فراغت جوان ایرانی چگونه میگذرد؟
یک مدرس دانشگاه تبریز معتقد است که هزینه در گذران اوقات فراغت جوانان نوعی سرمایهگذاری محسوب میشود.
به گزارش آفتاب نیوز، حسین حسامی سفیدان در گفتوگو با ایسنا، هزینه در اوقات فراغت را نوعی سرمایهگذاری اقتصادی، اجتماعی و آموزشی دانست و گفت: اوقات فراغت برای تجدید قوا، رفع خستگی و تکامل شخصیت است که فواید این هزینه اجتماعی در کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت نسیب جامعه میشود.
وی با اشاره به اهمیت اوقات فراغت در عصر حاضر، خاطر نشان کرد: با توسعه شهر نشینی و تغییر سبک زندگی، انسان امروزی به دنبال آزادی، استقلال در عملکرد و رهایی از کارهای طاقت فرسا و کسب آرامش مورد انتظار است و اوقات فراغت جزو زمان بیداری انسان، فارغ از تولید پول و درگیری با فرآیندهای اقتصادی و به اختیار فرد است.
وی تاکید کرد: در تعریف مثبت اوقات فراغت، بیشتر جنبه توسعه فرایندهای یادگیری فرد، گسترش حس همکاری و زندگی اجتماعی، افزایش عمق و عرض زندگی با روحیه و نشاط بیشتر و در تعریف منفی آن، اوقات فراغت را مدت باقی مانده از زمان کار میدانند.
حسامی معتقد است که در شرایط کنونی کشور به دلیل بروز تغییرات اجتماعی و درگیریهای سیاسی ناخواسته مردم و همچنین شرایط نامساعد اقتصادی، بهتر است برنامهریزی اجتماعی برای بهرهمندی از اوقات فراغت و کاهش فشارهای عصبی افراد در دستور کار متولیان امور قرار گیرد.
وی با اشاره به اینکه بر اساس آموزههای اسلام، میل به تفریح یکی از نیازهای طبیعی انسان است، گفت: این امر ارتباط مستقیمی با سلامت روح و روان دارد ولی شرط اساسی اسلام پرهیز از بی بند و باری و نیز افراط و تفریط است و تاکید میکند که در هر کاری حتی در گذران اوقات فراغت، انسان باید به یاد خدا و روز آخرت باشد.
حسامی، شش گروه واقعگرا، نخبگان، هنردوستان، نوع دوستان، تاثیرگذاران و حسابگران از جمله گروههای مختلف در گذران اوقات فراغت عنوان کرد و افزود: گروه واقع گرا افرادی هستند که در زمان فراغت به فعالیتهای میپردازند که متکی به آثار و نتایج آن هستند، گروه نخبگان با تفکر و کشف راه حلهای مختلف و مسائل، زمان فراغت خود را سپری میکنند و گروه هنر دوستان با آزادی و خلق آثار هنری و نوآوری به شور و نشاط میرسند.
حسامی ادامه داد: در اوقات فراغت گروه نوع دوستان به روابط و ارتباطات انسانی و کمک به همنوع میپردازند، گروه تاثیرگذاران با حس رهبری قوی قصد هدایت دیگران را دارند و گروه حسابگر در فعالیتهای خود به جمعآوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات از محیط فراغتی میپردازند.
وی در بخشی از سخنان خود با اشاره به اینکه در نحوه گذران اوقات فراغت چندین عامل اثر گذار است، گفت: موقعیت اجتماعی از لحاظ درآمد، عوامل شخصی و خانوادگی همچون سن، جنسیت، شغل و تحصیلات، طرز فکر، اندیشه، نگرش و استنباط فرد و نیز دسترسی به امکانات مورد نیاز و مدیریت اوقات فراغت از جمله این عوامل است.
وی با تاکید بر شیوه گذران اوقات فراغت کودکان و نوجوانان در ایران، یاد آور شد: علیرغم تولید و توسعه برنامههای فرهنگی برای فرهنگسازی اوقات فراغت، هنوز هم والدین، مدارس و جامعه نقش بسزایی در پر کردن و گزینش اوقات فراغت نوجوانان و کودکان دارند. مانند سایر فعالیتهای اجتماعی، نبود نظارت کافی باعث افت کیفیت برنامهها و حفظ ظاهر و پوسته برنامهها شده است و متاسفانه نوجوانان و کودکان از برنامههای فراغتی بهرهمند نمیشوند.
وی همچنین وضعیت مالی و اقتصادی را زمینهساز بروز تفاوت در بهرمندی اوقات فراغت دانست و افزود: این امر نوعی نابسامانی و تعارض فشرده اجتماعی تولید میکند که افراد با وضعیت مالی مناسب از اوقات فراغت بهرهمند و افراد با وضعیت مالی نامناسب، به امکانات موجود بسنده میکنند و خواستههای درونیشان خاموش میشود.
حسامی، منافع شخصی، اجتماعی، اقتصادی و محیطی را از اثرات مثبت برنامهریزی سیستماتیک در اوقات فراغت خواند و ادامه داد: رهایی از فشار و استرسهای روحی، کسب سلامتی جسمی و روحی، تقویت خانواده، توسعه روابط اجتماعی و دوستانه، افزایش بهرهوری عمومی، بهداشت عمومی، افزایش کار و اشتغال، توسعه نواحی روستایی، گسترش رفاه عمومی، جلوگیری از اشغال اراضی، گسترش آموزش محیطی و توسعه فرهنگ زیست محیطی از جمله اثرات مثبت این نوع برنامهریزی است.
وی خلاء مدیریت، بهروز نکردن امکانات و عدم تناسب سرانه فضاها با تعداد دانشآموزان و دانشجویان را از جمله مشکلات این حوزه عنوان کرد و افزود: توجه نکردن به تخصص متولیان، نداشتن برنامه میان مدت و بلند مدت و رفع تکلیف از معضلات اساسی است.
حسامی بیان کرد: اگر برنامهریزی و آیندهنگری درست وجود داشته باشد، میتوان در تابستان برای اوقات فراغت دانشآموزان و دانشجویان، برنامههای ورزشی، تفریحی، بازی، گردشگری فرهنگی، هنری، تاریخی و ... ترتیب داد و با ارزشیابی آغازی، تکوینی (در حال اجرا) و پایانی، بازخورد آن را در اختیار متولیان گذاشت تا برای برنامههای بعدی نکات مثبت تقویت و نکات منفی اصلاح شود.
وی در پایان تاکید کرد: به دلیل تغییر سبک زندگی، ظهور تکنولوژیهای جدید، جابجایی نظام ارزشی و افزایش تصاعدی منابع اطلاعاتی، ضروری است که متولیان امور سیاسی، اجتماعی و آموزشی با دید روشنتر و چند قدم جلوتر از افراد جامعه، به الگوپردازی و برنامهریزی در جهت توسعه توانمدیهای افراد تلاش کنند.