان آنان ياري رساند. كتاب اول او درباره ي مناسبات بريتانيا و اسپانيا از سال 1700 به اين طرف بود. در طول جنگ جهاني دوم روزنامه نگار باقي ماند.

نخستين كار جدي او در عالم نويسندگي كتاب مقدس و شمشير بود كه روايتي است از جغرافياي بغرنج سياسي فلسطين و اقدامات نابسامان گذشته در چاره جويي بر مشكلات منطقه. همه ي مطالب كتاب بر مبناي نوشته هاي مورخان پيشين در دوره هاي دراز و ممتد تاريخ است. كتاب دوم او، تلگرام تسيمرمان، جمله از روي اسناد اصلي تحرير شد. داستان آن كشف رمز تلگرافهاي وزير خارجه آلمان، آرتور تسيمريان، و آشكار شد نقشه هاي مخفي آلمان است درباره ي جنگ بي امان زير درياييها در اقيانوس اطلس، كه در عين حال پيشنهاد اتحاد آلمان با مكزيك را هم (در اِزاي امتيازهاي ارضي جنوب – غرب ايالات متحد) برملا مي سازد. پس از موفقيت اين اثر، كتاب ديگري نوشت به نام توپهاي ماه اوت كه وصف مهيجي است از پيش درآمد سياسي درگيري در آغاز عمليات نظامي جنگ جهاني اول. اين اثر كه جايزه پوليتزرِ سال 1963 را به دست آورد موفقيت شاياني داشت. منتقدان آرايش مهارت آميز مطالب و سبك موجز و روشن آن را ستودند. كتاب ديگري از اين نويسنده، برج فرازان نيز مربوط به وقايع پيش از جنگ بين الملل از 1890 تا 1914 است. استيلول و تجربه ي آمريكا در چين، عمليات ژنرال معروف آمريكايي و تجربه ي ساليان 1945-1911 آمريكا را در چين شرح مي دهد و جايزه پوليتزر را براي بار دوم نصيب نويسنده كرد.

باربارا تاكمن هرچه پا به سن گذاشت به گذشته بيشتر روي آورد. كتاب آينه ي دور دست: قرن فجيع چهاردهم تصوير تأثرانگيز ويرانگريهاي جنگ و ستيز و بيماري طاعون (مرگ سياه) در جامعه ي قرون وسطاي اروپاست: به قول نويسنده در پيشگفتار «دوراني خشونت بار، مصيبت زده، هراسيده، مشقت ديده، پريشان، و همان گونه كه بسياري معتقدند، دوران پيروزي اهريمن.» سير نابخردي، داستان شماري از خطاهاي بزرگ تاريخ است – اندرز گذشته و عبرت حال. آخرين كتاب اين نويسنده سلام نخست نام دارد كه در 1988 منتشر شد و درباره ي رويدادهاي انقلاب آمريكاست.

تاكمن در فوريه 1989 در سن هفتاد و هفت سالگي درگذشت.