پرونده: حزب الله پدیده خاورمیانه

به گزارش آفتاب نیوز، درگیر شدن این حزب در سالهای  1982 تا  1985 با اسرائیل و پیروزی چشم گیر آن در عقب راندن اسرائیل در سال 2000 بر ثبات و محبوبیت آن افزود . پیش از تشکیل حزب الله، نحله های فکری و عقیدتی آن نگاه ویژه ای به عراق و حوزه علمیه نجف داشتند. اگر بخواهیم دقیق تر بگوییم پیش زمینه تشکیل آن با ارتباط نزدیک و تنگاتنگ امام موسی صدر و آیت الله سیدمحمدباقر صدر رئیس تشکیلات حزب الدعوه شکل گرفته بود. 

چند تن از روشنفکران و طلاب لبنانی حوزه نجف به رهبری امام موسی صدر، جنبش محرومین را که پس از مدتی به نام «امل» شناخته شد  تشکیل دادند. با ناپدید شدن امام موسی صدر در سال 1978 نقش سیاسی و اجتماعی سیدمحمدحسین فضل الله  در صحنه سیاسی لبنان هویدا شد. 

ظهور فضل الله در نیمه دهه 1980 میلادی از او برای شیعیان لبنان یک رهبری معنوی ساخت هر چند که خودش این نقش را نمی پذیرد.

اما در صحنه سیاسی لبنان کسی نمی تواند نقش حمدحسین فضل الله را در تکوین هسته های اولیه حزب الله در دو بعد سیاسی و نظامی انکار کند. تا سال 1989 هیچ کس نمی دانست واقعا چه کسی حزب الله را رهبری می کند و بیشتر بر این نکته تاکید دارند که شیخ صبحی الطفیلی از سال 1988 تا سال 1991 رهبری حزب الله را بر عهده داشت. 

پس از او سیدعباس موسوی دیگر روحانی اهل شهر شیث النبی در دره بقاع رهبری حزب را عهده دار شد. از چرایی و چگونگی انتقال مسئولیت از صبحی الطفیلی به عباس موسومی اطلاعات دقیقی در دست نیست. 

حدس و گمان ها بر این نکته تاکید دارد که موسوی نسبت به الطفیلی به ایران نزدیکتر بود. به هر حال موسوی توانست حزب را برای 9 ماه رهبری کند . عاقبت در سال 1992 در حمله موشکی  هلی کوپترهای اسرائیل شهید شد. 

پس از موسوی، سیدحسن نصرالله روحانی شيعه و جوان  32 ساله ، دبیر کل حزب الله شد. نصرالله از آن زمان تا به حال 14 سال است که این حزب را با درايت رهبری می کند. 

 کارشناسان فقط از این مساله آگاهی دارند که حزب دارای دبیرخانه، دبیرکل، شورای مرکزی، شورای برنامه ریزی و کمیته مشاوران است و تصمیم گیری در آن با اکثریت آرا صورت می گیرد. 

حزب الله به مرور فعالیت اجتماعی و خدماتی خود را در مناطق شیعه نشین گسترش داد، همزمان با گسترش  فعالیت های حزب، بسیاری از جوانان شیعه به بخش های مختلف آن پیوستند. 

تشکیل موسسه های خدماتی به منظور توسعه اقتصادی مناطق شیعه نشین، انتشار چند نشریه و تاسیس تلویزیون المنار بر اهمیت حزب و نهادینه شدن آن در صحنه سیاسی لبنان افزود. 

حزب الله در بیانیه ای که در 16 فوریه سال 1985 آن منتشر کرد خود را ملزم به اطاعت از رهبری حکیمانه و عادلانه ولایت فقیه دانست. 

حال و هوایی که حزب الله در آن نشأت گرفت برای این جنبش ایجاب می کرد که با سوریه نیز روابط نزدیکی داشته باشد. تعرض های روزمره اسرائیل بر ضد لبنان و اشغال بخش هایی از خاک سوریه باعث نزدیکی حزب الله به سوریه گردید. به گونه ای که این جنبش از حمایت های دمشق نیز برخوردار است. 

هر چند که در سال 1987 برخورد ارتش سوریه و نیروهای حزب الله باعث کشته و زخمی شدن تعدادی از نیروهای دو طرف شد اما با گذشت زمان اختلافات بین سوریه و حزب الله برطرف شد. 

با آمدن نصرالله به صدارت حزب در روابط این دو رشد چشمگیری ایجاد شد. حزب الله از ابتدای تاسیس تا به حال به جز نبرد با اسراییل در گیری های کوچک دیگری را هم پشت سر گذاشته است. درگیری نیروهای این حزب با نیروهای جنبش امل در سال 1988 چندین کشته و زخمی بر جای گذاشت هر چند که حزب الله این درگیری را تحمیل شده بر خود می دانست. 

درگیری امل و حزب الله آثار بدی بر فضای اجتماعی لبنان گذاشت و شیعیان این کشور را به دو جبهه تقسیم کرد اما باز هم با گذشت زمان دو جنبش توانستند از این مرحله نیز عبور کنند و بار دیگر با حفظ مرزبندی حزبی در کنار هم قرار گیرند.
در فضای بین المللی حزب الله همواره مورد اتهام قدرت های بزرگ و به ویژه آمریکا قرار گرفته است.