گزارش البرادعی مؤثرتر است یا سولانا؟

به گزارش آفتاب نیوز، آفتاب: «مهدی مطهرنیا» کارشناس ارشد روابط بین‌الملل با نگاهی اجمالی به سیر پرونده هسته‌ای ایران، اظهارات اخیر خاویار سولانا، رییس کمیته سیاست خارجی اتحادیه اروپا مبنی بر اینکه «تصمیم ایران برای ادامه دادن به غنی‌سازی وقتی تنها نیروگاه هسته‌ای در حال ساخت ایران با سوخت روسیه تامین خواهد شد، شک برانگیز است»، گزارش اخیر البرادعی، گزارش آینده سولانا و تحرکات آمریکا از طریق همگرایی با اروپا برای اعمال تحریم‌های خارج از شورای امنیت علیه ایران توضیحاتی ارائه داد.

این استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی آفتاب گفت: با نگاهی به دوره‌های گوناگون پرونده هسته‌ای ایران، همواره شاهد فراز و نشیب‌های متفاوت بوده‌ایم به گونه‌ای که با دقت در این فراز و نشیب‌ها می‌توان قوانین کلی را با نسبت قابل قبولی به دست آورد.

مطهرنیا افزود: پرونده هسته‌ای ایران نخست در ابعاد فنی‌ و حقوقی در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مطرح شد. در همان دوران شاهد این قانون رفتاری بودیم که در همین دوره نخست میان طرح موضوع تا تصمیم‌گیری رویکردهای با جهت‌گیری مثبت زمینه‌پروری برای فشار بیشتر حاصل می‌‌آید و سپس پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت ارسال شد و جنبه سیاسی-امنیتی به خود گرفت.

به گفته وی، سیاسی شدن پرونده هسته‌ای ایران و انتقال آن به دوران امنیتی شدن آن در ماده 41 و فصل هفتم از منشور سازمان ملل متحد نیز در دوره‌های زمانی مذکور نشان دهنده تبعیت از این قاعده است.

این کارشناس ارشد روابط بین‌الملل تصریح کرد: در فواصل حصول به قطعنامه‌های 1669،1737و1747 نیز شاهد چنین جهت‌گیری رفتاری هستیم و اخیرا نیز جهت‌گیری‌های مثبت گزارش البرادعی رخ نشان می‌دهد اما گزارش‌های اخیر البرادعی اگر چه دارای وجوه مثبت قابل توجهی است اما از وجوه عمیق موضع‌گیری‌های منفی نیز خالی نیست.

به اعتقاد وی، «تاکید بر همکاری انفعالی ایران، طرح مسایل به صورت فشرده با زمان اندک مورد توجه برای حل آن و به ویژه تاکید بر عدم تبعیت ایران از قطعنامه‌های شورای امنیت در تعلیق غنی‌سازی و امضای پروتکل الحاقی، نمایانگر موضع‌گیری منفی با فضای گفتمانی است که محصول جهت‌گیری مثبت البرادعی است».

وی تاکید کرد: آمریکایي‌ها به موازات همین معنا برای مدیریت جهت‌گیری‌های مثبت گزارش البرادعی بر گزارش خاویار سولانا با همان میزان اهمیت و حتی بیشتر اقدام کردند.

مطهرنیا اظهار داشت: اگرچه گزارش البرادعی وجوه فنی و حقوقی را در برمی‌گیرد اما گزارش سولانا هویتی سیاسی-امنیتی به خود گرفته است و می‌تواند توازن گزارش‌ها را در تحلیل نهایی علیه ایران مدیریت کند. بنابراین، رویکرد جدید سولانا را باید در این چارچوب مورد دقت قرار داد.

وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر آمریکایی‌ها نوک پیکان حرکت خود را در پرونده هسته‌ای بر دیپلماسی استحکام بخشیده‌اند و بر آن تاکید دارند اما با تهدید به حمله نظامی و تحریم در چارچوب شورای امنیت سازمان ملل متحد آن را از جناح چپ و راست با تحرک دیپلماسی خود پشتیبانی می‌کنند.

به گفته وی، «اخیرا آمریکایی‌ها به تحریم خارج از شورای امنیت و فعال کردن وزارت خزانه‌داری آمریکا در کنار وزارت دفاع و وزارت امور خارجه روی آورده‌اند».

مطهرنیا اضافه کرد: اگر دیپلماسی را نوک پیکان تحرک آمریکا در نظر بگیریم که در زوایای دوگانه این پیکان تهدید و حمله در قالب جنگ روانی و از سوی دیگر تحریم در چارچوب شورای امنیت قرار گیرد،‌ استوانه محوری که پشت سر این دیپلماسی قرار خواهد گرفت و تاثیر پیکان حمله تهاجم به ایران را در سه بعد پیش گفته افزایش خواهد بخشید، تحریم‌های خارج از شورای امنیت است که از طریق همگرایی اروپا با آمریکا مدیریت می‌شود.

وی در پایان بر این اساس اظهار داشت: در آینده ما شاهد شکل‌گیری یک آرایش تهاجمی خواهیم بود که به صورت یک تیر از کمان آمریکایی‌ها خارج می‌شود که پیکان این تیر دیپلماسی است،‌زوایای فلش آن تهدید و حمله نظامی در قالب جنگ روانی و تحریم‌ها در چارچوب شورای امنیت و محور مرکزی این تیر در کمان ایالات متحده آمریکا تحریم‌های خارج از شورای امنیت است. حال این تیر تا چه اندازه به هدف بنشیند خود مقوله دیگری است.