الگوی بنیادگرا و خطر فروپاشی جامعه ایران

به گزارش آفتاب نیوز، آفتاب: «تقی آزاد ارمکی» استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران گفت: در بحث «اتحاد ملی» باید به دو مساله اساسی توجه کرد. اینکه آیا جامعه ما جامعه‌ مشکل‌داری است که نیاز به اتحادملی داشته باشد و دوم اینکه اگر جامعه ما دچار مشکل است با چه ساز و کارهایی می‌توان سطح را ارتقا دهیم و به اتحاد اجتماعی، سیاسی و اقتصادی برسیم؟

به گزارش خبرنگار سیاسی آفتاب، آزاد ارمکی در همایش «اتحاد ملی»، راهبردها و سیاست‌ها» که صبح روز دوشنبه در مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام تشکیل شد، گفت: دو نگاه کلی در باب جامعه وجود دارد یک نگاه تاسیسی و بنیادگرایانه و یک نگاه اصلاح‌گرانه.

وی که موضوع سخنرانی خویش را «اتحاد ملی؛ الزامات و سازوکارها» عنوان کرده بود، افزود: افرادی مدعی تاسیس و بنیاد نهادن نظام جدید هستند و جامعه ایرانی را سنتی می‌دانند، اما در انتقال جامعه سنتی به عصر مدرن ممکن است شاکله جامعه دچار فروپاشی شود.

وی افزود: به نظر می‌رسد اتحاد ملی به عنوان وضعیتی اجتماعی و فرهنگی است که جوامع برای ایجاد شرایط تعادلی بین دو وضعیت شبیه شدن و معارض شدن، پیش می‌گیرند. دو وضعیت معارض در جریان توسعه جامعه از وضعیت سنتی که در آن ثبات و همسانی وجود دارد به وضعیت مدرن که در آن حرکت و تمایزات بنیادی وجود دارد، دیده می‌شود.

آزاد ارمکی با تاکید بر اینکه «اگر جامعه‌ای سنتی باشد به دلیل عدم تفاوت نیاز به اتحاد ندارد»،‌گفت: به طور طبیعی جامعه در حال اتحاد می‌باشد اتحاد وجود ریشه در بی‌حرکتی جامعه دارد. به همین دلیل می‌تواند در جریان اولین حادثه‌ای که همراه با بی‌تعادلی است دچار فروپاشی شود.

وی افزود: از سوی دیگر در جامعه مدرن که اساس حیات آن بر تمایز و تفاوت است، تبدیل تمایزات و تفاوت‌ها به تفارق یا یکسانی می‌تواند به فروپاشی بینجامد. در نتیجه اتحاد در سطح ملی برای جلوگیری از فروپاشی اجتماعی و فرهنگی از یک سو و ارتقا سطح تفاوت‌ها و گوناگونی‌ها در سطح ملی است.

وی با بیان اینکه «جامعه‌ جدید نیازمند مولفه‌هایی است»، گفت: جامعه جدید نیاز به یک نهاد یا نیروی برتر برای کنترل و نظارت دارد. چرا که ممکن است دچار فروپاشی شود.

وی افزود: نوع جامعه، نوع انسجام،‌ فرهنگ و عناصر اجتماعی جدید باید طراحی شود و نیرویی نیز برای دخالت، کنترل، نظارت و ساماندهی به وجود آید. 

آزاد ارمکی جامعه ایران را دارای مشکل دانست و افزود: مشکلات جامعه ایرانی ساده نیست بلکه اساسی هم هست. ما اکنون جامعه مستقر در حال فروپاشی نداریم ما در مرحله فروپاشی سیاسی نیستیم بلکه در مرحله منازعات اساسی ساختاری هستیم که اگر راه‌حلی پیدا نکنیم، به فروپاشی سیاسی اجتماعی هم می‌انجامد.

وی با طرح این سوال که« مناقشات جامعه ایران در چه سطحی است؟»، گفت: به نظر من در عرصه سیاسی مناقشات ما بسیار بیشتر است تا در عرصه فرهنگی. اتحاد ملی در عرصه سیاسی و مناسبات سیاسی که بتوان اثرات آن را در مناسبات اجتماعی و فرهنگی نشان داد، دارای مشکل است و اگر این مشکلات را تغییر ندهیم به وضعیت فروپاشی خواهیم رسید.

وی با بیان اینکه «اتحاد ملی باید براساس حداقل‌های بسیار مهم باشد نه حداکثرهای غیرمهم»، گفت: مولفه‌هایی مثل زبان، دین، انقلاب اسلامی و منافع حداقل‌های بسیار مهمی هستند و بحث اتحاد ملی در حوزه سیاسی اجتماعی باید در جهت اصلاح باشد تا شاهد فروپاشی جامعه نباشیم.