فرشاد مومنی: شعار سهام عدالت پشتوانه ندارد

به گزارش آفتاب نیوز، رشاد مومنی، اقتصاددانی است که علاوه بر اینکه از یاران اقتصادی خاتمی در دوره اصلاحات به شمار می رفت ،همزمان به نقد جدی برخی سیاست های دولت نیز می پرداخت. 

وی خود در این باره گفت:« ممکن است برخی بگویند چون به پست و مقام نرسیده ام این حرف ها را می زنم، در حالی که این طور نیست و جز منافع ملی دغدغه ای ندارم.» 

مومنی که به گفته مجری برنامه از همفکران شهید بهشتی و نماینده فکری نیروهای خط امامی در حوزه اقتصادی است در ابتدا 
گفت: امسال سال عجیبی است، صدمین سالگرد مشروطیت است و اگر اغراق نباشد می توانیم ادعا کنیم همه مطالباتی که در زمان مشروطیت بود، امروز نیز در دستور کار جامعه ایرانی قرار دارد. 

این اقتصاددان در ادامه ترجیح داد از مراد شهید خود نیز یاد کند:« امسال همچنین بیست و پنجمین سال شهادت دکتر بهشتی است و هر روز به غربت و مظلومیت او و اندیشه هایش افزوده می شود، بازگشت به اندیشه های شهید بهشتی یکی از راه گشاترین زمینه ها برای بازگشت به زمینه های معطوف به توسعه ملی در ایران است.» 

مومنی در ادامه با تاکید بر اینکه در نگاه به اصلاحات باید وجوه شخصی را کنار گذاشت، گفت:« از منظر توسعه ملی به نظر می رسد جامعه با یک پارادوکس عجیب روبروست و همه ساختارها و نهادها دست به دست هم می دهند تا این پارادوکس باز تولید و در نتیجه تداوم توسعه نیافتگی در کشور شود.» 

این اقتصاددان در ادامه افزود:« به لحاظ تئوریک جامعه ما دچار وابستگی به مسیر طی شده یا قفل شدگی به تاریخ است و استفاده نکردن از تجربیات تاریخی باعث ناپایداری ساخت سیاسی و اجتماعی ما شده و این ناپایداری به استمرار روزهای نامطلوب ایران کمک می کند.» 

مومنی در ادامه با مطرح کردن بحث حفظ نظام گفت:« حفظ نظام به معنای این است که ما رویه هایی پیدا کنیم که از طریق آنها بدون پرداخت هزینه های سنگین و بدون از دست دادن معرفت عمیق از تجربیات تاریخی، بتوانیم گام هایی را به جلو برداریم.» 

وی افزود:« نگاه تاریخی فی حد ذاته نگاه ترکیبی است و در برابر نگاه های تک ساحتی موضعگیری دارد.» مومنی « تنها یک وجه در نظر گرفتن» را از بزرگترین آفت های اصلاحات دانست و
 افزود:« مشخصه مهم دیگری که در نگاه تاریخی وجود دارد این است که توالی های درست سیاسی را برای ما آشکار می کند و ما در تجربیات اخیر هزینه های خیلی سنگینی را پرداخت کرده ایم.» 

این اقتصاددان در ادامه با به چالش کشیدن شعار« آزادی سیاسی» مطرح شده در دوران اصلاحات، گفت:« اگر می خواهیم به سمت آزادی سیاسی برویم قبلش باید چه می کردیم و البته هنوز هم فکری در این زمینه نکرده ایم و دست یافتن به چنین امری مستلزم کارهای فکری و برنامه پژوهشی برای حرکت به سوی توسعه ملی است.» 

مومنی افزود:« در این دوره بحث های زیادی در مورد خصوصی سازی مطرح شد و این عملا موجب افت عملکرد اقتصادی و فساد و نابرابری شد.» 

این اقتصاد دان افزود:« نگاه تاریخی ریشه ها و بنیان های مفاهیم کلیدی و سرنوشت ساز را برای ما آشکار و مولفه های آن را برای ما برجسته می کند.» مومنی در ادامه گفت:« در اصلاحات بسیاری از مفاهیم بنیادی زیر و رو  و اصلاحات شناخته شده قلب ماهیت شد.» 

وی در ادامه با انتقاد از اصلاح طلبانی که به دلیل فضای رقابت سیاسی از مطرح کردن اشتباهات گذشته خود پرهیز می کنند، افزود:« اگر از منظر توسعه ملی نگاه کنیم همگان از این رویه سود خواهند برد.»
این اقتصاددان افزود:« جامعه استبداد زده به جامعه همه یا هیچ گفته می شود و چون دستیابی به همه مطلوب ها امکان پذیر نیست، تمایل به سمت گزینه هیچ است.» 

وی برای حل مشکل، این راه حل را پیشنهاد داد:« ناگزیر هستیم ریشه های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی و دلیل سیاه و سفید دیدن را شناسایی کنیم.» مومنی در ادامه با بیان اینکه در نگاه تاریخی زمینه های شکست سیاست ها را بهتر می توان فهمید، افزود:« تجربه اصلاحی کاستی های بسیار اساسی داشت.» 

این اقتصاددان البته مثالی را نیز در حوزه تخصص خود بیان کرد:« برنامه شکست خورده تعدیل ساختاری که در اکثر کشورهای در حال توسعه با شکست مواجه بوده، دوباره پس از طی شدن دوران کوتاه، مجددا بدون ارزیابی، تبدیل  به تجربه تلخ شکست خورده و پرهزینه شد.» 

فرشاد مومنی البته منکر دستاوردهای مثبت اصلاحات نیست:« رویکرد اصلاحی تجربه شده در ایران نقاط برجسته ای هم داشت، موجی از نشاط و امیدواری در اثر آن فروکش کرد و ظرفیت های قابل توجهی از سرمایه های انسانی آزاد شد.»
وی با بیان اینکه ظرفیت های بسیاری در دوره اصلاحات به کار گرفته شد، افزود:« ظرفیت های بسیار زیادی در این دوره به کار گرفته شد و مطبوعات نسبتا آزاد دوره اخیر نسبت به دوره مشروطیت و یا ملی شدن صنعت نفت اشتباهاتشان به حداقل رسیده بود.» 

مومنی با ابراز تاسف از برخورد سختگیرانه با روزنامه های آزاد و مستقل و با اشاره به نقش مطبوعات آزاد در توسعه ملی، هشدار داد:« اگر برخوردها با مطبوعات آزاد ادامه داشته باشد، خسارت ها تداوم خواهد یافت.» این اقتصاددان با صراحت به عدم برنامه در جریانی که خود بخشی از آن بوده سخن 
می گوید:« در این تجربه اصلاحی فاقد یک تجربه مشخص بودیم.» 

وی قبل از اینکه بخواهد رسما عملکرد اقتصادی اصلاحات را نقد کند باز دلیل این کار را منافع ملی و ایران بیان می کند،« نقطه عطف این بود که در حوزه اقتصادی بازنگری این تجربه
 می تواند برای آینده توسعه ملی در ایران تجربه خوبی باشد.»
مومنی طرح ساماندهی اقتصاددانان ایران را طرحی مثبت ارزیابی کرد گفت:« برای اولین بار به افراد خارج از حکومت اما صاحب سلیقه فرصت داده شد همراه با دست اندرکاران حکومت ایده های خود را مطرح کنند.» 

وی با اشاره به شعارهای خوب اقتصادی مطرح شده توسط سید محمد خاتمی گفت:« با کمال تاسف زمانی که هنگام عمل فرا رسید دوستان جمع بندی ها و وعده های پیشین را فراموش کردند.»
مومنی موانع دولت خاتمی در تحقق وعده ها را بیان می کند و صراحتا می گوید:« برخی به دلیل بد فهمی ها موفقیت خاتمی را موفقیت ایران تلقی نمی کردند و موانع بیشماری را ایجاد کردند.»
این اقتصاددان حتی شعار توسعه سیاسی مطرح شده در دولت اصلاحات را نیز دچار آشفتگی می داند و می گوید:« اگر رفتارهای سیاسی را هم نگاه کنیم، می بینیم همان آشفتگی های حوزه سیاسی در اقتصاد هم وجود داشت.» مومنی مهمترین ادعای دولت اصلاحات را شایسته سالاری دانست و گفت:« کمترین اهتمام را در عمل در زمینه انتصابات ایشان ( خاتمی) مشاهده شد.» 

وی دوباره تاکید می کند که به دلیل ملاحظات شخصی این سخنان را بیان نمی کند:« هرگز در زندگی اجتماعی ملاحظات شخصی را در داوری ها راه نداده ام.» این اقتصاددان با اشاره به هزاران ساعت کار کارشناسی برای تعیین ملاک های انتصابات افزود:« البته آقای خاتمی از همه دست اندرکاران آن طرح تقدیر کردند اما به کرات از دوستان مطمئن شنیدم ایشان افرادی را صدا کرده و گفته بودند این 4-3 حوزه خالی است و شما به تشخیص خود یکی را انتخاب کنید.» 

مومنی البته وزرای کابینه را در پذیرفتن مناصب پیشنهادی می ستاید:« نفس پذیرفتن شغل در وضعیت خطیر کشور اقدام شجاعانه ای است.» 


وی افزود:« خاتمی تعهدی به ملت داد اما در فرآیند اجرای این تعهد کاستی ها و نارسایی های بسیار معنا داری وجود داشت.»
این اقتصاددان در ادامه با اشاره به نطق های خاتمی در هنگام معرفی وزرای کابینه خود، پرسید:« وزرا با موازین علمی چقدر سازگاری داشتند؟» مومنی که خود همواره یکی از منتقدان قراردادهای نفتی فسادآور بوده در ادامه افزود:« قراردادهای نفتی تنها زمینه عدول از قانون نبود.» 

اما چرا مومنی این حرفها را بیان می کند؟ وی با بیان اینکه « مردی نبود فتاده را پای زدن» افزود:« دلیل اینکه الان این مطالب را مطرح می کنم این است که ناهنجاری ها در دولت اصلاحات وجود داشته در شرایط کنونی تمایل به افزایش نشان می دهد.» 

این اقتصاددان در ادامه ریشه تمام ناهنجاری های اقتصادی دولت نهم را در دولت های قبلی جستجو می کند:« هیچ ناهنجاری نیست که الان باشد و  ردی از آن در دوره اصلاحات نباشد.» 

مومنی شعار« سهام عدالت» مطرح شده توسط احمدی نژاد را فاقد پشتوانه کارشناسایی و فرآیندهای قانونی می داند و می گوید:« بودجه سهام عدالت 000/420 میلیارد ریال است که اگر دولت موفق به انجام همه تعهدات شود باید این مقدار سهام جابجا شود.» 

مومنی در ادامه با بیان اینکه هر دولت دموکراتیکی را باید کمک کرد افزود:« بهترین کمک به هر دولتی که بر سر کار باشد، مطرح کردن کاستی های آن با موازین متعارف علمی است.»
وی ادامه داد:« این همه در طی ماه های گذشته از عدالت دم زده شده و تنها ساز و کار آن همین سهام عدالت است.» 

این اقتصاددان با بیان اینکه در طرح سهام عدالت به هر ایرانی 500 هزار تومان سهام اختصاص داده می شود، سود آن را در بهترین حالت سالی 15 هزار تومان عنوان کرد و ضمن ناکارآمد خواندن این طرح ،آن را سبب خدشه دار شدن مشروعیت نظام عنوان کرد. 

مومنی با اشاره به اعتراضات خود به واردات 35 میلیاردی از خارج در دوران دولت خاتمی افزود:« در دولت فعلی باید بیشتر و شدیدتر به این امر معترض باشیم( واردات ایران از خارج در حال حاضر 50 میلیارد دلار است.) و این حجم انبوه واردات کشور را در معرض دشواری ها و خطراتی قرار می دهد.» 

وی ادامه داد:« چیزی که برای من خیلی غم انگیز است، این است که صرفنظر از شعارها و ادعاهایی که هرگروه حاکم مطرح می کند ما گویی یک قاعده رفتاری بیشتر مشاهده نمی کنیم.»
مومنی با دفاع ضمنی از تغییر مدیران در دولت فعلی گفت:« دوستانی که از عزل و نصب های گسترده انتقاد می کنند آیا فرصت می کنند رفتارهای گذشته خود را نگاه کنند؟» وی در ادامه اظهار داشت:« از نظر من انصاف ومروت از سوی هر کسی نقض شود خطاست.» 

این کارشناس مسائل اقتصادی افزود:« از منظر توسعه ملی اگر اصلاح طلبان صادقانه به نقد خود بپردازند می توانند با متانت بیشتری با دولت فعلی دیالوگ برقرار کنند.» 

وی با بیان اینکه نگرانی ها در دولت فعلی افزایش پیدا کرده افزود:« اما هیچ کدام از نگرانی ها نقطه صفرش شروع به کار دولت جدید نبوده و به همان اندازه که دولت جدید نیازمند واکاوی خود است، دوستان اصلاح طلب نیز باید واقعیت ها را مورد توجه قرار دهند.» 

مومنی برلزوم خروج از دور باطل تاکید می کند:« در ادبیات توسعه گفته می شود خروج از دور باطل مستلزم طراحی برنامه ای است که در آن ترکیبی خردمندانه ای از عدالت و آزادی قرار داشته باشد.» 

این کارشناس مسائل اقتصادی با اشاره به حضور خود در حزب نوپای اعتماد ملی گفت:« احزاب 50 درصد انرژی خود را از اکنون زدگی خلاص و معطوف به آینده کنند و اگر می خواهند گامی به جلو بردارند و خود را متمایز کنند ناگزیر باید به چنین سمتی روند تا اگر به قدرت رسیدند برنامه مشخص با کادرهای مشخص داشته باشند.» 

وی افزود:« یکی از شعارهای خاتمی توسعه سیاسی بود اما تا پایان دولت تعریفی از توسعه سیاسی ارائه نشده و هرکس از ظن و گمان خود آن را تحلیل می کرد و عینا در حوزه عدالت این مساله در دولت کنونی در حال تکرار است.» 

مومنی با اشاره به تعریف های متفاوت ارائه شده از دموکراسی گفت:« دموکراسی اگر می خواهد مفهوم توسعه ای داشته باشد باید ساز و کاری برای دفاع از حقوق محرومترین افراد جامعه باشد.» 

وی در پایان با اشاره به نطق شدیداللحن نادران در مجلس که در اعتراض به نامه 50 اقتصاددان کشور به احمدی نژاد و اعتراض به وضعیت اقتصادی نوشته شده بود، افزود:« کسی که این اخلاق را دارد چطور می تواند خود را اصولگرا بنامد؟ اسامی باید مسمای خاص خود را هم داشته باشد.»