چین در محک برنامه هسته ای ایران

به گزارش آفتاب نیوز،  در این راستا برخی از تحلیل گران و کارشناسان، برنامه هسته ای ایران را نقطه عطفی برای آزمون عقلانیت سیاست خارجی در چین دانسته اند، چرا که اکنون چین بین حفظ روابط اقتصادی و تامین انرژی از ایران و حفظ رابطه با آمریکا در آزمون جدی قرار گرفته است. 

دینگلی شن (Dingli Shen) استاد و مدیر اجرایی موسسه مطالعات بین الملل و معاون اجرایی مطالعات ‌آمریکا در دانشگاه فودا 
(Fuda) در شانگهای در مقاله ای تحت عنوان "بلند پروازیهای هسته ای ایران، آزمونی برای عقلانیت چین" در مجله واشنگتن به این مساله پرداخته است. 

شن ،بر این باور است که اکنون موضوع برنامه هسته ای ایران به نقطه عطف خود رسیده است. زیرا ایران مدعی است که مجاز است در زمینه انرژی هسته ای صلح آمیز (غیرنظامی) به استقلال برسد و آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز تاکنون نتوانسته است مدرکی دال بر وجود برنامه تسلیحات هسته ای در ایران بدست آورد  و از طرفی دیگر آمریکا نتوانسته است ایران را از تعقیب برنامه غنی سازی اورانیوم منصرف کند و در کسب اجماع جهانی برای استفاده از نیروی نظامی بر علیه ایران نیز ناموفق بوده است.

 بنابراین با توجه به ناکامیهای گذشته و چالشهای موجود در برنامه هسته ای ایران ممکن است چین به عنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل که اکنون پرونده هسته ای ایران برای بررسی به آنجا ارجاع شده است – برای همکاری با سایر قدرتهای بزرگ چون آمریکا، انگلیس و فرانسه در مهار بلندپروازیهای هسته ای ایران تحت فشار قرار گیرد. 

دینگلی شن نویسنده در ادامه می افزاید: در عین حال برنامه هسته ای ایران از طرف دیگر به رهبران چین این فرصت را می دهد تا توانایی خود در ایجاد تعادل بین منافع داخلی و مسئولیتهایشان به عنوان یک قدرت در حال رشد جهانی را نشان دهند. 

به اعتقاد او رشد چین از جمله عواملی است که باعث شده است منافع ملی چند جانبه ای این کشور در تقابل یکدیگر قرار بگیرند، که از آن جمله می توان به تقابل حفظ امنیت و روابط همکاری جویانه با سایر قدرتهای بزرگ همچنین توسعه روابط صلح آمیز با همسایگان و دولتهای نزدیک مثل ایران و دستیابی به منابع کافی و در دسترس برای حفظ اقتصاد رو به رشد ملی اشاره کرد. 

شن می افزاید: چین که اصرار دارد به عنوان یک سهامدار مسئول در جامعه بین الملل نگریسته شود همواره از رژیم عدم تکثیر سلاح‌های کشتار جمعی حمایت می کند و در عین حال اقتصاد تشنه انرژی چین، سیاست خارجی این کشور را تحت تاثیر قرار داده است. 

روابط دوستانه چین با ایران، میانمار،ونزوئلا و زیمباوه که تمام آنها رابطه چین با آمریکا را تضعیف می کند، کم و بیش به نیازهای نفتی چین بستگی دارد. اما در نهایت به اعتقاد نویسنده 5 مساله یا محور، تفکرات چین در مورد موضوع هسته ای ایران را شکل می دهد:

1- در نظر گرفتن حق ایران برای داشتن برنامه هسته ای صلح آمیز
2- تداوم رژیم عدم تکثیر هسته ای (NPT)
3- حفظ روابط اقتصادی با ایران (تامین انرژی)
4- حفظ رابطه با آمریکا
5- ترفیع تصور بین المللی موجود از چین 

سوال اصلی نویسنده در این مقاله با توجه به موارد فوق این است که چین چگونه می تواند با ایجاد تعادل بین امنیت تامین انرژی و عدم تکثیر منافع خود را تامین کند؟

 در صورتی که شورای امنیت سازمان ملل بخواهد در مورد ایران دست به اقداماتی بزند رای چین چگونه خواهد بود؟‍ و چگونه چین بین به خطر انداختن امنیت انرژی خود یا حفظ رابطه با واشنگتن یکی را انتخاب خواهد کرد؟