گفت و گو با مرتضى مرديها
به جنگ توهمات انديشه سياسى در ايران
۱۱:۵۳
۱۳۸۵/۰۲/۲۹
به گزارش آفتاب نیوز، 
اين درست است كه سرانجام كتابي از شما مجوز نشر گرفته است؟
_بله درست است. كتاب مباني نقد فكر سياسي مجوز گرفت و الان هم زير چاپ است.
كتاب از چه ميگويد؟
_كتاب دو وجه دارد، يك وجه علمي و يك وجه به اصطلاح سياسي روشنفكري. از نظر علمي كتابي است كه بعضي مباني و مباحث مهم انديشه سياسي را مورد تحليل و بررسي قرار ميدهد و وجوه مختلف موضوع را ميشكافد و نظرات مشهور راجع به هر مبحث را نقد ميكند و از اين حيث شايد حتي بتواند در دورههاي فوق ليسانس علوم سياسي مورد استفاده باشد. اما از آنجا كه جامعه فكري ما خصوصا در نيم قرن اخير، مشكلات و مسايلي سياسي گستردهاي داشته است كه به گمان من ريشه بسياري از آنها فهم غلط از مفاهيم و مباحث انديشه سياسي بوده است، وجه روشنگري كتاب شايد مهمتر باشد. به نظرم ميرسد كم كم وقت آن رسيده است كه با روايتهاي خسارتبار و غلط كلاسيك ولي هنوز رايج در باره مباحث سياسي خداحافظي كنيم.
و از چه اجزا و فصل هايي تشكيل شده؟
_اين كتاب شش فصل دارد كه به ترتيب عبارت است از دولت، انقلاب، رفورم، بيگانه، وطن و جهان. فصل اول به موضوع آنارشيست بودن سنت روشنفكري، علل و نتايج آن مي پردازد. فصل دوم راجع به انقلاب است و اين كه چگونه از آنارشيسم انقلاب زاده ميشود. فصل سوم بديل انقلاب يعني اصلاح را مطرح مي كند و اين كه چه عواملي در عدول حداقلي جريان روشنفكري جهاني از انقلاب موثر بودند.
فصل چهارم به اين ميپردازد كه ايده مسلم انگاشته شدهي استعمار و امپرياليسم جلوه جهاني همان آنارشيسم و انقلاب در ابعاد بزرگتر است. فصل پنجم به بحث ناسيوناليسم و علل و نتايج آن اختصاص دارد و بحث از كژتابيهاي اين پديده و نهايتا فصل آخر كه به موضوع جهاني شدن اشاره دارد.
چرا نام مباني نقد فكر سياسي را براي آن برگزيدهايد؟
_اگر سئوالتان اين است كه چرا واژه نقد را به كار بردهام بايد بگويم تماميكتاب نقد انديشههاي سياسي است كه در دو قرن گذشته در عرصه جهاني تحولات زياد و البته توهمات زيادتر ايجاد كردهاند و اگر منظور شما ناظر به مباني است بايد اشاره كنم كه من نه خود انديشهها مثل ليبراليسم يا كمونيسم يا حتي انقلاب و امپرياليسم بلكه بنيادهايي كه فكر ميكردهام آن عقايد بر آنها استوارند را بررسي كردهام.
ربط اين مباحث با ايران چيست؟
_اصل بحثها نظري است و اختصاصي به ايران ندارد، اما از آنجا كه ايران آزمايشگاه عملي بسياري و بلكه تمامياين موضوعات بوده، به نظرم شرح گرفتاريهاي نظري ما است. گاه البته اشاراتي به ايران و ربط وقايع آن با موضوعات مورد بحث داشته ام اما تطبيق مفصل اين ديدگاههاي نظري با مورد ايران در كتاب ديگري خواهد آمد.
پيش از اين هم از قرار در كتاب غلطواره فكر سياسي در ايران همينها را نوشتيد اما منتشر نشد.
_فكر سياسي در ايران پيش از كتاب مباني نقد فكر سياسي و حدود دو سه سال پيش آماده شد ولي براي انتشار خوش شانس نبود. با وجود اين اميدوارم در آينده اين كتاب هم چاپ شود.
*فكر ميكنيد كتاب را كه حالا مجوز انتشار هم دارد در نمايشگاه كتاب ميبينيم؟
_بر اساس خبري كه از ناشر[ نشر ني] گرفته ام، ميرسد. ظاهرا در صحافي است.
كتاب را چگونه بيان ميكنيد؟
_كتاب را بايد ديگران نقد كنند و در باره آن حرف بزنند اما از آنجا كه دنياي كتاب و قلم و فكر هم از باندبازيهاي مرسوم خالي نيست و نيز با توجه به اين كه جريان مسلط روشنفكري، به طور كلي و در جامعه ايران، مورد نقد جدي قرار گرفته، اميد چنداني به اين كه از طرف حرفه اي ها خوانده شود ندارم اما به نسل جديدي كه در آن سخنان خيري نديده و بلكه به شدت از آن گزيده شده است، اميدوارم. به گمانم روشنفكري سياسي و صاحب حساسيت سياسي بودن بايد مسير متفاوتي در پيش بگيرد و اگر كتاب مباني نقد فكر سياسي، كمكي در اين زمينه انجام دهد باعث خوشحالي من خواهد بود.
منبع: roozonline.com
اين درست است كه سرانجام كتابي از شما مجوز نشر گرفته است؟_بله درست است. كتاب مباني نقد فكر سياسي مجوز گرفت و الان هم زير چاپ است.
كتاب از چه ميگويد؟
_كتاب دو وجه دارد، يك وجه علمي و يك وجه به اصطلاح سياسي روشنفكري. از نظر علمي كتابي است كه بعضي مباني و مباحث مهم انديشه سياسي را مورد تحليل و بررسي قرار ميدهد و وجوه مختلف موضوع را ميشكافد و نظرات مشهور راجع به هر مبحث را نقد ميكند و از اين حيث شايد حتي بتواند در دورههاي فوق ليسانس علوم سياسي مورد استفاده باشد. اما از آنجا كه جامعه فكري ما خصوصا در نيم قرن اخير، مشكلات و مسايلي سياسي گستردهاي داشته است كه به گمان من ريشه بسياري از آنها فهم غلط از مفاهيم و مباحث انديشه سياسي بوده است، وجه روشنگري كتاب شايد مهمتر باشد. به نظرم ميرسد كم كم وقت آن رسيده است كه با روايتهاي خسارتبار و غلط كلاسيك ولي هنوز رايج در باره مباحث سياسي خداحافظي كنيم.
و از چه اجزا و فصل هايي تشكيل شده؟
_اين كتاب شش فصل دارد كه به ترتيب عبارت است از دولت، انقلاب، رفورم، بيگانه، وطن و جهان. فصل اول به موضوع آنارشيست بودن سنت روشنفكري، علل و نتايج آن مي پردازد. فصل دوم راجع به انقلاب است و اين كه چگونه از آنارشيسم انقلاب زاده ميشود. فصل سوم بديل انقلاب يعني اصلاح را مطرح مي كند و اين كه چه عواملي در عدول حداقلي جريان روشنفكري جهاني از انقلاب موثر بودند.
فصل چهارم به اين ميپردازد كه ايده مسلم انگاشته شدهي استعمار و امپرياليسم جلوه جهاني همان آنارشيسم و انقلاب در ابعاد بزرگتر است. فصل پنجم به بحث ناسيوناليسم و علل و نتايج آن اختصاص دارد و بحث از كژتابيهاي اين پديده و نهايتا فصل آخر كه به موضوع جهاني شدن اشاره دارد.
چرا نام مباني نقد فكر سياسي را براي آن برگزيدهايد؟
_اگر سئوالتان اين است كه چرا واژه نقد را به كار بردهام بايد بگويم تماميكتاب نقد انديشههاي سياسي است كه در دو قرن گذشته در عرصه جهاني تحولات زياد و البته توهمات زيادتر ايجاد كردهاند و اگر منظور شما ناظر به مباني است بايد اشاره كنم كه من نه خود انديشهها مثل ليبراليسم يا كمونيسم يا حتي انقلاب و امپرياليسم بلكه بنيادهايي كه فكر ميكردهام آن عقايد بر آنها استوارند را بررسي كردهام.
ربط اين مباحث با ايران چيست؟
_اصل بحثها نظري است و اختصاصي به ايران ندارد، اما از آنجا كه ايران آزمايشگاه عملي بسياري و بلكه تمامياين موضوعات بوده، به نظرم شرح گرفتاريهاي نظري ما است. گاه البته اشاراتي به ايران و ربط وقايع آن با موضوعات مورد بحث داشته ام اما تطبيق مفصل اين ديدگاههاي نظري با مورد ايران در كتاب ديگري خواهد آمد.
پيش از اين هم از قرار در كتاب غلطواره فكر سياسي در ايران همينها را نوشتيد اما منتشر نشد.
_فكر سياسي در ايران پيش از كتاب مباني نقد فكر سياسي و حدود دو سه سال پيش آماده شد ولي براي انتشار خوش شانس نبود. با وجود اين اميدوارم در آينده اين كتاب هم چاپ شود.
*فكر ميكنيد كتاب را كه حالا مجوز انتشار هم دارد در نمايشگاه كتاب ميبينيم؟
_بر اساس خبري كه از ناشر[ نشر ني] گرفته ام، ميرسد. ظاهرا در صحافي است.
كتاب را چگونه بيان ميكنيد؟
_كتاب را بايد ديگران نقد كنند و در باره آن حرف بزنند اما از آنجا كه دنياي كتاب و قلم و فكر هم از باندبازيهاي مرسوم خالي نيست و نيز با توجه به اين كه جريان مسلط روشنفكري، به طور كلي و در جامعه ايران، مورد نقد جدي قرار گرفته، اميد چنداني به اين كه از طرف حرفه اي ها خوانده شود ندارم اما به نسل جديدي كه در آن سخنان خيري نديده و بلكه به شدت از آن گزيده شده است، اميدوارم. به گمانم روشنفكري سياسي و صاحب حساسيت سياسي بودن بايد مسير متفاوتي در پيش بگيرد و اگر كتاب مباني نقد فكر سياسي، كمكي در اين زمينه انجام دهد باعث خوشحالي من خواهد بود.
منبع: roozonline.com
ارسال پیام
پیشنهاد سردبیر
لینک های مفید