نخستین ارزیابی‌ها در تهران

اختلاف پیرامون نحوه شمارش آرا تا سحرگاه شنبه در حالی امتداد یافت که شمارش آرای خبرگان رهبری و میاندوره‌ای مجلس بلافاصله پس از پایان رای‌گیری آغاز شد. مهم‌ترین موضوع اختلاف مجریان و ناظران پیرامون شمارش دستی یا رایانه‌ای آرا بود. بدین ترتیب که به رغم حمایت سرسختانه وزارت کشور به عنوان مجری انتخابات از شمارش رایانه‌ای آرا، هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها به دلیل پاره‌ای «نگرانی‌ها» از اجرای نخستین طرح شمارش رایانه‌ای در کشور تاکید می‌کرد «دقت نبایستی فدای سرعت شود» و دلیلی بر اینکه درصد خطای شمارش رایانه ای کمتر است، وجود ندارد.

در این زمینه اختلافاتی نیز میان گروه‌های سیاسی به چشم می‌خورد. ائتلاف بزرگ اصولگرایان در حالی بر «شمارش دستی آرا» تاکید داشت که ائتلاف اصلاح‌طلبان معتقد بود شمارش رایانه‌ای صحت فرآیند شمارش را افزایش می‌دهد. اعضای ائتلاف بزرگ اصولگرایان با ارسال نامه‌ای خطاب به معاون استاندار و فرماندار تهران و ارسال رونوشتی از آن برای هیات نظارت تهران و هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شورای اسلامی شهر و روستای کشور، خواستار شمارش دستی آرای انتخابات شورای شهر تهران شد.

بحث پیرامون نحوه شمارش آرا تا اندازه‌ای بالا گرفت که حشمت‌‏الله فلاحت‌‏پیشه سخنگوی هیات مركزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در واکنش به اظهارات وزیر کشور تصریح کرد «طبق تصمیم قطعی هیات مركزی نظارت بر انتخابات شوراها، تنها آرایی كه به صورت دستی شماره شده باشند برای ما قابل قبول است و در غیر این صورت اگر آرا به صورت رایانه‌‏ای در حوزه‌‏ها شماره شده باشند، از نظر ما باطل است». فلاحت‌‏پیشه در خصوص هرگونه تصمیم‌‏گیری مغایر با تصمیم هیات مركزی نظارت بر انتخابات شوراهای شهر تاكید كرد: هیچ مقامی نمی‌‏تواند برخلاف هیات مركزی نظارت بر انتخابات شوراها در این خصوص نظر دهد. 

تا لحظه تنظیم این گزارش (1:30 بامداد شنبه) چانه‌زنی‌‌ها برای شمارش دستي يا رايانه‌ای آرا هنوز به نتيجه نرسيده است و هيچ مقام رسمی‌ای در خصوص آن اظهار نظر نكرده است.

میزان مشارکت شهروندان
نخستین ارزیابی‌ها از میزان مشارکت شهروندان نشان می‌دهد که تعدای کمّی آرای ریخته شده به صندوق‌ها از دو انتخابات پیشین شوراها به میزان قابل ملاحظه‌ای بیشتر است. بر مبنای اظهارات برخی ناظران حاضر در پای صندوق‌های رای، میزان مشارکت شهروندان در اغلب شهرهای بزرگ به طور متوسط بیش از پنجاه درصد واجدین شرایط حق رای بوده است. در روستاها و شهرهای کوچک که به عنوان «شهرهای غیر سیاسی» شناخته می‌شوند نیز ظاهراً میزان مشارکت گاه از 70 درصد افزایش یافته است. از این رو، بر مبنای ارزیابی‌های اولیه می‌توان گفت که میزان مشارکت مردم در انتخابات شوراها از پیش‌بینی تمامی گروه‌های سیاسی کشور اعم از اصلاح‌طلبان، اصولگرایان و حامیان دولت فزونی یافته است. 

در پایتخت نیز میزان حضور مردم در حوزه‌های انتخابیه از عصر روز جمعه به نحوه قابل ملاحظه‌ای افزایش یافت و به خصوص در مناطق شمالی شهر به نوعی «هجوم سیاسی» تعبیر شد. شواهد موجود نشان می‌دهد که حدود یک میلیون و هشتصد هزار تهرانی در انتخابات شوراها و مقداری کم‌تر در انتخابات خبرگان شرکت کرده‌اند. البته برخی منابع نزدیک به شورای نگهبان سحرگاه شنبه اعلام کرده‌اند که بر اساس شمارش اولیه برگه‌ها، تعداد حاضران در انتخابات بیش از دو میلیون و یکصدهزار نفر تخمین زده می‌شود.

نخستین ارزیابی‌ها از نتایج آرا
بلافاصله پس از پایان رای‌گیری، گمانه‌زنی گروه‌های سیاسی و ارگان‌های رسانه‌ای آنان پیرامون نتایج انتخابات آغاز شد. این گمانه‌زنی‌ها در «سکوت مطلق» ائتلاف اصلاح‌طلبان، عملا به عرصه اظهار نظرهای متضاد و زودهنگام رسانه‌های نزدیک به «ائتلاف بزرگ اصولگرایان» از یک سو و «حامیان دولت» از سوی دیگر تبدیل شد. سایت رجانیوز یکی از رسانه‌های فهرست انتخاباتی «رایحه خوش خدمت» که اصلی‌ترین لیست حامیان دولت محسوب می‌شود در نخستین خبر خود از «پیروزی قاطع ائتلاف رایحه خوش خدمت» خبر داد و اعلام کرد حداقل نه نفر و حداكثر یازده نفر از كاندیداهای ائتلاف رایحه خوش خدمت به شورای شهر تهران خواهند رفت. این سایت تندرو حامی محمود احمدی‌نژاد همچنین از «شکست قاطع اصلاح‌طلبان» خبر داد و ادعا کرد برخی مقامات نظارتی می كوشند با فرسایشی كردن شمارش آرا زمینه را برای ابطال صندوق هایی كه در آن ها آرا ائتلاف رایحه خوش خدمت برتری مطلق دارد، فراهم سازند!

این خبر رجانیوز در حالی منتشر شد که رسانه‌های حامی «ائتلاف بزرگ اصولگرایان» در مقابل، از پیروزی قاطع اصولگرایان خبر دادند و اعلام کردند حداقل 8 نفر از این فهرست در تهران به شورای شهر می‌رود. سایت «ایرانیوز» که به محمد باقر قالیباف منسوب است و سایت بازتاب از نخستین رسانه‌هایی بودند که پیروزی قاطع «ائتلاف بزرگ اصولگرایان» را اعلام کردند. خبرگزاری مهر نیز در گزارشی که کوشیده بود نگاه جامع‌تری به نتایج انتخابات داشته باشد، حدود یک ساعت قبل یعنی در ساعت 30 دقیقه بامداد شنبه نوشت: «بر اساس برآوردهای اولیه، حدود 8 نفر از اعضای ائتلاف بزرگ اصولگرایان از جمله مهندس چمران، مرتضی طلایی و رسول خادم در راس منتخبان تهرانی حضور دارند و 4 نفر نیز از اعضای ائتلاف رایحه خوش خدمت (مهرداد بذرپاش و پروین احمدی نژاد) در جایگاههای بعدی قرار دارند و سه نفر نیز از لیست اصلاح طلبان به شورای شهر سوم راه یافته‌اند».

ارزیابی‌های واقع‌بینانه‌تر
مجموع گزارش‌های دریافتی از مناطق 22 گانه تهران بیانگر نوعی شکاف جدی در نظرات شهروندان پیرامون گروه‌های سیاسی کشور است. به نظر می‌رسد که حامیان محمود احمدی‌نژاد در حالی در مناطق شرق و جنوب شرق تهران از اکثریت برخوردار بوده‌اند که اصلاح‌طلبان حدود 70 درصد آرای مناطق شمال و شمال غرب تهران مخصوصاً مناطق 1 و 2 و 5 را در اختیار داشته‌اند. این شکاف در حالی است که لیست «ائتلاف بزرگ اصولگرایان» از تعادل وزنی بهتری در مناطق 22 گانه تهران برخوردار بوده و در اکثر مناطق درصد متوسطی از آرا را به خود اختصاص داده است. با این وصف احتمالا‍ شورای شهر بعدی پایتخت شاهد حضور سرلیست‌های هر سه فهرست انتخاباتی موجود یعنی ائتلاف اصلاح‌طلبان، انتلاف اصولگرایان و حامیان دولت خواهد بود.

دشواری تخمین نتایج انتخابات شوراها در حالی است که در زمینه مجلس خبرگان شفافیت بیشتری بر شرایط حاکم است. گزارش‌های دریافتی تایید می‌کنند که اکبر هاشمی رفسنجانی «قطعاً و بدون شک» در صدر منتخبان تهرانی قرار خواهد گرفت. این گزارش‌ها همچنین بیانگر این نکته است که شهروندان شمال شهر تهران علاوه بر هاشمی رفسنجانی به دو شخصیت دیگر یعنی آیت‌الله توسلی و حسن روحانی گرایش بیشتری داشته‌اند و غالباً لیستی چهار یا پنج نفره را در صندوق‌ها انداخته‌اند. بدین ترتیب و با توجه به گرایش‌های سایر مناطق به نظر می‌رسد که در نهایت، لیست جامعتین برنده نهایی شهر تهران باشد با این وصف که آرای مردم شمال تهران و حساسیت‌های نخبگان بر وزن برخی چهره‌های نزدیک به جریان‌های اصلاح طلب و تکنوکرات افزوده و از وزن برخی روحانیون نزدیک به گرایش‌های دولت نهم کم خواهد کرد. 

در زمینه انتخابات میاندوره‌ای مجلس نیز ظاهراً سهیلا جلودارزاده و حسن غفوری‌فرد آرای بیشتری دارند.