دیدار دانشجويان با رييس جمهور سابق
راديكاليسم در ايران سازمانيافته شده
به هاشمي جفا شد، هم آن دوران و هم اين اواخر
۲۰:۲۶
۱۳۸۵/۰۲/۱۷
به گزارش آفتاب نیوز، 
خاتمي در تعريف اصولگرايي گفت: اصولگرايي به معني مطلوب آن يعني اينكه انسان به چهارچوبهايش پايبند باشد و در عين حال سعه صدر داشته باشد كه اين چهارچوبها را به نقد بگذارد. اگر به جايي رسيد كه بايد چهارچوبهاي بهتري را جايگزين كند، قبول كند. هنوز هم معتقدم در ميان جرياناتي كه مخالف اصلاحات بودند، چهرهها و افراد مخلصي وجود دارند
وي افزود: سياستهاي نومحافظهكاران آمريكا سبب شد كه امروز راديكاليسم به مراتب نيرومندتر از ديروز شود و متأسفانه در ميان جوانان بخصوص در كشورهاي اسلامي گرايش به يك نوع تندروي و نفي غير وجود دارد.
خاتمي تصريح كرد: امروز عدم امنيت در دنيا فراگير است، يعني هيچ كس احساس امنيت نميكند. امروز وجود امنيت مهمترين مسأله دنياي امروز است. يك روز اين مسأله در مورد مردم فلسطين و كشورهاي تحت سلطه استعمار و استبداد مطرح ميشد و امروز اين ناامني در همه جا وجود دارد.
وي با بيان اينكه خشونت منشأ بروز عدم امنيت شده است، خاطرنشان كرد: «خشونت ناامني را ايجاد كرده است. اگر از گفتوگوي تمدنها حرف ميزنيم براي اين است كه براي عدالت، صلح و امنيت بشر ارزش قائليم. بايد با كار فرهنگي با اين ريشه، يعني خشونت، برخورد كرد.
وي ادامه داد: امروز راديكاليسم در ايران سازمانيافتهتر از ديروز است و تشكيلاتي دارد كه ميكوشد نظام فكري تعريف شدهاي داشته باشد، در جريانهاي اجتماعي و سياسي نظير انتخابات شركت ميكند، از نوعي مصونيت هم برخوردار است، تشكيلاتي براي خود دارد و مثل حزب عمل ميكند. اگر عمق آن قضايا را بشكافيم حتي ميتوانيم ببينيم كه بسياري از چهرههاي باسابقه و ريشهدار اصولگرا هم از اين وضعيت راضي نيستند و احساس ميكنند كنار گذاشته شدهاند
خاتمي گفت: متأسفانه بخاطر اشتباهاتي كه خودمان داشتيم جريان سازمانيافته انجمن اسلامي كه در واقع تنها جرياني بود كه در دانشگاه به صورت متشكل و رسمي حضور داشت ، تقريبا از هم پاشيد. بيتفاوتي در جامعه دانشگاهي ما زياد است و شايد بيشتر هم شده باشد. در اين حال راديكاليسم كه منسجمتر از گذشته عمل ميكند، ميكوشد اين جايگاه را پر كند
وي در پاسخ به دبيرسياسي انجمن اسلامي دانشگاه تهران كه گفت اصلاحات منفعل عمل كرد و سازماندهي ويژهاي نداشت، گفت: آيا اصلاحات يك پديده دفعي بود كه مثلا در دهه 70 پيدا شد و يا اينكه قبل از آن هم حضور داشت ولي در دهه 70 آشكارتر شد؟ اصلاحات متعلق به دوران اخير است يا سابقه دارد؟ معتقدم جريان اصلاحات در ايران بيش از صد سال سابقه دارد و اصيلترين جريان اصلاحات را روشنفكري ديني ميدانم كه خصوصيتش مخالفت با استبداد و استعمار بوده و از عقبماندگي ايران در عرصههاي مختلف رنج ميبرده است. در 150 سال گذشته دو جريان اصلاحات را تعريف كردهاند؛ يك گروه كه به دين معتقد بودند و هويت ديني را هويت فرهنگي جامعه ما ميدانند ولو اينكه بعضي از افراد عامل به دين نباشند. جريان ديگري هم بود كه خواستار آزادي و استقلال و پيشرفت بود ولي با دين ميانهاي نداشت. هر دو جريان با استبداد مخالف بودند اما به هر حال جريان دوم كه بيشتر مجذوب تجربه غرب بودند، دين را مانع تحقق خواست اصلاحات مورد نظر خود ميدانستند.
خاتمي سپس به بيان خاطراتي از دوران رياست جمهورياش پرداخت و يادآور شد: هيچ وقت از هيچ كس دلگيري نداشتم.وقتي به سير تاريخي صد و پنجاه سال گذشته نگاه ميكنم، ميبينم كه مردم ما به صورت جدي خواستار آزادي، استقلال و پيشرفت بودهاند و از عقبماندگي و سلطه بيگانه رنج بردهاند. در انقلاب اسلامي پديده مهمي پيش آمد و اين خواست تاريخي بر اساس هويت تاريخي بيان شد.
رييس موسسه بينالمللي گفتوگوي فرهنگها و تمدنها در ادامه سخنانش اظهار داشت: تئوريزه نشدن، يكي از مشكلات مهم تاريخ ما و مشكل مهم دنياي امروز است. امروز پارهاي شعارهاي سطحي و تند هستند كه ممكن است در بخش قابل توجهي از نيروهاي جوان حزباللهي و در بخشي از دنياي اسلام مورد پذيرش قرار گيرد و همين امر ممكن است شعاردهندگان را دچار توهم كند.
وي افزود: يكي از مشكلات جريان اصلاحطلبي اين بود كه به بسياري از شعارهايي كه ما به آن معتقد بوديم و اصالت هم داشت پرداخته نشد. ما نتوانستيم گفتمان اصلاحات را آن طور كه بايد و شايد تدوين كنيم و آن را گفتمان غالب قرار دهيم كه بتواند همه نيروهاي انقلابي و مومن و بخش عمومي جامعه را فراگيرد.
خاتمي با بيان اينكه انقلاب اسلامي مبدأ هويت ماست، گفت: ما در انقلاب اسلامي آزادي و جمهوري اسلامي ميخواهيم و اگر از نقد قدرت و عدم تقدس قدرتهاي زميني سخن ميگوييم، چون معتقديم انقلاب مورد خواست جامعه و تاريخ نيز همين را ميخواست و اسلام موثر در انقلاب هم همين را ميگفت و ميگويد.
وي با تاكيد بر اينكه بايد اصلاحات را تبيين كنيم، در مورد انتخابات مجلس هفتم گفت: معلوم بود كه در اين انتخابات جرياني قصد دارد از تكرار مجلس ششم جلوگيري كند. ما معتقد بوديم با كمي اعتدال ميتوانيم مجلس مناسبي داشته باشيم ولي جامعه به راهي رفت و جريان اصلاحات هم به راهي ديگر. دست كم در تبيين مواضع و ايجاد تفاهم در سطح گسترده موفق بوديم.
رييس جمهور سابق كشورمان تصريح كرد:به جناب آقاي هاشمي هم در دوران اصلاحات و همين اواخر بسيار جفا شد، احيانا نقد با تخريب اشتباه شد و حتي دلخوريها از خيلي چيزها هم سر ايشان خالي شد.
وي ادامه داد: «مشكل ما اين است كه گفتمان اصلاحات غلبه پيدا كرد ولي محتواي اين گفتمان، گفتماني نبود كه از آن فهم مشتركي داشته باشيم. مرحوم دكتر شريعتي كار بزرگي كرد كه توانست شعارهاي روشنفكرانه را در جامعه مطرح كند و آن را به زبان توده نزديك كند. نزديك كردن زبانها به يكديگر و ريشه دواندن گفتمان در متن جامعه يكي از بزرگترين كارهايي است كه بايد انجام شود. بايد بررسي كنيم چگونه حكومت ديني داشته باشيم و در عين حال از آزادي و حقوق مدني انسان دفاع كنيم و پيشرفت را براي كشورمان بياوريم. اين گفتمان است كه بايد در ايران و دنياي اسلام تبيين شود. اگر اين امر محقق شود از نظر تاريخي كار بزرگي كردهايم.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، خاتمي با تاكيد بر لزوم توجه به اسلامي بودن انجمنهاي اسلامي، گفت: «بايد سعي كنيم اين تفكر وارد ميدان شود و فعاليت كند. ممكن است ما به درصد كمي از اهدافمان برسيم ولي كار اصلاحي يعني اينكه آرام آرام پيش برويم.»
وي با تبريك به انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران بخاطر حفظ روحيه اصلاحي خود، گفت: «انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران توانست با سيلي صورت خود را سرخ نگه دارد و بماند. اين انجمن موضع خود را مشخص كرده و نه در مقابل هياهوي سنتگرايان و خشونتگرايان تسليم شده است بلكه حرفش را زده و نه در مقابل استحالهطلبان كوتاه آمده است. در عين حال موضعي ثابت داشته است. بايد بايد رويكرد متناسب با وضع فعلي را معيين كرد و از حركت نايستاد و به آينده اميدوار بود.»
خاتمي در پاسخ به دبير تشكيلات انجمن تهران كه از لزوم صدور مجوز براي تشكلهاي ديگر در دانشگاه پرسيد، گفت: «نظر من هم همين بوده و هست كه بايد تشكلهاي ديگر در دانشگاه فعاليت قانوني داشته باشند. وقتي چنين اجازهاي داده نشد از تشكلهاي ديگر به صورت ابزاري استفاده ميكنند. هيچ جا نيست كه يك دانشجو بخواهد در چهارچوبهاي ديگر فعاليت سياسي انجام دهد.»
خاتمي با بيان اينكه اگر كساني نام و اساسنامه انجمن اسلامي را پذيرفتهاند حتما بايد وجهه و هويت اسلامي خود را حفظ كنند، افزود: «اينك در مرحله عقلانيت قرار گرفتهايم و بايد اين پايگاه مهم روشنفكري ديني يعني انجمن اسلامي دانشگاهها درونش زايش و رويش تفكر نو وفادار به اسلام را شاهد باشيم به شرطي كه همچنان هم در شكلدهي محتوا خود را متناسب با زمان كنيم.»
خاتمي پايان سخنانش اظهار داشت: «روشنفكري ديني ما نبايد ليبرالزده شود و جالب اينكه بسياري از سوسيالزدههاي ديروز هم دچار اين آفت شدهاند. طبعا اسلام با ليبراليسم يكي نيست. يكي از مشكلات مهمي كه در روشنفكري ديني ما مطرح است خلط ميان دموكراسي با ليبرالدموكراسي است.»
به گزارش ايسنا در ابتداي اين ديدار بيانيهاي توسط دبير انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران قرائت شد. در بخشهايي از اين بيانيه آمده است: با عرض سلام و ادب به فرزند فاضل و متعهد حضرت امام (ره)، سمبل روشنفكري ديني، واضع گفتمان اصلاحطلبي، مبتكر ايدهي گفت و گوي بين تمدنها و فرهنگها و حامي بيبديل آزادي انديشه و بيان.
شجره طيبه 63 ساله انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران به عنوان بزرگترين و قديميترين تشكل دانشجويي ايران در مقوله فكر و انديشه، نزديكي و تعامل فكري با جريان روشنفكري ديني و اسلام مترقي و ناب محمدي (ص) را دنبال ميكند؛ تفكري كه از يكسو با جريان روشنفكري عرفي و سكولار و ليبرال – دموكراسي كه اصالتي براي حضور حتي قرائتهاي نوانديشانه ديني در عرصههاي عمومي و اجتماعي قائل نيستند و تسليم محض تمدن اومانيستي ميباشند و از سوي ديگر با جريان تحجر و اخبارگري و مقدسمآبي و عقبمانده از مقتضيات زمان و مكان مرزبندي دارد.
در مقوله سياست و حكومت نيز اين انجمن اعتقادي راسخ به جمهوري اسلامي و مردمسالاري ديني دارد و در اين مقوله نيز تقابلي آشكار با دو تفكر ديگر دارد، از يك سو با كساني كه معتقد به حكومت اسلامي، دين حكومتي، مقدس بودن حكومت و حاكمان اسلامي، توجيهكنندگان نقاط ضعف در اجرا با كمك گرفتن ابزاري از دين، كمرنگشمارندگان حضور مردم در عرصه تعيين سرنوشت و كم تمايل نسبت به آرمانهايي چون آزادي انديشه و بيان و حقوق و كرامت انساني هستند و از سوي ديگر با كساني كه با اسلام سياسي و حضور دموكراتيك دين و حكومت ديني و جمهوري اسلامي را برنميتابند و سكولار ميانديشند و يا در مسير رسيدن به آرمانهايي نظير تحقق بيشتر جمهوريت و آزادي و كرامت انساني بجاي حركت اصلاحطلبانه و تثبيت و فرهنگسازي و بسترسازي براي تحقق اين آرمانها به حركتهاي افراطي، براندازانه، اصلاحات ساختاري و بنيادي و بيش از ظرفيت دموكراسي در جامعه اسلامي ايران در عمل تيشه به ريشه جوانه نوپاي جنبش اصلاحطلب ملت مسلمان ايران ميزنند.
خاتمي عزيز! ما در هر دو مقوله فوقالذكر شما را بهترين تبيينكننده و مفسر اين تفكرات در اين زمان ميدانيم و اكنون بيش از هر زمان ديگر نيازمند راهنماييها و ارشادات شما جهت ثبيت و تعميق فرهنگ اصلاحات و گفتمان روشنفكري ديني ميباشيم. لذا بيصبرانه و مشتقانه منتظر حضور گرميبخش حضرتعالي در جمع دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران و بهويژه اعضاي اين تشكل اسلامي در گراميداشت روز دانشجو ميباشيم.
به گزارش ايسنا، حسامالدين علامه دبير انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي نيز در سخناني با بيان اينكه دولت اصلاحات را نعمتي ميدانيم گفت: «آنچه كه باعث گلايه انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران بود اين است كه يكي از مورادي كه بعد از دوم خرداد اتفاق افتاد اين بود كه روشنفكران غربي و جريان سكولار و لاييك بسيار مطرح شدند و شايد جلوه بيشتر آن در رسانهها بود. معتقديم كه دموكراسي چيزي جز رقابت توان رسانهاي نخبگان نيست و اصلاحطلبان خط امامي روشنفكران ديني در سالهاي آغازين بعد از حماسه دوم خرداد منفعل عمل كردند و گاه بجاي اينكه ما آزادي را براي دگر انديشي و مخالف خودمان فراهم كنيم تريبون خودمان را هم در اختيار گذاشتيم. ما معتقديم كه همه بايد بيايند و حرف خودشان را بزنند ولي بزرگان ما و نيروهاي خط امام و متفكراني كه بايد ميآمدند در عرصه دانشگاه و رسانه كار ميكردند بسيار منفعل عمل كردند و ما كمتر شاهد جريانسازي در اين عرصه بوديم.»
وي ادامه داد: «آنها كه نميخواهند اين كشور دچار پيشرفت شود با دامن زدن به حركتهاي افراطي كار كردند. نيروهاي امنيتي و خودسر آنچنان مجموعه دانشجويي و جريان مردمي دنبالكننده اصلاحات را به سمت افراط، عناد، جو احساسي و دور شدن از فضاي منطقي و عقلاني بردند كه ارتباط با فضاي دانشجويي را با توده مردمي و فرهنگ ديني مردم را از دست دادند. بحث عبور از خاتمي و روشنفكري ديني و تهمت زدن به اصلاحطلبان به عنوان اصلاحطلبان حكومتي را مطرح كردند.»
اين فعال دانشجويي تاكيد كرد: «عدهاي با بالا بردن سطح توقعات مردم و بخصوص دانشجويان و بعد برآورده نشدن آن در حاكميت، فضاي ياس و نااميدي را در دانشگاهها ايجاد كردند.»
علامه سپس به ذكر تاريخچه انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران پرداخت و گفت: « 64 سال از تشكيل قديميترين و بزرگترين تشكل دانشجويي يعني انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران ميگذرد. دغدغه موسسين اوليه انجمن اسلامي جمع كردن دانشجويان معتقد به اسلام در دور هم و مقابله با فضاي اباههگري آن موقع حاكم بر دانشگاه بود.»
وي افزود: «انجمن اسلامي دانشگاه تهران و علوم پزشكي در سالهاي آغازين دهه هفتاد علاوه بر حركت در مسير هويت تاريخي خود، به شعارهايي نظير عدالتطلبي و روشنفكري ديني توجه بيشتري مبذول نمود و از حماسه دوم خرداد و استقرار دولت توسعه سياسي جناب آقاي خاتمي فضاي جنب و جوش و نشاط در فعاليتهاي مختلف دانشجويي افزايش فوقالعاده يافت اما متناسب با اين فضاي باز سياسي و آزادي مخالف، متاسفانه از ايجاد تشكلهاي جديد سياسي و فكري بخصوص با رويكردهاي سياسي و غير اسلامي مانند سكولار، لاييك، ليبرالدموكراسي، سوسيالدموكراسي، ماركسيست و كمونيست و دموكراسيخواه حداكثري و ... در دانشگاه جلوگيري شد. از اين رو تشكل انجمن اسلامي كه طرفدار آزادي انديشه و بيان و ايجاد تشكلهاي متنوع و حتي مخالف با تفكر خود در دانشگاه بود و اعتقاد داشت كه در فضاي باز فكري تفكر اسلامي حاكم بر انجمن بهتر و مستدلتر ميتواند جوابگوي شبهات مخالفين اين تفكر باشد به تدريج شاهد حضور دانشجوياني بود كه از سويي هيچ اعتقادي به مرامنامه و اساسنامه اين تشكل اسلامي نداشتند و از سوي ديگر تشكلي براي بيان نظرات و عقايد خود نمييافتند.»
وي يادآور شد: «اعضاي انجمن اسلامي نيز كه فكر نميكردند روزي اين ميهمانان بخواهند صاحبخانه را از اتاق خود بيرون بياندازند، براي اينكه كمك به بيان تفكرات مخالف كه محملي براي عرضه نداشتن بنمايند با بزرگواري و تساهل به آنان براي بيان عقايد خود كمك كردند.»
علامه با ارائه گزارشي از عملكرد انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران درباره نحوه برگزاري انتخابات شوراي مركزي انجمن اسلامي دانشگاه و دانشكدهها، تاكيد كرد: «بارها گفتهايم كه انجمن اسلامي پارلماني دانشجويي نيست كه هر كسي و با هر تفكري بتواند وارد آن شود، انجمن اسلامي اساسنامهاي دارد كه مانند بسياري از جاها قبول آن شرط عضويت در اين تشكل است. اين را در انجمن اسلامي محقق كردهايم و انتخابات شوراي مركزي انجمنها را به صورت بسته با حضور اعضاي شوراي عمومي برگزار كرديم.»
دبير تشكيلات انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تاكيد كرد: «دينباوري، پيشرفت، آرمانخواهي و جمهوري اسلامي با تاكيد بر اعتقاد به هر دو ركن جمهوريت و اسلاميت ،التزام عملي به قانون اساسي، عدم حركات براندازانه ، حركت تدريجي به سمت آرمانها را از اصول و چهارچوب هاي فعاليت انجمن اسلامي دانشجويان اين دانشگاه است.»
علامه در پاسخ به اين سخن خاتمي مبني بر اينكه به نظر شما آيا بايد جريان اصلاحطلبي وارد حكومت نميشد، و يا چه اقداماتي انجام نميداد بهتر است جزييتر صحبت كنيم؟ گفت: «امروز كساني كه بحث دوري از قدرت را مطرح كردند به اين نتيجه رسيدند كه حتي اگر 20 درصد در قدرت و سمتهاي اجرايي حضور داشته باشند ميتوانند به فعاليت NGO ها و تشكلهاي مدني كمك كنند.»
دبير سياسي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران ضمن ابراز خوشحالي از ديدار با رياست سابق جمهوري اسلامي ايران گفت: «به نظر ميرسد كه جبهه اصلاحات سازماندهي ويژهاي نداشت. شكافها و گسستهايي در جبهه اصلاحات ايجاد شد. امروز تكثر قابل توجهي در اصلاحات وجود دارد، اين جبهه جريان رهبري سازماندهندهاي نداشت، شايداگر اين نقيصه حل شود، بتوان به وفاق رسيد.»
داوود دشتباني با بيان اينكه در جبهه اصلاحات بجاي اينكه به جمعبندي برسيم دچار تشتت شديم و بايد در ميان نيروهاي اصلاحات هماهنگي ايجاد شود، تاكيد كرد: «نميشود نقش و مسووليتي كه داريد را ناديده گرفت، شما در خارج از مسووليت رياست جمهوري نيز مسووليت سنگيني داريد و قطعا نميتوانيد از زير بار اين مسووليت شانه خالي كنيد. انتظاري كه از شما دارم اين است كه به مسووليتتان توجه ويژه داشته باشيد.»
بنابراين گزارش، در اين ديدار عليرضا دهقان عضو هيات رييسه شوراي عمومي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران ضمن تشكر از تلاشهاي آقاي خاتمي در هشت سال اصلاحات و بعد از آن، گفت: «به عنوان شهروند ميگويم 90 درصد از اقدامات و سياستهاي شما درست بوده است، امروز آستانه تحمل مردم و قشرهاي سياسي و مذهبي نسبت به قبل از سال 76 افزايش يافته است. امروز آگاهيشان بالا رفته و كمتر شاهد برخوردهاي تند و خشن هستيم. شما با سعه صدري كه نشان داديد علقه افراد و گروه ها را نسبت به دولت اصلاحات ايجاد كرديد.»
همچنين سيدجليل موسوي عضو شوراي مركزي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي گفت: «شما در دوران شكلگيري شخصيت اجتماعيمان به ما صبر كردن را ياد داديد. جرياني كه بعد از سال 77 شكل گرفت جرياني موازي با جريان اصلاحات بود كه در ديد عموم مردم همان چهره را داشت، اما جريان اصلاحات را رو به استحاله برد؛ خودش به انحراف رفت و در اين جريان هم تاثير گذاشت.»
موسوي ادامه داد: «بايد به اين سوال جواب داد كه آيا جريان اصلاحات قابل تعريف و تدوين استراتژي مشخص بود يا نه. اگر پاسخ آن مثبت باشد عدم تدوين استراتژي نقد بزرگي است كه بر آن وارد است كه تمام انحرافاتي كه ايجاد شد را ميتوان ناشي از آن دانست.چرا جريان اصلاحات تعريف نشد.»
رجبپور، عضو شوراي عمومي انجمن اسلامي دانشجويان اين دانشگاه نيز ضمن ابراز انتقادات نسبت به نحوه برگزاري انتخابات مجلس هفتم شوراي اسلامي، خواستار ارائه توضيحاتي از سوي خاتمي شد.
خاتمي در تعريف اصولگرايي گفت: اصولگرايي به معني مطلوب آن يعني اينكه انسان به چهارچوبهايش پايبند باشد و در عين حال سعه صدر داشته باشد كه اين چهارچوبها را به نقد بگذارد. اگر به جايي رسيد كه بايد چهارچوبهاي بهتري را جايگزين كند، قبول كند. هنوز هم معتقدم در ميان جرياناتي كه مخالف اصلاحات بودند، چهرهها و افراد مخلصي وجود دارندوي افزود: سياستهاي نومحافظهكاران آمريكا سبب شد كه امروز راديكاليسم به مراتب نيرومندتر از ديروز شود و متأسفانه در ميان جوانان بخصوص در كشورهاي اسلامي گرايش به يك نوع تندروي و نفي غير وجود دارد.
خاتمي تصريح كرد: امروز عدم امنيت در دنيا فراگير است، يعني هيچ كس احساس امنيت نميكند. امروز وجود امنيت مهمترين مسأله دنياي امروز است. يك روز اين مسأله در مورد مردم فلسطين و كشورهاي تحت سلطه استعمار و استبداد مطرح ميشد و امروز اين ناامني در همه جا وجود دارد.
وي با بيان اينكه خشونت منشأ بروز عدم امنيت شده است، خاطرنشان كرد: «خشونت ناامني را ايجاد كرده است. اگر از گفتوگوي تمدنها حرف ميزنيم براي اين است كه براي عدالت، صلح و امنيت بشر ارزش قائليم. بايد با كار فرهنگي با اين ريشه، يعني خشونت، برخورد كرد.
وي ادامه داد: امروز راديكاليسم در ايران سازمانيافتهتر از ديروز است و تشكيلاتي دارد كه ميكوشد نظام فكري تعريف شدهاي داشته باشد، در جريانهاي اجتماعي و سياسي نظير انتخابات شركت ميكند، از نوعي مصونيت هم برخوردار است، تشكيلاتي براي خود دارد و مثل حزب عمل ميكند. اگر عمق آن قضايا را بشكافيم حتي ميتوانيم ببينيم كه بسياري از چهرههاي باسابقه و ريشهدار اصولگرا هم از اين وضعيت راضي نيستند و احساس ميكنند كنار گذاشته شدهاند
خاتمي گفت: متأسفانه بخاطر اشتباهاتي كه خودمان داشتيم جريان سازمانيافته انجمن اسلامي كه در واقع تنها جرياني بود كه در دانشگاه به صورت متشكل و رسمي حضور داشت ، تقريبا از هم پاشيد. بيتفاوتي در جامعه دانشگاهي ما زياد است و شايد بيشتر هم شده باشد. در اين حال راديكاليسم كه منسجمتر از گذشته عمل ميكند، ميكوشد اين جايگاه را پر كند
وي در پاسخ به دبيرسياسي انجمن اسلامي دانشگاه تهران كه گفت اصلاحات منفعل عمل كرد و سازماندهي ويژهاي نداشت، گفت: آيا اصلاحات يك پديده دفعي بود كه مثلا در دهه 70 پيدا شد و يا اينكه قبل از آن هم حضور داشت ولي در دهه 70 آشكارتر شد؟ اصلاحات متعلق به دوران اخير است يا سابقه دارد؟ معتقدم جريان اصلاحات در ايران بيش از صد سال سابقه دارد و اصيلترين جريان اصلاحات را روشنفكري ديني ميدانم كه خصوصيتش مخالفت با استبداد و استعمار بوده و از عقبماندگي ايران در عرصههاي مختلف رنج ميبرده است. در 150 سال گذشته دو جريان اصلاحات را تعريف كردهاند؛ يك گروه كه به دين معتقد بودند و هويت ديني را هويت فرهنگي جامعه ما ميدانند ولو اينكه بعضي از افراد عامل به دين نباشند. جريان ديگري هم بود كه خواستار آزادي و استقلال و پيشرفت بود ولي با دين ميانهاي نداشت. هر دو جريان با استبداد مخالف بودند اما به هر حال جريان دوم كه بيشتر مجذوب تجربه غرب بودند، دين را مانع تحقق خواست اصلاحات مورد نظر خود ميدانستند.
خاتمي سپس به بيان خاطراتي از دوران رياست جمهورياش پرداخت و يادآور شد: هيچ وقت از هيچ كس دلگيري نداشتم.وقتي به سير تاريخي صد و پنجاه سال گذشته نگاه ميكنم، ميبينم كه مردم ما به صورت جدي خواستار آزادي، استقلال و پيشرفت بودهاند و از عقبماندگي و سلطه بيگانه رنج بردهاند. در انقلاب اسلامي پديده مهمي پيش آمد و اين خواست تاريخي بر اساس هويت تاريخي بيان شد.
رييس موسسه بينالمللي گفتوگوي فرهنگها و تمدنها در ادامه سخنانش اظهار داشت: تئوريزه نشدن، يكي از مشكلات مهم تاريخ ما و مشكل مهم دنياي امروز است. امروز پارهاي شعارهاي سطحي و تند هستند كه ممكن است در بخش قابل توجهي از نيروهاي جوان حزباللهي و در بخشي از دنياي اسلام مورد پذيرش قرار گيرد و همين امر ممكن است شعاردهندگان را دچار توهم كند.
وي افزود: يكي از مشكلات جريان اصلاحطلبي اين بود كه به بسياري از شعارهايي كه ما به آن معتقد بوديم و اصالت هم داشت پرداخته نشد. ما نتوانستيم گفتمان اصلاحات را آن طور كه بايد و شايد تدوين كنيم و آن را گفتمان غالب قرار دهيم كه بتواند همه نيروهاي انقلابي و مومن و بخش عمومي جامعه را فراگيرد.
خاتمي با بيان اينكه انقلاب اسلامي مبدأ هويت ماست، گفت: ما در انقلاب اسلامي آزادي و جمهوري اسلامي ميخواهيم و اگر از نقد قدرت و عدم تقدس قدرتهاي زميني سخن ميگوييم، چون معتقديم انقلاب مورد خواست جامعه و تاريخ نيز همين را ميخواست و اسلام موثر در انقلاب هم همين را ميگفت و ميگويد.
وي با تاكيد بر اينكه بايد اصلاحات را تبيين كنيم، در مورد انتخابات مجلس هفتم گفت: معلوم بود كه در اين انتخابات جرياني قصد دارد از تكرار مجلس ششم جلوگيري كند. ما معتقد بوديم با كمي اعتدال ميتوانيم مجلس مناسبي داشته باشيم ولي جامعه به راهي رفت و جريان اصلاحات هم به راهي ديگر. دست كم در تبيين مواضع و ايجاد تفاهم در سطح گسترده موفق بوديم.
رييس جمهور سابق كشورمان تصريح كرد:به جناب آقاي هاشمي هم در دوران اصلاحات و همين اواخر بسيار جفا شد، احيانا نقد با تخريب اشتباه شد و حتي دلخوريها از خيلي چيزها هم سر ايشان خالي شد.
وي ادامه داد: «مشكل ما اين است كه گفتمان اصلاحات غلبه پيدا كرد ولي محتواي اين گفتمان، گفتماني نبود كه از آن فهم مشتركي داشته باشيم. مرحوم دكتر شريعتي كار بزرگي كرد كه توانست شعارهاي روشنفكرانه را در جامعه مطرح كند و آن را به زبان توده نزديك كند. نزديك كردن زبانها به يكديگر و ريشه دواندن گفتمان در متن جامعه يكي از بزرگترين كارهايي است كه بايد انجام شود. بايد بررسي كنيم چگونه حكومت ديني داشته باشيم و در عين حال از آزادي و حقوق مدني انسان دفاع كنيم و پيشرفت را براي كشورمان بياوريم. اين گفتمان است كه بايد در ايران و دنياي اسلام تبيين شود. اگر اين امر محقق شود از نظر تاريخي كار بزرگي كردهايم.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، خاتمي با تاكيد بر لزوم توجه به اسلامي بودن انجمنهاي اسلامي، گفت: «بايد سعي كنيم اين تفكر وارد ميدان شود و فعاليت كند. ممكن است ما به درصد كمي از اهدافمان برسيم ولي كار اصلاحي يعني اينكه آرام آرام پيش برويم.»
وي با تبريك به انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران بخاطر حفظ روحيه اصلاحي خود، گفت: «انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران توانست با سيلي صورت خود را سرخ نگه دارد و بماند. اين انجمن موضع خود را مشخص كرده و نه در مقابل هياهوي سنتگرايان و خشونتگرايان تسليم شده است بلكه حرفش را زده و نه در مقابل استحالهطلبان كوتاه آمده است. در عين حال موضعي ثابت داشته است. بايد بايد رويكرد متناسب با وضع فعلي را معيين كرد و از حركت نايستاد و به آينده اميدوار بود.»
خاتمي در پاسخ به دبير تشكيلات انجمن تهران كه از لزوم صدور مجوز براي تشكلهاي ديگر در دانشگاه پرسيد، گفت: «نظر من هم همين بوده و هست كه بايد تشكلهاي ديگر در دانشگاه فعاليت قانوني داشته باشند. وقتي چنين اجازهاي داده نشد از تشكلهاي ديگر به صورت ابزاري استفاده ميكنند. هيچ جا نيست كه يك دانشجو بخواهد در چهارچوبهاي ديگر فعاليت سياسي انجام دهد.»
خاتمي با بيان اينكه اگر كساني نام و اساسنامه انجمن اسلامي را پذيرفتهاند حتما بايد وجهه و هويت اسلامي خود را حفظ كنند، افزود: «اينك در مرحله عقلانيت قرار گرفتهايم و بايد اين پايگاه مهم روشنفكري ديني يعني انجمن اسلامي دانشگاهها درونش زايش و رويش تفكر نو وفادار به اسلام را شاهد باشيم به شرطي كه همچنان هم در شكلدهي محتوا خود را متناسب با زمان كنيم.»
خاتمي پايان سخنانش اظهار داشت: «روشنفكري ديني ما نبايد ليبرالزده شود و جالب اينكه بسياري از سوسيالزدههاي ديروز هم دچار اين آفت شدهاند. طبعا اسلام با ليبراليسم يكي نيست. يكي از مشكلات مهمي كه در روشنفكري ديني ما مطرح است خلط ميان دموكراسي با ليبرالدموكراسي است.»
به گزارش ايسنا در ابتداي اين ديدار بيانيهاي توسط دبير انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران قرائت شد. در بخشهايي از اين بيانيه آمده است: با عرض سلام و ادب به فرزند فاضل و متعهد حضرت امام (ره)، سمبل روشنفكري ديني، واضع گفتمان اصلاحطلبي، مبتكر ايدهي گفت و گوي بين تمدنها و فرهنگها و حامي بيبديل آزادي انديشه و بيان.
شجره طيبه 63 ساله انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران به عنوان بزرگترين و قديميترين تشكل دانشجويي ايران در مقوله فكر و انديشه، نزديكي و تعامل فكري با جريان روشنفكري ديني و اسلام مترقي و ناب محمدي (ص) را دنبال ميكند؛ تفكري كه از يكسو با جريان روشنفكري عرفي و سكولار و ليبرال – دموكراسي كه اصالتي براي حضور حتي قرائتهاي نوانديشانه ديني در عرصههاي عمومي و اجتماعي قائل نيستند و تسليم محض تمدن اومانيستي ميباشند و از سوي ديگر با جريان تحجر و اخبارگري و مقدسمآبي و عقبمانده از مقتضيات زمان و مكان مرزبندي دارد.
در مقوله سياست و حكومت نيز اين انجمن اعتقادي راسخ به جمهوري اسلامي و مردمسالاري ديني دارد و در اين مقوله نيز تقابلي آشكار با دو تفكر ديگر دارد، از يك سو با كساني كه معتقد به حكومت اسلامي، دين حكومتي، مقدس بودن حكومت و حاكمان اسلامي، توجيهكنندگان نقاط ضعف در اجرا با كمك گرفتن ابزاري از دين، كمرنگشمارندگان حضور مردم در عرصه تعيين سرنوشت و كم تمايل نسبت به آرمانهايي چون آزادي انديشه و بيان و حقوق و كرامت انساني هستند و از سوي ديگر با كساني كه با اسلام سياسي و حضور دموكراتيك دين و حكومت ديني و جمهوري اسلامي را برنميتابند و سكولار ميانديشند و يا در مسير رسيدن به آرمانهايي نظير تحقق بيشتر جمهوريت و آزادي و كرامت انساني بجاي حركت اصلاحطلبانه و تثبيت و فرهنگسازي و بسترسازي براي تحقق اين آرمانها به حركتهاي افراطي، براندازانه، اصلاحات ساختاري و بنيادي و بيش از ظرفيت دموكراسي در جامعه اسلامي ايران در عمل تيشه به ريشه جوانه نوپاي جنبش اصلاحطلب ملت مسلمان ايران ميزنند.
خاتمي عزيز! ما در هر دو مقوله فوقالذكر شما را بهترين تبيينكننده و مفسر اين تفكرات در اين زمان ميدانيم و اكنون بيش از هر زمان ديگر نيازمند راهنماييها و ارشادات شما جهت ثبيت و تعميق فرهنگ اصلاحات و گفتمان روشنفكري ديني ميباشيم. لذا بيصبرانه و مشتقانه منتظر حضور گرميبخش حضرتعالي در جمع دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران و بهويژه اعضاي اين تشكل اسلامي در گراميداشت روز دانشجو ميباشيم.
به گزارش ايسنا، حسامالدين علامه دبير انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي نيز در سخناني با بيان اينكه دولت اصلاحات را نعمتي ميدانيم گفت: «آنچه كه باعث گلايه انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران بود اين است كه يكي از مورادي كه بعد از دوم خرداد اتفاق افتاد اين بود كه روشنفكران غربي و جريان سكولار و لاييك بسيار مطرح شدند و شايد جلوه بيشتر آن در رسانهها بود. معتقديم كه دموكراسي چيزي جز رقابت توان رسانهاي نخبگان نيست و اصلاحطلبان خط امامي روشنفكران ديني در سالهاي آغازين بعد از حماسه دوم خرداد منفعل عمل كردند و گاه بجاي اينكه ما آزادي را براي دگر انديشي و مخالف خودمان فراهم كنيم تريبون خودمان را هم در اختيار گذاشتيم. ما معتقديم كه همه بايد بيايند و حرف خودشان را بزنند ولي بزرگان ما و نيروهاي خط امام و متفكراني كه بايد ميآمدند در عرصه دانشگاه و رسانه كار ميكردند بسيار منفعل عمل كردند و ما كمتر شاهد جريانسازي در اين عرصه بوديم.»
وي ادامه داد: «آنها كه نميخواهند اين كشور دچار پيشرفت شود با دامن زدن به حركتهاي افراطي كار كردند. نيروهاي امنيتي و خودسر آنچنان مجموعه دانشجويي و جريان مردمي دنبالكننده اصلاحات را به سمت افراط، عناد، جو احساسي و دور شدن از فضاي منطقي و عقلاني بردند كه ارتباط با فضاي دانشجويي را با توده مردمي و فرهنگ ديني مردم را از دست دادند. بحث عبور از خاتمي و روشنفكري ديني و تهمت زدن به اصلاحطلبان به عنوان اصلاحطلبان حكومتي را مطرح كردند.»
اين فعال دانشجويي تاكيد كرد: «عدهاي با بالا بردن سطح توقعات مردم و بخصوص دانشجويان و بعد برآورده نشدن آن در حاكميت، فضاي ياس و نااميدي را در دانشگاهها ايجاد كردند.»
علامه سپس به ذكر تاريخچه انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران پرداخت و گفت: « 64 سال از تشكيل قديميترين و بزرگترين تشكل دانشجويي يعني انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران ميگذرد. دغدغه موسسين اوليه انجمن اسلامي جمع كردن دانشجويان معتقد به اسلام در دور هم و مقابله با فضاي اباههگري آن موقع حاكم بر دانشگاه بود.»
وي افزود: «انجمن اسلامي دانشگاه تهران و علوم پزشكي در سالهاي آغازين دهه هفتاد علاوه بر حركت در مسير هويت تاريخي خود، به شعارهايي نظير عدالتطلبي و روشنفكري ديني توجه بيشتري مبذول نمود و از حماسه دوم خرداد و استقرار دولت توسعه سياسي جناب آقاي خاتمي فضاي جنب و جوش و نشاط در فعاليتهاي مختلف دانشجويي افزايش فوقالعاده يافت اما متناسب با اين فضاي باز سياسي و آزادي مخالف، متاسفانه از ايجاد تشكلهاي جديد سياسي و فكري بخصوص با رويكردهاي سياسي و غير اسلامي مانند سكولار، لاييك، ليبرالدموكراسي، سوسيالدموكراسي، ماركسيست و كمونيست و دموكراسيخواه حداكثري و ... در دانشگاه جلوگيري شد. از اين رو تشكل انجمن اسلامي كه طرفدار آزادي انديشه و بيان و ايجاد تشكلهاي متنوع و حتي مخالف با تفكر خود در دانشگاه بود و اعتقاد داشت كه در فضاي باز فكري تفكر اسلامي حاكم بر انجمن بهتر و مستدلتر ميتواند جوابگوي شبهات مخالفين اين تفكر باشد به تدريج شاهد حضور دانشجوياني بود كه از سويي هيچ اعتقادي به مرامنامه و اساسنامه اين تشكل اسلامي نداشتند و از سوي ديگر تشكلي براي بيان نظرات و عقايد خود نمييافتند.»
وي يادآور شد: «اعضاي انجمن اسلامي نيز كه فكر نميكردند روزي اين ميهمانان بخواهند صاحبخانه را از اتاق خود بيرون بياندازند، براي اينكه كمك به بيان تفكرات مخالف كه محملي براي عرضه نداشتن بنمايند با بزرگواري و تساهل به آنان براي بيان عقايد خود كمك كردند.»
علامه با ارائه گزارشي از عملكرد انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران درباره نحوه برگزاري انتخابات شوراي مركزي انجمن اسلامي دانشگاه و دانشكدهها، تاكيد كرد: «بارها گفتهايم كه انجمن اسلامي پارلماني دانشجويي نيست كه هر كسي و با هر تفكري بتواند وارد آن شود، انجمن اسلامي اساسنامهاي دارد كه مانند بسياري از جاها قبول آن شرط عضويت در اين تشكل است. اين را در انجمن اسلامي محقق كردهايم و انتخابات شوراي مركزي انجمنها را به صورت بسته با حضور اعضاي شوراي عمومي برگزار كرديم.»
دبير تشكيلات انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تاكيد كرد: «دينباوري، پيشرفت، آرمانخواهي و جمهوري اسلامي با تاكيد بر اعتقاد به هر دو ركن جمهوريت و اسلاميت ،التزام عملي به قانون اساسي، عدم حركات براندازانه ، حركت تدريجي به سمت آرمانها را از اصول و چهارچوب هاي فعاليت انجمن اسلامي دانشجويان اين دانشگاه است.»
علامه در پاسخ به اين سخن خاتمي مبني بر اينكه به نظر شما آيا بايد جريان اصلاحطلبي وارد حكومت نميشد، و يا چه اقداماتي انجام نميداد بهتر است جزييتر صحبت كنيم؟ گفت: «امروز كساني كه بحث دوري از قدرت را مطرح كردند به اين نتيجه رسيدند كه حتي اگر 20 درصد در قدرت و سمتهاي اجرايي حضور داشته باشند ميتوانند به فعاليت NGO ها و تشكلهاي مدني كمك كنند.»
دبير سياسي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران ضمن ابراز خوشحالي از ديدار با رياست سابق جمهوري اسلامي ايران گفت: «به نظر ميرسد كه جبهه اصلاحات سازماندهي ويژهاي نداشت. شكافها و گسستهايي در جبهه اصلاحات ايجاد شد. امروز تكثر قابل توجهي در اصلاحات وجود دارد، اين جبهه جريان رهبري سازماندهندهاي نداشت، شايداگر اين نقيصه حل شود، بتوان به وفاق رسيد.»
داوود دشتباني با بيان اينكه در جبهه اصلاحات بجاي اينكه به جمعبندي برسيم دچار تشتت شديم و بايد در ميان نيروهاي اصلاحات هماهنگي ايجاد شود، تاكيد كرد: «نميشود نقش و مسووليتي كه داريد را ناديده گرفت، شما در خارج از مسووليت رياست جمهوري نيز مسووليت سنگيني داريد و قطعا نميتوانيد از زير بار اين مسووليت شانه خالي كنيد. انتظاري كه از شما دارم اين است كه به مسووليتتان توجه ويژه داشته باشيد.»
بنابراين گزارش، در اين ديدار عليرضا دهقان عضو هيات رييسه شوراي عمومي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران ضمن تشكر از تلاشهاي آقاي خاتمي در هشت سال اصلاحات و بعد از آن، گفت: «به عنوان شهروند ميگويم 90 درصد از اقدامات و سياستهاي شما درست بوده است، امروز آستانه تحمل مردم و قشرهاي سياسي و مذهبي نسبت به قبل از سال 76 افزايش يافته است. امروز آگاهيشان بالا رفته و كمتر شاهد برخوردهاي تند و خشن هستيم. شما با سعه صدري كه نشان داديد علقه افراد و گروه ها را نسبت به دولت اصلاحات ايجاد كرديد.»
همچنين سيدجليل موسوي عضو شوراي مركزي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي گفت: «شما در دوران شكلگيري شخصيت اجتماعيمان به ما صبر كردن را ياد داديد. جرياني كه بعد از سال 77 شكل گرفت جرياني موازي با جريان اصلاحات بود كه در ديد عموم مردم همان چهره را داشت، اما جريان اصلاحات را رو به استحاله برد؛ خودش به انحراف رفت و در اين جريان هم تاثير گذاشت.»
موسوي ادامه داد: «بايد به اين سوال جواب داد كه آيا جريان اصلاحات قابل تعريف و تدوين استراتژي مشخص بود يا نه. اگر پاسخ آن مثبت باشد عدم تدوين استراتژي نقد بزرگي است كه بر آن وارد است كه تمام انحرافاتي كه ايجاد شد را ميتوان ناشي از آن دانست.چرا جريان اصلاحات تعريف نشد.»
رجبپور، عضو شوراي عمومي انجمن اسلامي دانشجويان اين دانشگاه نيز ضمن ابراز انتقادات نسبت به نحوه برگزاري انتخابات مجلس هفتم شوراي اسلامي، خواستار ارائه توضيحاتي از سوي خاتمي شد.
ارسال پیام
لینک های مفید