سقوط بورس یا ثروت‌های بادآورده

اما طرح سهام عدالت واکنش‌های متعددی را در عرصه‌های اقتصادی کشور ایجاد کرد. به گونه‌ای که مدیر عامل وقت سازمان خصوصی‌سازی، قلمداد کردن طرح سهام عدالت به عنوان خصوصی سازی‌ را نه در عمل و نه در نظر صحیح ندانست. به باور کارشناسان اقتصادی، توزیع سهام عدالت نه تنها هیچ‌گونه شباهتی با خصوصی سازی صنایع ندارد بلکه دو موضوع کاملا مجزا و متفاوت از یکدیگر هستند. 

کارشناسان اقتصادی معتقدند که واگذاری سهام عدالت به اقشار کم در‌آمد و محروم جامعه، خصوصی‌سازی صنایع نیست بلکه واگذاری بخشی از سهام به سهامداران عوام و غیر متخصص خرد در سراسر کشور و کاهش نقش نظارتی سهامداران بر عملکرد مدیران واحدهای ذی‌نفع خود است. 

از سوی دیگر با توجه به اینکه اکثر افرادی که سهام عدالت را دریافت می‌کنند به قوانین سهام و سهامداری آشنا نیستند، سریعا درصدد فروش سهام خود به حداقل قیمت اقدام خواهند بود که این عمل آنها عواقب خطرناکی را در پی خواهد داشت.  فروش بیش از حد سهام توسط سهامداران موجب افت ارزش سهام و بروز مجدد بحران در زمینه عرضه و تقاضای سهام خواهد شد. 

دکتر مهدی تقوی اقتصاددان دراین‌باره به خبرنگار آفتاب می‌گوید: «اگر سهامداران، سهام عدالت را بفروشند، دولت به هدف خود از واگذاری سهام عدالت نخواهد رسید و در‌آمد با آورده ایجاد می‌شود». 

به گفته وی، ما تجربه واگذاری سهام شرکت‌ها در قبل از انقلاب را داریم که دولت شرکت‌های بزرگ را مجبور کرد که مقداری از سهامشان را به کارگران بفروشند. از جمله این شرکت‌ها، شرکت توسعه صنایع بهشهر بود. 

تقوی می‌گوید: «بعد از انقلاب برخی کارگران این شرکت که سهام خود نفروخته بودند از سود آن سهام مقداری کمک هزینه زندگی دریافت کردند و زندگی‌شان دگرگون شد. برخی نیز با فروش به موقع آن زندگی خود را بهبود بخشیدند». 

وی تاکید می‌کند که اگر دولت بتواند کاری کند که این سهام غیرقابل فروش باشد بهتر است. هرچند که این مساله نقض مقررات بازار سرمایه است. 

به گفته وی، اگر 50 درصد سهامداران، سهام خود را نفروشند، اگر بورس سقوط نکند و ارزش سهام کاهش نیابد، وضعیت معیشتی آنها بهبود می‌یابد. اما اگر سهامداران حتی سهام خود را نفروشند و در اثر شک‌های سیاسی سهام بورس سقوط کند، این طرح نتیجه‌ای ندارد. 

تقوی در پایان می‌گوید: «من با این موضوع که یک مقدار سهم به افراد کم در‌آمد واگذار شود موافقم، مشروط بر اینکه آگاهی به سهامداران داده شود». 

با این حال باید منتظر ماند و دید که نتیجه طرح واگذاری سهام عدالت چه خواهد شد؟