بازگشت مسکو به پرونده هسته‌ای ایران

به گزارش آفتاب نیوز،  
غلامرضا انصاری، روز چهارشنبه به خبرگزاری ایتارتاس گفت:‌ «پیشنهادی که در پایان سال گذشته از سوی روسیه ارائه شد،‌ از سوی رهبران ایران مورد تأیید قرار گرفته است.» 
به این ترتیب طرحی که در کشاکش رفت و آمدها و چانه‌زنی‌های دیپلماتیک، عملاً به فراموشی سپرده شده بود،‌ بار دیگر از بایگانی راکد خارج شد و در قامت راه حلی مرضی‌الطرفین، در سبد ابتکارات دیپلماتیک برای خروج از بن‌بست هسته‌ای موجود قرارگرفت. 

طرح روس ها چیست؟ 
در دسامبر سال 2005 گذشته (دیماه سال 84) و در حالی که فشارهای آمریکا بر کشورهای اروپایی طرف مذاکره با ایران، برای اتخاذ موضعی تند علیه تهران به اوج خود رسیده بود، روسیه به عنوان شریک اصلی و یگانه پیمانکار ایران در برنامه‌های مربوط به دستیابی و استفاده از انرژی صلح‌آمیزهسته‌ای، طرحی را مطرح کرد که_ هر چند برای مدتی کوتاه_ ابتکار عمل را از دست غربی‌ها خارج ساخت. 

براساس این طرح که اطلاعات مربوط به جزئیات آن به کندی و به صورت قطره چکانی در اختیار رسانه ها قرارگرفت، غنی سازی اورانیوم مورد نیاز تأسیسات هسته‌ای ایران، در مرکزی مشترک در خاک روسیه انجام می‌شود و اورانیوم مصرف شده در رآکتور هسته‌ای بوشهر نیز، برای جلوگیری از فرآوری دوباره، به این مرکز تحویل داده می شود. 

مثبت اما نپخته
برخورد غرب با ابتکار هسته‌ای روسیه، روی هم رفته مثبت بود. اروپا با استقبال گرم از طرح یاد شده، آن را راهکاری مناسب برای خروج از بن‌بست توصیف کرد و رئیس‌جمهوری آمریکا نیز در دیدار با همتای روس خود – البته با اشتیاقی  کمتر – خواستار پذیرش آن از سوی تهران شد.
واکنش طرف ایرانی اما، آمیزه‌ای از تأکید بر نکات مثبت و انگشت نهادن بر ابهامات طرح بود. شاید جوهر این تحلیل را بتوان در این تعبیر علی لاریجانی مذاکره کننده ارشد هسته‌ای ایران جستجو کرد که طرح روسیه «مثبت اما نپخته» است.
با این وجود مقامات ایرانی در مجموع طرح روسیه را با چهره ای  گشاده پذیرا شدند؛ لاریجانی در چند سفر فشرده برای مذاکره در مورد جزئیات طرح به مسکو سفر کرد. حتی علی اصغر سلطانیه، نماینده ایران در سازمان بین المللی انرژی هسته‌ای، در آوریل گذشته در کنفرانس «امنیت و انرژی» در مسکو،‌ از توافق اصولی ایران و روسیه در مورد این طرح خبر داد.
سلطانیه گفته بود:« ما در اصل با این پیشنهاد موافقت کردیم اما بسیاری از مسایل حقوقی،‌ فنی و مالی همچنان باید مورد مذاکره قرار بگیرد. »

طرحی که در راه تهران-مسکو گم شد
در آن مقطع زمانی، عمده تحلیلگران بر این باور بودند که ایران با وجود انتقاد به طرح روسیه، ترجیح می دهد گره بسته مناقشه هسته‌ای به انگشت ابتکار  مسکو گشوده شده و به دندان پر مخاطره شورای امنیت و آمریکا گرفتار نیاید.
سیر تحولات اما ،سرنوشت دیگری را برای پرونده هسته ای رقم زد؛ ابتکار روسیه در مسیر رفت و آمد میان مسکو _تهران، بی آنکه پاسخ روشنی بیابد گم شد و پس از کش و قوس های بسیار، بسته پیشنهادی کشورهای 1+5 با چاشنی  ضرب الاجل شورای امنیت ،میدان دار معرکه گشت.

بازگشت طرح مسکو
وزير خارجه روسيه، اواخر خرداد ماه ضمن دعوت ایران به پذیرش بسته مشوقهای 1+5، یک بار دیگر به ابتکار هسته‌ای مسکو اشاره کرد. سرگئي لاوروف گفت: "اين پيشنهاد (غنی سازی مشترک در خاک روسیه) همچنان بر روي ميزمذاكره قرار دارد و بخشي از مجموعه  تشويقي 1+5 به ايران است". وزير خارجه روسيه معتقد است در شرايط كنوني پيشنهاد ايجاد مؤسسه مشترك غني سازي اورانيوم به تنهايي بي معناست، چرا كه اكنون اين مسئله در قالب يك رهيافت جامع درخصوص برنامه هسته اي ايران قرار دارد. 

اکنون و در شرایطی که شمارش معکوس برای پایان مهلت تعیین شده از سوی شورای امنیت برای توقف غنی سازی از سوی ایران آغاز شده است، مقامات میانی ایران و روس از پذیرش این طرح سخن می گویند. اکنون همه چیز میتواند از نو آغاز شود و سیر تحولات در مسیری دیگر قرار بگیرد.

لاورف پیش تر در این رابطه گفته بود«اگر پيشنهاد پذيرفته شود همه چيز خوب پيش خواهد رفت و در غير اين صورت همه چيز بد خواهد بود.»