خاورمیانه در مسیر هسته ای شدن

به گزارش آفتاب نیوز،  چندی پیش ایران جشن ورود به باشگاه هسته ای را برگزار کرد. 

پیش از آن راه پیشرفت صنعت هسته ای در خاورمیانه با دستیابی اسراییل به بمب اتمی متوقف مانده بود. 
پس از  آن عراق پا در این راه نهاد، اما این تلاش با بمباران راکتور هسته ای عراق موسوم به «تموز» در سال1980 به وسیله جنگنده های اسراییلی ناکام ماند. 

در سال 1998 شنیده هایی حاکی از نو سازی راکتور هسته ای عراق بر سر زبان ها افتاد، اما این مساله فقط در حد شایعه باقی ماند. در سال 2003 آمریکا و همپیمانش پس از  اشغال عراق  به بهانه وجود تسلیحات کشتار جمعی ،دلیلی بر هسته ای بودن این کشور  نیافتند.

و به این ترتیب تبدیل شدن عراق به یک قدرت هسته ای حداقل برای پنج دهه همچنان بسته خواهد ماند. در این برهه زمانی،لیبی که گویا برنامه هسته ای ویژه ای را دنبال می کرد، با مشاهده اشغال عراق عملا تسلیم شد. طرابلس به صورت یکجانبه با تفاهم با واشنگتن و لندن خط پایانی بر برنامه هسته ای خود کشید .

این همه در شرایطی رخ می داد که ایران ،  به درخواست آژانس بین المللی انرزی اتمی و کشور های اروپایی ،غنی سازی اورانیوم را به صورت مقطعی به حالت تعلیق در آورده بود. 

در همین زمان مراکز تحقیقاتی همانند «انشاص 1» و «انشاص 2» در مصر «تاجورا» در لیبی و «عین وزار» در الجزایر متوقف شدند. به نظر می رسد مهمترین دلیل  توقف فعالیت  این مراکز تحقیقاتی، علاوه بر مسائل داخلی، فشارهای مضاعف سازمانهای بین المللی بود که به صورت محسوس و نامحسوس خود نمایی می کرد.

 سازمان های بین المللی در توجیه فشارهای خود برای توقف  فعالیت این مراکز ادعا  می کنند در خاورمیانه تا به حال هیچ گونه برنامه هسته ای «صلح آمیز» دنبال نشده است. این سازمانها  برای اثبات ادعاهای خود مثال اسراییل و عراق را یادآور می شوند. 

با این وجود  به نظر می رسد  از سرگیری غنی سازی در ایران و پافشاری تهران بر ادامه برنامه صلح آمیز هسته ای اش در نهایت ،دیگر کشورهای خاورمیانه را  نیز به گام نهادن در این مسیر  تشویق خواهد کرد و احتمالا  با عبور پرونده ایران از مشکلات پیش رو خبر آغاز به کار مراکز تحقیقات هسته ای  این کشورها را خواهیم شنید. 

بسیار ی از تحلیلگران بر این باورند که ترکیه که ازسالها پیش به دنبال تاسیس مراکز هسته ای بوده است ودر این مدت فقط نظاره گر تجربه ایران در تعامل با سازمانهای بین المللی است،نخستین کشوری خواهد بود که  پس از ایران در راه هسته ای شدن گام بر خواهد داشت. 

در صورت اثبات درستی این تحلیل ، ترکیه با استفاده از تجربه ایران در تعامل با طرفهای درگیر در پرونده هسته ای و آغاز به کار نیروگاه بوشهر، بر نامه هسته ای خود را آغاز خواهد کرد. چرا که آنها در این مدت فقط در جستجوی راهکاری کم هزینه برای مواجه شدن با سازمانهای بین المللی در  برنامه هسته ای آینده خود هستند. 

بی شک گامهای آنکارا در این مسیر با احتیاط بسیار برداشته خواهد شد چراکه ترکها نمی خواهند برادران ناتنی اروپایی خود را نگران کنند. 

در این میان اسراییل که سالهاست مرکز هسته ای نظامی خود موسوم به «دیمونا» را با همکاری فرانسه تاسیس و تا تولید کلاهک هسته ای پیش رفته است، امروزه به دنبال تاسیس راکتور هسته ای جدیدی در صحرای «نقب» در جنوب فلسطین اشغالی است .

همسایه غربی اسراییل ،مصر نیز  با توجه به عدم برخورداری از  نفت و دیگر  انرژی های فسیلی، به دنبال انرژی جایگزین است. 

مصری ها برای خود دلایل دیگری را نیز ارائه می کنند. 
جلوگیری از مهاجرت نخبگان، تولید علم، حفظ موازنه منطقه ای در ابعاد سیاسی واقتصادی از دلایل قاهره برای تاسیس مراکز هسته ای است.  البته نباید غافل ماندکه یک جریان جهانی به رهبری غرب به دنبال القای این ایده است که توانایی تولید انرژی هسته ای کمتر از توانایی تولید سلاح هسته ای نیست. 

این در حالی است که از  میان 60 کشوری که  دارای تاسیسات هسته ای هستند  تنها 8 کشور دارای  سلاح اتمی هستند. در جهان امروز  485 نیروگاه اتمی وجود دارد. 102 نیروگاه در حال تاسیس هستندکه  7 نیروگاه در خاورمیانه ایجاد شده اند. تاسیسات نظامی «دیمونا» اسراییل خارج از این آمار است. 

بنابراین گمان می رود با عبور پرونده ایران از موانع پیش رو موج پنهان و نیمه پنهان هسته ای خاورمیانه را در بر خواهد گرفت.
موج جدید علاوه بر ترکیه، اسراییل

 و مصر کشورهای ثروتمند منطقه را نیز شامل خواهد شد.
2 ماه پیش ،کشور نفت خیز و کوچک  قطر اعلام کرد درصدد تاسیس نیروگاه های برای تامین نیازهای خود به انرزی به منظور تولید برق، آب شیرین و... است. 

موج   هسته ای شدن خاورمیانه در راه است . این جریان در جایگاه جدید خود به دنبال ایجاد تغییراتی در قوانین و معاهده های آژانس بین المللی انرژی اتمی خواهد رفت. تغییر یا تعدیل قوانین آژانس ، کاری  زمان بر ،طولانی است  و بدون شک  به سادگی قابل تحقق نیست،اما امکانپذیر است.