گفتنیهای معصومه ابتکار از انتخابات شوراها
اصلاحطلبان برای دعوا نیامدهاند
به گزارش آفتاب نیوز،
گفتگوی آفتاب با این دانشیار دانشگاه تربیت مدرس و فرزند مرحوم «تقی ابتکار» یعنی مردی که در سال 58 از طرف مهندس بازرگان به عنوان اولین رئیس سازمان محیط زیست جمهوری اسلامی منصوب شد در پی میآید. ابتکار هماکنون کاندیدای دو ائتلاف بزرگ یعنی ائتلاف اصلاحطلبان و ائتلاف اعتدالگرایان برای انتخابات شوراهاست.
خانم دکتر ابتکار! میخواهم از دیدار ائتلاف اصلاحطلبان با سید محمد خاتمی یعنی دیداری که به «ورود تمام قد خاتمی به میدان رقابتهای شوراها» تعبیر شد آغاز کنم. در آن دیدار چه گذشت؟ من معتقدم که آقای خاتمی به دلیل دیدگاههای عمیق سیاسیاش یک «نقش الهام بخش» را در راهبری جامعه و اصلاحطلبان ایفا کرده است. در این شرایط خطیر و حساس کنونی دیدگاههای ایشان برای اصلاحطلبان اهمیت بسیاری داشت. در آن نشست علاوه بر این که کاندیداها خودشان را معرفی کردند، از دیدگاههای روشن ایشان استفاده کردیم. دیدگاههای ایشان همه نامزدها و همه دلسوزان این آب و خاک را برای حضور جدیتر و پررنگتر در این انتخابات مصممتر کرد.
آقای خاتمی از ابتدا درباره موضوع شوراها دیدگاه روشنی داشتند. «شوراها» یکی از مباحث مترقی قانون اساسی است که کشور را به سمت جلب مشارکت گسترده مردم در امور مختلف پیش میبرد. بنابر این طبیعی است که آقای خاتمی نگاه ویژهای به شوراها داشته باشند. موارد قانونی مربوط به شوراها قبل از دوم خرداد در زمان آقای هاشمی مورد پیگیری قرار گرفته بود که به مرحله اجرا نرسید. هنگامی که آقای خاتمی تصمیم گرفت این موضوع را اجرایی کند مخالفتهای بسیاری با او صورت گرفت. برخی تند و صریح و برخی محتاطانه میگفتند کشور ممکن است با مشکلات زیادی مواجه شود. آقای خاتمی اما با یک نگاه روشن آمد و عرصه مدیریت کشور را برای یکصد هزار نفر باز کرد. 100 هزار نفر از اقشار و اقوام مختلف، با پیشینههای سیاسی مختلف و با گرایشهای متفاوت وارد عرصه مدیریتی کشور شدند و این به نظر من یکی از بزرگترین تحولات بود.
سئوالی که وجود دارد این است که چرا اصلاحطلبان با چهرههایی در حد وزیر و معاون رئیسجمهور به میدان رقابت انتخابات شوراها آمدهاند؟ عضویت در شورای شهر مثلاً برای شما چه جذابیتی دارد؟
خیلیها از ما میپرسند چرا اعضای دولت قبلی آمدهاند، اعضای بلندپایه دولتهای سابق چه انگیزهای دارند که در شورای شهر شرکت کنند؟ فکر میکنم پاسخ آن ها در اهمیت این انتخابات و حساسیتهای آن است. این انتخابات میتواند نمادی از تحقق مردمسالاری باشد چرا که یکی از شاخصهای مردمسالاری حضور دیدگاههای متفاوت در سیستم است. در سیستمی که دیدگاهها کاملاً یکدست باشد و تنوع نباشد، مردمسالاری ممکن است با مشکل مواجه شود. این اتخابات برای اصلاحطلبان که تقریباً از تمام عرصههای مدیریتی کشور دور هستند فرصتی را به وجود آورده است تا بتوانند دستاوردها و توان خود را در کشور و مدیریت شهری به کار بگیرند.
فعالیت اصلی من در شورای شهر هم استمرار و ادامه فعالیتهای قبلیام در محیط زیست است. همینطور که میدانید یکی از کارهای اصلی شورای شهر، تحقق توسعه پایدار و محیط زیست سالم است. مردم به دلیل افت شدید شرایط زیستمحیطی از کیفیت لازم برای زندگی برخوردار نیستند. برای من که دغدغه محیط زیست دارم، شورای شهر یک فرصن است. مخصوصاً در شرایطی که محیط زیست برای دولت نهم اولویت چندانی ندارد، کمرنگ شده یا به چشم نمیخورد.
محیط زیست هم اکنون در دنیا به شکل یک اصل بدیهی و غیر قابل چشمپوشی درآمده و همه انسانها حق بهرهبرداری از یک محیط سالم را دارند. کما این که در قانون اساسی ما هم مورد اشاره قرار گرفته است.
الان به گفته خود مدیران بخشهای مختلف دولتی برنامه جامع کاهش آلودگی هوا چند ماهی است که متوقف شده است. حال آن که ما قبلاً دغدغه داشتیم حتی یک روز هم عقب نیفتد. این برنامه جامع در سالهایی که پیش رفت به حذف برخی آلایندهها مثل سرب و کاهش یا حداقل تثبیت برخی آلایندههای دیگر منجر شد. و قبلاً اعلام کرده بودیم که 10 تا 15 سال طول میکشد تا به استانداردهای سازمان بهداشت جهانی و شاخصهای جهانی برسیم. الان با وضعیت کنونی و بیتوجهی یا کمتوجهی دولت نگرانی ما خیلی جدی شده است. امیدواریم که شورای شهر آینده با اختیاراتی که دارد بتواند این مساله را جبران کند.
آیا به پیروزی ائتلافتان امیدوارید؟ بر مبنای نظرسنجیهایی که انجام شده و ارتباطاتی که با مردم داریم، فکر میکنیم شرایط امیدوار کننده است. مخصوصاً این که مرم فرصت داشتهاند مدیریت دولت نهم و عملکرد این دولت را با مدیریتهای قبلی مقایسه کنند و شعارها را محک بزنند. تصور میکننم اصلاحطلبان با «رویکرد جدید» از مقبولیت بیشتری برخوردار باشند. البته هم یاس و هم غرور از جنود شیطان است.
درباره این «رویکرد جدید» اصلاحطلبان بیشتر توضیح دهید!
رویکرد جدید اصلاحطلبان به مطالبات اجتماعی مردم نزدیکتر است و تصمیم دارند در شورای شهر بیشتر عملگرا باشند. این رویکرد هم در چینش و گزینش نامزدها، هم در تخصص آنها و هم در برنامه اصلاحطلبان کاملاً مشخص است. یعنی یک برنامه معتدل و واقعگرایانه. این رویکرد جدید در حالی است که تمام حساسیتها و دغدغههای قبلی اصلاحطلبان نیز در برنامهها و پیشینه نامزدها به چشم میخورد. یعنی شاخصهای اصلاحطلبی همچنان مدنظر قرار گرفتهاند.
مردم باید بدانند که اصلاحطلبان برای دعوای سیاسی نیامدهاند بلکه آمدهاند حضور سیاسی خود را اعلام کنند. اصلاحطلبان برای ایجاد جنجالهای سیاسی یا فضای تند و پر تنش نیامدهاند و این موضوع اصلاً در دستور کارشان نیست. چه شورا کامل در دست اصلاحطلبان باشد چه طیفی از گرایشهای سیاسی به پیروزی برسند؛ اصلاحطلبان با دولت تعامل خواهند کرد. میخواهم بگویم که اصلاحطلبان این واقعبینی را دارند که باید با تعامل با دولت کنونی، مشکلات شهری را حل کنند.
در پاسخ به سئوال قبل تاکید کردید در یک سال و نیم گذشته «مردم فرصت داشتهاند مدیریت دولت نهم و عملکرد این دولت را با مدیریتهای قبلی مقایسه کنند و شعارها را محک بزنند» و این مقایسه را عاملی برای افزایش شانس پیروزی اصلاحطلبان دانستید. آیا میتوانید مقایسهای از عملکرد دولت نهم و دولت خاتمی و مدیریت فعلی شهرداری با مدیریت زمان اصلاحطلبان ارایه کنید؟ ما در عرصه مدیریت شهری اطلاعات دقیق و مستندی نداریم که بتوانیم با عدد و دقم تفسیر روشنی ارایه کنیم. در دوره شهردار کنونی تهران (محمد باقر قالیباف) رویکردهای خوبی به چشم میخورد و دستاوردهای خوبی هم به دست آمده است. اما چون عدد و رقم نداریم نمیتوانیم ارزیابی مستندی ارایه کنیم.
اما به نظرم میتوانیم ارزیابی بهتر و شفافتری از مقایسه دولت نهم و دولت آقای خاتمی ارایه کنیم. در دوره آقای خاتمی یک نگاه بلند مدت در بسیاری از عرصههای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی وجود داشت. تلاش دولت بر توسعه بنیانها و زیرساختها، تولید ثروت و.. متمرکز بود. رشد اقتصادی خوب دولت قبلی هم محصول همین نگاه دولت بود. البته تامین اجتماعی و فقر زدایی هم سرلوحه بود اما نگاه اصلی به موضوعات زیرساختی و ریشهها و بنیانها بود.
اما اگر بخواهیم شرایط کنونی را مقایسه کنیم میتوانیم بگوییم رویکردها تقریباً معکوس شده است؛ یعنی غالباً کارهای زودبازده و حل مقطعی مشکلات مردم با اقدامات روبنایی دنبال میشود. البته میدانید که این موارد در حد تبلیغات و اقدامات پوپولیستی جواب خواهد داد. همین جا باید بگویم که رویکرد جدید اصلاحطلبان یک نگاه بینابینی است. یعنی هم توجه به مسایل و مشکلات زیربنایی و هم توجه به مشکلات عاجل و آنی مردم.
اما دولت آقای احمدینژاد ظاهراً معتقد است تاکنون هیچ کاری انجام نشده است! دولت آقای خاتمی اصلاً از تریبون تبلیغاتی برخوردار نبود لذا بسیاری از دستاوردهایش را نتوانست منتقل و معرفی کند. الان شرایط متفاوت است. امکانات تبلغاتی بسیاری در اختیار دولت فعلی است. دولت نهم میتواند به گونه موثری از تبلیغات و... برای ایجاد رضایتمندی استفاده کند و کمک بگیرد. این البته خیلی خوب است ولی در زمان آقای خاتمی این شرایط نبود.
آقای خاتمی به بسیاری از مسایل زیربنایی پرداخت که نتایج اکثر آنها الان خود را نشان میدهد. البته عیبی ندارد که دولت بعدی میوههای تلاشهای دولتهای قبلی را بچیند. اما باید گفت که دولت نهم از این بابت که بسیاری از میوهها الان رسیده است، خوش شانس است. حدود 25 سال در کشور کار زیربنایی شده بود. 25 سال روی منابع کارهای بلندمدت فکر شده بود. این دولت درست در زمانی رسید که خیلی از این تلاشها در حال ثمردهی بود.
البته مشکلات زیادی هنوز باقی است. این که شاخصهای توسعه در تمام کشور محقق شود کار خیلی خیلی بزرگی است. از این زاویه نمیتوانیم بگوییم یک وضعیت کامل و فراگیر توسعه یافته را تحویل دولت نهم شده است. اما فکر میکنم این که در فضای انتخاباتی به خاطر مطامع شخصی و انتخاباتی خودمان دستاوردهای متعلق به ملت ایران را خدشه دار کنیم؛ این ابهام و زیر سئوال بردن دستاوردها جفا به ملت ایران، جفا به همین مدیران کنونی و جفا به مدیران بعدی است. گاهی ما چیزی که در انتخاباتها از دست میدهیم موازین اخلاقی است.