پایگاه خبری آفتاب
۱۸ /خرداد /۱۴۰۵
Monday 08 June 2026
کد خبر:۶۴۳
۱۴:۴۳
۱۳۸۳/۱۰/۲۹

آژانس بين‌المللي انرژي اتمي

INTEERNTIONAL ATOMIC ENERGY AGENCY --IAEA
۱۴:۴۳
۱۳۸۳/۱۰/۲۹
به گزارش آفتاب نیوز، اين آژانس يك ارگان مستقل سازمان ملل است كه بر تهيه انرژي هسته‌اي براي مقاصد صلح‌آميز و التزام به معاهده عدم تكثير هسته‌اي نظارت دارد. آژانس بين‌المللي انرژي اتمي از پيشنهاد «اتم براي صلح» آيزنهاور به مجمع عمومي سازمان ملل در 1953 نشأت گرفته است. در اساسنامه آژانس بين‌المللي انرژي اتمي كه در 25 اكتبر 1956 به امضاء رسيده تصريح مي‌شود كه اين آژانس «اجازه دارد ضمانت‌هايي برقرار و اجرار كند كه تضمين مي‌كنند از مواد هسته‌اي مخصوص و ديگر مواد، خدمات، تجهيزات، تسهيلات و اطلاعاتي كه اين آژانس عرضه مي‌دارد براي پيشبرد هيچ هدف نظامي استفاده نخواهد شد.» (ماده 3). اين آژانس همچنين موظف شد به پژوهش و تهيه انرژي اتمي براي مقاصد صلح‌آميز ياري رساند، به بخش‌هاي توسعه نيافته جهان براي دست يافتن به نيروگاه‌هاي برق هسته‌اي كمك كند، مبادلات علمي را تشويق كند و استانداردهاي ايمني برقرار سازد. به موجب مفاد معاهده عدم تكثير هسته‌اي (1968)، آژانس بين‌المللي انرژي اتمي به ارگان عمده نظارت بر رعايت اين معاهده (و كمك به رعايت اجراي آن) تبديل شده است. (نگاه كنيد به پيشنهاد اتم براي صلح، جامعه انرژي اتمي اروپايي، معاهده عدم تكثير هسته‌اي، گروه تدارك‌كنندگان هسته‌اي).
آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، نقشي سترگ و افزايش يابنده در تضمين استفاده صلح‌آميز از مواد هسته‌اي، در گستره جهان، برعهده گرفته است. (به خصوص بعد از سال 1963 كه اتحاد شوروي مخالفتش را با اين انگاره كنار نهاد) از آن پس مسئوليت‌هايي كه كشورهايي تدارك‌كننده (مواد هسته‌اي) به موجب موافقتنامه‌اي دوجانبه در مورد اين تضمين‌ها بر دوش داشتند از طريق «موافقتنامه‌هاي تضمين‌هاي انتقال» برعهده اين آژانس گذاشته شد. در هر موافقتنامه دو جانبه‌اي كه از سال 1963 (در مورد همكاري‌هاي هسته‌اي) منعقد كرده‌اند هميشه ماده‌اي وجود داشته است كه به موجب آن مسئوليت برقراري تضمين‌ها و اجراي آنها برعهده اين آژانس نهاده شده است. معاهده عدم تكثير هسته‌اي تصريح مي‌كند كه آژانس بين‌المللي انرژي اتمي ارگان اوليه و اصلي برقراري آئين‌ها و روش‌هاي ضمانتي با كشورهاي امضاءكننده است. كشورهايي كه سلاح هسته‌اي ندارند متعهد شده‌اند موافقت‌نامه‌هاي تضميني را با اين آژانس منعقد كنند تا بدين ترتيب تضمين شود كه از مواد هسته‌اي كه براي مقاصد صلح‌آميز اختصاص يافته است در ساختن سلاح‌هاي هسته‌اي و يا ديگر بمب‌هاي هسته‌اي استفاده نخواهد شد.» به گفته بنجامين شيف «آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در اين مورد موفق بوده است. شواهد نشان مي‌دهند كه هيچ كشوري، به موجب مقررات ايمني و تضميني اين آژانس موادي را كه براي برنامه هسته‌اي صلح‌آميز اختصاص يافته بود صرف مقاصد نظامي‌اش نكرده است.»

گزارش خطا
ارسال پیام
captcha