بشار اسد و مزه اصلاحات سوری

به گزارش آفتاب نیوز،
دمشق. ساعت 11 صبح روز دوشنبه. دماسنج به سرعت از 30 درجه سانتیگراد فراتر می رود. در بیرون مغازه بستنی فروشی بکتاش در بازار الحمیدیه، یعنی قدیمی ترین بازار پایتخت، صفی از مشتریان تشکیل شده است. آنها در انتظار گرفتن بستنی پسته ای مخصوص، نگاه های خیره خود را به تصویر تلویزیون رنگی کوچکی در مغازه بغلی دوخته اند.
مردم معمولا تلویزیون دولتی سوریه را تماشا نمی کنند. اما امروز فرق می کند. یکی از مشتریان بستنی فروشی می گوید بشار اسد، رئیس جمهور جوان و 39 ساله سوریه، امروز از همیشه جدی تر به نظر می رسد. اسد که پیراهنی را ه راه به تن و کراوات خالدار به گردن دارد، در صف جلوئی سالن بزرگ کنگره، در دهمین اجلاس حزب سوسیالیست بعث نشسته است.
سوری ها اسد را دوست دارند. رهبر باریک و بلند و برخی اوقات خشک سوریه، پس از 40 سال انزوای کامل کشور، چندی پیش با صدور اجازه نصب آنتن های ماهواره، خرید تلفن های همراه، و باز کردن کافی نت، کمی آزادی برای کشور به ارمغان آورده است. حافظ اسد رهبر قبلی کشور و پدر بشار،با مشتی آهنین بر سوریه حکومت می کرد، اما پس از مرگ وی قدرت به بشار که در لندن درس خوانده و چشم پزشک شده است، به ارث رسید.
کسانی که در اینجا در حال تماشای تلویزیون هستند، متقاعد شده اند که بشار صادقانه قصد ایجاد تغییرات در سوریه دارد.
کنار بشار در سالن کنگره ـ تقریبا پنهان از نظرها و در پشت ردیف کت و شلوارهای خاکستری ـ عبدالحلیم خدام نشسته است. وی متولد1932 است و با موهای خاکستری و چهره صاف، به آسانی می تواند نادیده گرفته شود.
اما خدام دومین مردم مهم کشور است. روابط وی که با پنجاه سال سن، یکی از نزدیکترین هم پیمانان سیاسی حافظ بود، با بشار سرد به نظر می رسد. اسد جوان وقتی به قدرت رسید به مردمش قول اصلاحات وسیعی را داد. خدام که محبوبیتی میان مردم ندارد، از نظر خیلی ها، تجسمی از بخش تاریک گذشته سوریه است. 

رهایی از فسیل های قدیمی 

و ناگهان همه چیز واقعا تغییر کرد.خدام بازیگر قدرتمند سیاست اعلام کرد که به کناره گیری رضایت داده است. او درکناره گیری از قدرت، تنها نیست. دیگر اعضای قدیمی رهبری حزب، از جمله معاون رئیس جمهوری ظهیر موشارکا و وزیر سابق دفاع، مصطفی طلاس نیز همراه او هستند. 
خروج دسته جمعی آنها، دست کم چندین سال از میانگین سنی اعضای رهبری حزب می کاهد و در عین حال علامت مهمی برای اصلاحات است.
اما تغییر نیروی انسانی، تنها شوکی نیست که اجلاس با خود به همراه آورد. حزب، حکم اجازه تشکیل احزاب سیاسی مستقل را هم در سوریه صادر کرد. البته همراه با محدودیت های قابل توجه از جمله این که احزاب نباید مذهبی و یا قومی باشند و این به معنی آن است که برای برادران دینی مسلمان و اقلیت کرد در کسب قدرت موانعی وجود دارد. 

این دو نیروی سیاسی، نیروهایی هستند که بعضی ها از نزدیکی آنان به قدرت، وحشت دارند. برای گروهای جدیدی نیز که امکانی در قدرت پیدا کنند، پیام کاملا روشن است و آن این که آنها باید برای مدعیان رهبری حزب بعث حرمت بگذارند. 

نکته قابل توجه، اعلام محدودیت در قدرت سرویس اطلاعاتی هراسناک سوریه بود. پلیس مخفی دیگر نفوذی در صدور پروانه کسب برای تاسیس کارخانه ها یا باز کردن مغازه ها و رستوران ها ندارد.
این مطلب از یک سو وسعت نفوذ سرویس های مخفی سابق را در زندگی روزمره مردم نمایان می کند و از سوی دیگر نشانگر آن است که اکنون برای سوریه این امکان بوجود آمده که بتواند راه خود را برای آزادی بیشتر بگشاید. 

بسیاری از مشتریان بستنی فروشی بکتاش اینها را چیزی جز یک هیاهو نمی دانند. یک استاد دانشگاه که کنفرانس خبری را در آن تلویزیون کوچک دنبال می کرد، در حالی که در صف منتظر بود، نا امیدی خود را اینگونه بیان کرد که هیچ کس این فضا را یک فضای باز سیاسی واقعی نمی داند. 

اقتصاد آزاد بجای دموکراسی واقعی 

ظاهرا بشار اشاره به آن داشت که حزب او برای بقای خود در دراز مدت، در مسیر غیر مستقیم، درتدارک انجام اصلاحاتی واقعی است، اما بنظر نمی رسد که این مسیر، مسیری جدی برای جریان دموکراسی ـ که شامل یک سیستم چند حزبی واقعی، حذف چهار دهه حالت اضطراری ملی، و به ویژه تدارک ساختارهای قانونی پایدارـ باشد.

 بشار نمی تواند این راه را به تنهایی برود. حامیان او نیز در این اصلاحات دور از دسترس، خیلی چیزها را از دست خواهند داد.
به همین دلیل بشار ترجیح می دهد در مورد سیاست های جدید اقتصادی خود صحبت کند. سیاستی که قصد جذب سرمایه گذاران جدید به کشور و بهبود کیفیت زندگی سوری ها را دارد. در حال حاضر نرخ بیکاری 20 درصد است ـ و حتی کسانی که مشاغل خوبی دارند تنها در ماه می توانند 100 یورو درآمد داشته باشند. 

اما بزرگترین قولی که در اجلاس حزب داده شد یعنی ارائه« مکانیزم بازار اقتصاد آزاد» و مقابله با فساد مالی ـ از آنجا که بستگی به تسلیم رئیس جمهور در مقابل قبایل قدرتمند دارد، زیاد مورد توجه نخواهد بود.
با این وجود بشار، دهمین کنگر ه حزب سوسیالیست عربی بعث را موفقیت آمیز اعلام کرد. بشار اکنون با تغییراتی که در نیروی انسانی سرویس های امنیتی و نیروی نظامی داده است، موفق شده حمایت خود را در میان اعضای حزب بعث تقویت کند. بشار دلایل زیادی برای این کار دارد. او اگر بخواهد دوباره به عنوان رئیس جمهور انتخاب شود، باید از سوی حزب به عنوان نامزد ریاست جمهوری معرفی شود. 

تا آنموقع ماه ها فرصت هست. اما امروز بستنی فروشی بکتاش در الحمیدیه کاسبی پر رونقی داشت. برای اولین بار مشتریان ترکیب مناسبی از رئیس جمهور، بستنی وتلویزیون دولتی سوریه را مزه کردند. از زمانی که این مجموعه طعم بدی داشت، مدت زیادی نمی گذرد.