تبعات روانی سهمیه‌بندی بنزین در جامعه

به گزارش آفتاب نیوز، آفتاب- در حالی که مقامات دولتی مدام خبر از صرفه‌جویی‌های کلان اقتصادی با اجرای طرح سهمیه‌بندی بنزین می‌دهند، کارشناسان روانشناسی اعلام می‌کنند که این طرح بار روانی سنگینی به جامعه وارد ساخته که جبران تبعات آن در صورت امکان، نیازمند صرف هزینه‌های گزاف است.

«سیما اسفندی»،روانشناس در تشریح اثرات روانی طرح سهمیه‌بندی بنزین به خبرنگار آفتاب گفت: «اولین تاثیر این طرح افسرگی نسل جدید است».

این روانشناس توضیح داد: «با توجه به کمبود امکانات تفریحی اغلب تفریحات مردم نیازمند وسیله نقلیه است که عملا از مردم گرفته شده است.از سوی دیگر بسیاری از جوانان نیز هیچ تفریح دیگری غیر از ماشین سواری ندارند.»

 وی یادآوری کرد که این موضوع برای کودکان نیز مشکل ایجاد کرده و افزود: «برای مثال امروز خانواده‌ها نمی‌توانند فرزندان خود را به پارک و یا گردش ببرند و در پاسخ به درخواست‌های فرزندان اولین مسئله‌ای که به ذهن والدین خطور می‌کند بحث سهمیه‌بندی و کمبود بنزین است».

وی اظهار داشت: «یک آسیب دیگر بحث کاهش میهمانی‌های خانوادگی است. صله ارحام از سنت‌های حسنه‌ای است که در فرهنگ ما وجود داشته است اما متاسفانه امروز و باز هم به بهانه کمبود بنزین شاهد کم‌رنگ شدن این سنت هستیم».

این روانشناس در توضیح دیگر تاثیرات منفی طرح سهمیه‌بندی در اذهان عمومی عنوان کرد: «دولت مدام از آمارهای سرسام‌آور صرفه‌جویی با طرح سهمیه‌بندی بنزین خبر می‌دهد، هنگامی که مردم این آمارها را در کنار آمار رشد چشم‌گیر بهای نفت در بازارهای جهانی قرار می‌دهند دیگر نمی‌توانند بپذیرند دولت 5هزار میلیارد کسری بودجه پیدا کرده است. شنیدن چنین اخباری بی‌اعتمادی شدیدی نسبت به آمارهای ارائه شده از جانب دولت در مردم ایجاد می‌کند که جبران آن بسیار دشوار و هزینه‌بر است».

اسفندی گفت: «در روزهای اول اجرای طرح سهمیه‌بندی شاهد خلوت‌تر شدن خیابان‌ها و کاهش بار ترافیکی بودیم، اما این مسئله نیز به مرور زمان برطرف شد و امروز مشاهده می‌کنیم که مجددا خیابان‌ها به وضع قبلی خود بازگشته‌اند. این مسئله نشان می‌دهد که مردم هر یک از طریقی راه جبران کردن کمبود بنزین خود را پیدا کرده‌اند. »

وی ادامه داد: «اساسا بازارهای مخفی خرید و فروش بنزین بسیار داغ شده است. عده‌ای از مردم سهمیه خود را به صورت غیر قانونی به فروش می‌رسانند و عده دیگری نیز به صورت غیر قانونی آن را به بهای گزاف خریداری می‌کنند. این مسئله از یک جنبه سبب فرو ریختن قبح انجام اعمال غیر قانونی می‌شود؛ چرا که هر دو گروه خود را مجبور به این کار می‌دانند».

این روانشناس توضیح داد: «یعنی فروشندگان نیاز مالی را بهانه قرار می‌دهند و خریدار نیز عنوان می‌کند که به دلیل کمبود بنزین ناچار از خرید غیر قانونی است. جدا از این ،فرو ریختن قبح تخلف قانونی، مسئله دیگر این است که مردم دولت را مسئول این آشفتگی می‌دانند و اعلام می‌کنند که دولت برای آن‌ها برنامه‌ریزی مناسب انجام نداده و آن‌ها را مجبور کرده که رو به بازار سیاه بیاورند».

اسفندی در پاسخ به این پرسش که آیا بر روی تبعات روانی این طرح در جامعه کار آماری صورت گرفته است؟ با تاکید بر این نکته که «هیچ آماری در این زمینه گرفته نشده است و اگر هم کسی آماری بخواهد ارائه کند بدون شک آمار قطعی نخواهد بود» خاطر نشان ساخت: «آنچه مسلم است طرح سهمیه‌بندی در تمام ابعاد زندگی چه اخلاقی، چه روانی و چه اقتصادی تاثیر منفی داشته است، به ویژه آنکه این طرح به صورت ناگهانی اجرا شد و از این جهت یک شوک عظیم را به جامعه وارد کرد که من نمی‌دانم دولت و سیاست‌گزاران آن با چه تدبیری قصد دارند این صدمات روانی را جبران کنند».