تازه ترين نوشتارها از پيشگامان علم امروز
علم و كندوكاو معنوي
۱۰:۵۰
۱۳۸۵/۰۴/۱۲
به گزارش آفتاب نیوز، 
مقدمه مترجم
1- «اگُوست كُنت» را عقيده آن بود كه تفكر بشر، تبيينهاي اسطورهاي و مابعدالطبيعي را پشت سر نهاده و به بيان تحقّقيِ قضايايِ طبيعي رسيده است؛ بنابراين، بشر آينده به هيچ رويْ خارج از حدودِ علومِ محصّل، سخني نخواهد گفت. ديري نپاييد كه انتظار او، به آرزو پيوست و تفكر، طريقتي ديگر را پيش گرفت.
فيلسوفان اگزيستانس، از يك طرف، و فيلسوفان كاتوليك، در سمت و سويي مخالف، دهها مكتوب و صدها رساله نگاشتند كه هر برگ آن براي دلْ فِسردگيِ هميشگي اگُوست كنت و همفكران پوزيتيويست او كافي است. و فيلسوفان «مكتب كيوتو»، دست بر دامن «اكهارت» و «گوتَمَه بودا» زدند و برخي ستيهندگانِ با سوبژكتيويسم دكارتي را به سهل انگاري، متهم ساخته و در پويهي «نيستي»، بسي فراتر از آنان تاختند. و «گئورگ كانتور» به اعماق رياضيات جديد گام نهاد و با پرداختن به تئوريِ وراي متناهي، بي پروا، طبيعتِ عددِ لايتناهي را كاويد و در اين رهگذر به جايي رسيد كه كمترين سنخيّتي را با تفكر تحصلگرا برنتابيد. و اينك دانشمنداني كه در پروژهي «علم و كندوكاو معنوي» فعاليت مي كنند، گامي ديگر را در اين راستا برداشته اند. آنان نمونه هاي روشنِ كوششْ براي رهايي از چنبرهي «اصالت تحصّل» و فرارَوي از محبَس مُضيّقِ «عقلِ سليم» و در نورديدن «زبان» هستند. هر كدام از اين دانشمندان، مي كوشند تا از محفظه ي تنگِ علمِ تحصّليِ موردِ تخصصِ خود، بيرون آمده و از فراز آن به نظاره ي هستي، قيام كنند. حتي آناني كه، در اين پروژه، بر «الحاد» خويش پاي فشرده اند، در اين كوشش، همگامِ همگنانِ خود هستند. ترديدي نيست كه اين چشم انداز، از آن رفعتي برخوردار نيست كه فيلسوف از بام فلسفه، متديّن از فراز دين و عارف از بلنداي عرفان، به هستي مي نگرد. با اين حال، همين چشم انداز، گشودگي و انفتاحيْ متفاوت را با خود دارد، خاصه آنكه برخي از اين دانشمندان، گامي بلندتر برداشته، به بامِ فلسفه و ديانت و عرفان پر كشيده و افقهايي چندگانه - و نه اما بيگانه با هم - را تجربه نموده اند.
2- خواننده كتاب با مطالعه ي پيشگفتارِ آقاي مكْ نِلي و سخنِ آغازينِ آقاي ريچارسون، در جريان پروژه ي «علم و كندوكاو معنوي» كه با حضورِ شصت تن از دانشمندان شهير در بِرْكلي برگزار شد، قرار خواهد گرفت. بنابراين از توضيحِ بيشتر درباره ي اين پروژه خودداري مي كنم و در اينجا به ذكر اين نكته بسنده مي نمايم كه رويكردِ نوين مراكزِ علميِ غرب به موضوعاتي از اين دست و آن هم در اين گستردگي، از يك طرف، و جهان بينيهاي منبعث از تحول علم در سه دهه اخير، از طرف ديگر، پديده هاي نويني هستند كه جا دارد به طور مستقل، مورد مطالعه قرار گيرند.
3- درباره ي سبكِ برگردانِ كتاب حاضر بايد بگويم تا آنجا كه امكان داشته، سعي شده از درجِ عباراتِ توضيحي و كلمات زايد در متن پرهيز شود؛ مگر در موارد استثنايي كه بدون درج كلمه اي زايد بر متن، فهم مطلبْ دشوار مي شده است. به طريق اولي از درج شعر و عبارات و اصطلاحات عارفانه و به طور كلي هر گونه بازْآرايي، اجتناب شده تا برگردانيْ وفادارانه تر ارائه گردد. ضمناً در مواردي كه ضرورت داشته برخي واژه ها در پانوشت، توضيح داده شده و همچنين براي خوانندگانِ علاقه مند به مباحث فلسفي، حاشيه هايي مختصر براي تشريحِ مطلب از منظر فلسفي، آورده شده است.
4- اگر نبود راهنماييها و تذكرات اساتيد گرانمايه و دوستان فاضل، اين برگردان، تحقق نمي يافت. بر خود لازم مي دانم از استاد بزرگوار جناب آقاي مهندس سيد مرتضي نبوي، و همچنين دوستان گرانقدر آقايان دكتر هدايت علوي تبار، دكتر ابراهيم دادجو، دكتر حسين شكوهمند، مهندس علي معتمدي، مهندس محسن قانع بصيري و سركار خانمها مهندس سوسن رجايي ، مهندس لادن بابايي و مهندس جميله صدر، كه هر يك با لطف و حوصله ي تمام، فصل يا فصولي را مطالعه نموده و اصلاحاتِ لازمي را گوشزد نموده اند، سپاسگزاري نمايم. همچنين لازم است از كمكهاي سركار خانم فرشته مينايي تهراني و جناب آقاي افشار اميري تشكر كنم.
5- راقم اين سطور، خداي را سپاس مي گويد كه برگردانِ اثري متفاوت را به جامعه ي علمي و فلسفي كشور تقديم مي دارد. بدون هيچ ترديدي، برگردان حاضر از يك طرف به خاطر بضاعتِ مزجاة را قمِ اين سطور و از طرف ديگر به خاطرِ تنگيِ دايره ي واژگانِ علميِ و فلسفيِ جديدِ غرب در زبان فارسي، نقايص متعددي دارد. اميدوارم صاحبانِ علم و انديشه، از تصحيح و راهنمايي دريغ نفرموده، مترجم را مستحقِ تعليم، تلقي فرمايند.
فهرست مطالب
مقدمه مترجم
پيشگفتار
فصل نخست: سخن آغازين
1. علم و دين: دو نهانگاه جدا، در يك خانه
2. آيا علم، مدركي در مورد هدفداري جهان و وجودِ واقعيتِ متعالي ارائه ميدهد؟
3. تقليلگرايي و ارزش آن
4. جهان بيني اسلامي و كيهان شناسي نوين
5. تقليلِ علمي: دشمني يا دوستي؟
6. داروينيسم و الحاد
7. علم، معنويت و دين
8. عدل خداوندي؛ خدا و بيماريهاي ژنتيك در انسان
9. الهيّات و متخصّصان رايانه
10. علم كامپيوتر، اطلاعات و عرفان يهودي
11. واقعيتي تاريخي كه دربرگيرنده ي انفجار بزرگ، آزادي اراده و ذرات بنيادين است
12. هراسهاي بشري و محاسبه خود
13. جهان، زندگي و خودآگاه
14. خداوند، تقريباً
15. يكتاپرستي غربي؛ چالشها و احتمالها
16. يك پژوهش، يك آگاهي
فصل پاياني: تأملات فرجامينه
مقدمه مترجم 1- «اگُوست كُنت» را عقيده آن بود كه تفكر بشر، تبيينهاي اسطورهاي و مابعدالطبيعي را پشت سر نهاده و به بيان تحقّقيِ قضايايِ طبيعي رسيده است؛ بنابراين، بشر آينده به هيچ رويْ خارج از حدودِ علومِ محصّل، سخني نخواهد گفت. ديري نپاييد كه انتظار او، به آرزو پيوست و تفكر، طريقتي ديگر را پيش گرفت.
فيلسوفان اگزيستانس، از يك طرف، و فيلسوفان كاتوليك، در سمت و سويي مخالف، دهها مكتوب و صدها رساله نگاشتند كه هر برگ آن براي دلْ فِسردگيِ هميشگي اگُوست كنت و همفكران پوزيتيويست او كافي است. و فيلسوفان «مكتب كيوتو»، دست بر دامن «اكهارت» و «گوتَمَه بودا» زدند و برخي ستيهندگانِ با سوبژكتيويسم دكارتي را به سهل انگاري، متهم ساخته و در پويهي «نيستي»، بسي فراتر از آنان تاختند. و «گئورگ كانتور» به اعماق رياضيات جديد گام نهاد و با پرداختن به تئوريِ وراي متناهي، بي پروا، طبيعتِ عددِ لايتناهي را كاويد و در اين رهگذر به جايي رسيد كه كمترين سنخيّتي را با تفكر تحصلگرا برنتابيد. و اينك دانشمنداني كه در پروژهي «علم و كندوكاو معنوي» فعاليت مي كنند، گامي ديگر را در اين راستا برداشته اند. آنان نمونه هاي روشنِ كوششْ براي رهايي از چنبرهي «اصالت تحصّل» و فرارَوي از محبَس مُضيّقِ «عقلِ سليم» و در نورديدن «زبان» هستند. هر كدام از اين دانشمندان، مي كوشند تا از محفظه ي تنگِ علمِ تحصّليِ موردِ تخصصِ خود، بيرون آمده و از فراز آن به نظاره ي هستي، قيام كنند. حتي آناني كه، در اين پروژه، بر «الحاد» خويش پاي فشرده اند، در اين كوشش، همگامِ همگنانِ خود هستند. ترديدي نيست كه اين چشم انداز، از آن رفعتي برخوردار نيست كه فيلسوف از بام فلسفه، متديّن از فراز دين و عارف از بلنداي عرفان، به هستي مي نگرد. با اين حال، همين چشم انداز، گشودگي و انفتاحيْ متفاوت را با خود دارد، خاصه آنكه برخي از اين دانشمندان، گامي بلندتر برداشته، به بامِ فلسفه و ديانت و عرفان پر كشيده و افقهايي چندگانه - و نه اما بيگانه با هم - را تجربه نموده اند.
2- خواننده كتاب با مطالعه ي پيشگفتارِ آقاي مكْ نِلي و سخنِ آغازينِ آقاي ريچارسون، در جريان پروژه ي «علم و كندوكاو معنوي» كه با حضورِ شصت تن از دانشمندان شهير در بِرْكلي برگزار شد، قرار خواهد گرفت. بنابراين از توضيحِ بيشتر درباره ي اين پروژه خودداري مي كنم و در اينجا به ذكر اين نكته بسنده مي نمايم كه رويكردِ نوين مراكزِ علميِ غرب به موضوعاتي از اين دست و آن هم در اين گستردگي، از يك طرف، و جهان بينيهاي منبعث از تحول علم در سه دهه اخير، از طرف ديگر، پديده هاي نويني هستند كه جا دارد به طور مستقل، مورد مطالعه قرار گيرند.
3- درباره ي سبكِ برگردانِ كتاب حاضر بايد بگويم تا آنجا كه امكان داشته، سعي شده از درجِ عباراتِ توضيحي و كلمات زايد در متن پرهيز شود؛ مگر در موارد استثنايي كه بدون درج كلمه اي زايد بر متن، فهم مطلبْ دشوار مي شده است. به طريق اولي از درج شعر و عبارات و اصطلاحات عارفانه و به طور كلي هر گونه بازْآرايي، اجتناب شده تا برگردانيْ وفادارانه تر ارائه گردد. ضمناً در مواردي كه ضرورت داشته برخي واژه ها در پانوشت، توضيح داده شده و همچنين براي خوانندگانِ علاقه مند به مباحث فلسفي، حاشيه هايي مختصر براي تشريحِ مطلب از منظر فلسفي، آورده شده است.
4- اگر نبود راهنماييها و تذكرات اساتيد گرانمايه و دوستان فاضل، اين برگردان، تحقق نمي يافت. بر خود لازم مي دانم از استاد بزرگوار جناب آقاي مهندس سيد مرتضي نبوي، و همچنين دوستان گرانقدر آقايان دكتر هدايت علوي تبار، دكتر ابراهيم دادجو، دكتر حسين شكوهمند، مهندس علي معتمدي، مهندس محسن قانع بصيري و سركار خانمها مهندس سوسن رجايي ، مهندس لادن بابايي و مهندس جميله صدر، كه هر يك با لطف و حوصله ي تمام، فصل يا فصولي را مطالعه نموده و اصلاحاتِ لازمي را گوشزد نموده اند، سپاسگزاري نمايم. همچنين لازم است از كمكهاي سركار خانم فرشته مينايي تهراني و جناب آقاي افشار اميري تشكر كنم.
5- راقم اين سطور، خداي را سپاس مي گويد كه برگردانِ اثري متفاوت را به جامعه ي علمي و فلسفي كشور تقديم مي دارد. بدون هيچ ترديدي، برگردان حاضر از يك طرف به خاطر بضاعتِ مزجاة را قمِ اين سطور و از طرف ديگر به خاطرِ تنگيِ دايره ي واژگانِ علميِ و فلسفيِ جديدِ غرب در زبان فارسي، نقايص متعددي دارد. اميدوارم صاحبانِ علم و انديشه، از تصحيح و راهنمايي دريغ نفرموده، مترجم را مستحقِ تعليم، تلقي فرمايند.
فهرست مطالب
مقدمه مترجم
پيشگفتار
فصل نخست: سخن آغازين
1. علم و دين: دو نهانگاه جدا، در يك خانه
2. آيا علم، مدركي در مورد هدفداري جهان و وجودِ واقعيتِ متعالي ارائه ميدهد؟
3. تقليلگرايي و ارزش آن
4. جهان بيني اسلامي و كيهان شناسي نوين
5. تقليلِ علمي: دشمني يا دوستي؟
6. داروينيسم و الحاد
7. علم، معنويت و دين
8. عدل خداوندي؛ خدا و بيماريهاي ژنتيك در انسان
9. الهيّات و متخصّصان رايانه
10. علم كامپيوتر، اطلاعات و عرفان يهودي
11. واقعيتي تاريخي كه دربرگيرنده ي انفجار بزرگ، آزادي اراده و ذرات بنيادين است
12. هراسهاي بشري و محاسبه خود
13. جهان، زندگي و خودآگاه
14. خداوند، تقريباً
15. يكتاپرستي غربي؛ چالشها و احتمالها
16. يك پژوهش، يك آگاهي
فصل پاياني: تأملات فرجامينه
ارسال پیام
لینک های مفید