بازگشت دیپلمات با دست های باز تر

به گزارش آفتاب نیوز، مقام معظم رهبری در حکم خود خطاب به کمال خرازی آورداند: لازم است براي كمك به تصميم گيريهاي كلان و جست و جو از افق‌هاي نو در روابط خارجي جمهوري اسلامي و بهره‌مندي از نظرات نخبگان در اين عرصه، شوراي راهبردي روابط خارجي تشكيل گردد.

غلامحسین الهام سخنگوی دولت محمود احمدی نژاد درباره تشکیل این شورا گفته است که وظايف اين شورا تعريف شده و بيشتر در حوزه‌ مشاورت و راهبردي است و وظيفه‌ي اجرايي ندارد. آقای الهام گفته است که مجري سياست‌هاي كلان خارجي در كشور ما وزارت امور خارجه است كه البته شوراي عالي امنيت ملي نيز داراي وظايفي است و مصوبات آن به بايد به تاييد مقام معظم رهبري برسد.

به این ترتیب دولت نهم از ظهور پدیده تازه در بروکراسی سیاست خارجی ایران استقبال کرده است و آنرا باعث  افزایش ظرفيت سياستگذاري كلان ایران در بخش خارجي توصیف کرده است.

اعضای این شورا دكتر علي اكبر ولايتي وزیر اسبق  امور خارجه 16 ساله ایران و مشاور فعلی رهبری در امور بین الملل، علي شمخاني وزیر دفاع دولت محمد خاتمی، محمد شريعتمداري وزیر سابق بازرگانی و محمد حسين طارمي از مشاوران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

تولد شورای روابط خارجی ایران در این عصر که تهران درگیر پرونده اتمی و چگونگی تنظیم روابط خود با کشورهای جهان از جمله غرب و ایالات متحده آمریکا است،وزن و اعتبار این نهاد تازه تاسیس را در ابتدای کار به رخ می کشد. ساز و کار تصمیم گیری و تعریف راهبرد های سیاست خارجی جمهوری اسلامی اساسا بر عهده شورای عالی امنیت ملی ایران و به این شکل است که شورای عالی امنیت ملی که ریاست آن را رییس جمهور بر عهده دارد رئوس کلی سیاست خارجی ایران را تعیین می کند و برای تصویب یا تایید مقام معظم رهبری می رساند.این سیاست پس از تصویب برای اجرا به وزارت امور خارجه ابلاغ می شود. 

به بیان دیگر وزارت خارجه ایران مجری سیاست های شورای عالی امنیت ملی ایران است اما با شکل گیری شورای روابط خارجی ، دیپلماسی ایران همچون مثلثی می شود که که ضلع تازه آن قدرت و نفوذ زیادی بر تصمیم های گذشته خواهد داشت.

آنچه در این میان مهم است ترکیب اعضای پنج نفره این شورا و رییس آن است.کمال خرازی که مرداد ماه سال گذشته و در آستانه معرفی کابینه دولت جدید در جریان یک ضیافت شام با روزنامه نگاران، با جهان دیپلماسی خداحافظی کرد تا به گفته خودش فعالیت های دانشگاهی را جدی تر از گذشته دنبال کند،دوباره پا به عرصه سیاست خارجی ایران گذاشته است.
خرازی برای افکارعمومی ایران هنگامی که پس از 16 سال وزارت دکتر ولایتی به عنوان وزیر خارجه دولت محمد خاتمی به مجلس معرفی شد، چهره ایی آشنا بود.

نزدیک به یک دهه حضور او در ایالات متحده آمریکا به عنوان نماینده دایم ایران در سازمان ملل از خرازی چهره ایی شناخته شده ساخته بود.دیپلمات خوش پوش که عینک پنسی به چشم می زد و نه در صورت ظاهر که در عمل هم چهره ایی میانه رو از خود به نمایش گذاشته بود. 

شکستن یخ های روابط ایران و غرب و دیدار تاریخی خرازی  با رابین کوک وزیر خارجه وقت انگلیس در حاشیه مجمع عمومی در سال 76 و تنها چند هفته پس از آغاز به کار او در سمت وزیر،هم انتظارات از او را افزایش می داد و هم خوش بینی های گذشته را تایید می کرد.

سرعت خیره کننده عادی سازی و سپس اعتماد آفرینی ایران با کشورهای جهان را گرچه برخی از صاحبنظران محصول ایده و سیاست محمد خاتمی می دانستند اما نقش خرازی در آن مقطع قابل انکار نبود.گرچه وی به صفت محافظه کاری بیش از نیاز هم گاه نواخته می شد.

گفته می شود محمود احمدی نژاد رییس جمهور فعلی نیز در زمان رایزنی هایش برای تشکیل کابینه به خرازی نیز پیشنهاد کرده بود که در همان پست باقی بماند.

گرچه وی این پیشنهاد را نپذیرفت اما احمدی نژاد از وی برای همراهی در سفر به نیویورک دعوت کرد، اما خرازی بر خداحافظی اصرار داشت.

اینک آقای خرازی به جهان سیاست بازگشته است نه به عنوان یک شخصیت اجرایی که در مقام یک مشاور عالی.نه در عصر تنش زدایی مه در هنگامه پرونده اتمی.از یاد برده نمی شود که وی در زمان وزرات اش بارها از دخالت نهادهای غیر مسئول و بی ارتباط با سیاست خارجی در کار وزارت خارجه گلایه کرده بود و در مصاحبه با یک روزنامه ایرانی با لحنی متاثر در توصیف موانع گفت که اول باید ثابت کنیم متولی سیاست خارجی هستیم. 

در جایگاه جدید ، دیگر وی نه تنها با چنین موانعی رو به رو نیست که به عنوان یک شخصیت اجرایی معاصر و درگیر و بسیار آشنا با موانع ، می تواند مسیری هموارتر برای سیاست خارجی ایران به عوامل اجرایی نشان دهد.

به قولی دیگر وزیر سالهای تنش زدایی می تواند ثابت کند که وزارت خارجه متولی سیاس خارجی است و در این راه ،همکاران سابق خود را در این مقطع تاریخی یاری دهد.

حضور8 ساله خرازی در وزارت خارجه یاد آور روزهای خوب در دیپلماسی ایران است.پنج سال دیگر که وی ریاست شورای روابط خارجی ایران را ترک خواهد کرد چه تصویری از وی باقی خواهند ماند؟ 

دست های کمال خرازی برای کارهای نیک باز است .