شهادت امام محمدباقر(ع) تسلیت باد
۲۰:۰۸
۱۳۸۶/۰۹/۲۶
به گزارش آفتاب نیوز، 
آفتاب: يكى از علماى بزرگ سنّى به نام ابن حجر هيتمى درباره ايشان مى نويسد:
«محمّد باقر به اندازه اى گنج هاى پنهان معارف و دانش ها را آشكار ساخته، حقايق احكام و حكمت ها و لطايف دانشها را بيان نموده كه جز بر عناصر بى بصيرت يا بد سيرت پوشيده نيست و از همين جاست كه وى را شكافنده دانش و جامع علوم و برافروزنده پرچم دانش خوانده اند.»
سالروز شهادت ابو جعفر محمد بن علی (ع) امام پنجم از ائمه اثنی عشر (ع) و هفتمين معصوم از چهارده معصوم (ع)، که در سال 114 ق. در مدينه رخ داد …
مادر او حضرت فاطمه دختر امام حسن مجتبی (ع) است كه مكنی به ام عبد الله يا ام الحسن بود و با اين ترتيب آن حضرت هم از جانب مادر و هم از جانب پدر فاطمی و علوی بوده است، لقب ايشان به دليل دانش بيكران باقر يا باقر العلوم بوده است … صدوق و طوسی در امالی خود روايت كرده اند كه رسول الله (ص) آن حضرت را باقر ناميد و به جابر بن عبد الله انصاری فرمود: « ای جابر زمان يكی از اولاد مرا كه از فرزندان حسين است درك خواهی كرد، او هم نام من است و علم را با مهارت بسط ميدهد و ميشكافد، وقتی او را ديدی سلام مرا به او برسان».
شخصيت اخلاقی
در گفتار راستگو ترين و در ديدار گشاده رو ترين و در بذل جان در راه خدا بخشنده ترين و در اخلاق متواضع ترين مردمان بود.
از خوف خدا بسيار میگريست و هنگام مشكلات اهل بيت را جمع میكرد و با هم به ذكر و استغفار میپرداختند. قسمت عمده درآمد خود را در راه خدا انفاق میفرمود و خود مانند غلامانش در مزرعه كار میكرد. در زهد و فضل و تقوی و آشنايی با رموز قرآن و سنت و تفسير و احكام شرع سرآمد همگان بود … علی بن عيسی اربلی در كتاب كشف الغمه و انب طلحه در مطالب السوول و سبط ابن جوزی در تذكره الائمه و ساير محدثين اهل سنت از عبد الله بن عطاء مكی روايت كرده اند كه گفته است: علماء را نزد هيچكس حقير تر از آن نديدم كه در محضر ابو جعفر محمد بن علی ديدم … امام محمد باقر (ع) در مورد نمونه ای از اخلاق امام باقر روايت است که مردى از اهل شام در مدينه ساكن بود و به خانه امام بسيار مىآمد و به آن گرامى مىگفت: «...در روى زمين بغض و كينه اى كسى را بيش از تو در دل ندارم و با هيچكس بيش از تو و خاندانت دشمن نيستم! و عقيده ام آنست كه اطاعت خدا و پيامبر و امير مؤمنان در دشمنی با توست، اگر مىبينى به خانه تو رفت و آمد دارم بدان جهت است كه تو مردى سخنور و اديب و خوش بيان هستى!» در عين حال امام عليه السلام با او مدارا مىفرمود و به نرمى سخن مىگفت. چندى بر نيامد كه شامى بيمار شد و مرگ را رويا روى خويش ديد و از زندگى نوميد شد، پس وصيت كرد كه چون در گذرد ابو جعفر «امام باقر» بر او نماز گزارد. شب به نيمه رسيد و بستگانش او را تمام شده يافتند، بامداد وصى او به مسجد آمد و امام باقر عليه السلام را ديد كه نماز صبح به پايان برده و به تعقيب نشسته است، و آن گرامى همواره چنين بود كه پس از نماز به ذكر و تعقيب مى پرداخت. عرض كرد: آن مرد شامى به ديگر سراى شتافته و خود چنين خواسته كه شما بر او نماز گزاريد. فرمود: او نمرده است... شتاب مكنيد تا من بيايم.
پس برخاست و وضو و طهارت را تجديد فرمود و دو ركعت نماز خواند و دستها را به دعا برداشت، سپس به سجده رفت و همچنان تا بر آمدن آفتاب، در سجده ماند، آنگاه به خانه شامى آمد و بر بالين او نشست و او را صدا زد و او پاسخ داد، امام او را برنشانيد و پشتش را به ديوار تكيه داد و شربتى طلبيد و به كام او ريخت و به بستگانش فرمود غذاهاى سرد به او بدهند و خود بازگشت. ديرى بر نيامد كه شامى شفا يافت و به نزد امام آمد و عرض كرد: «گواهى مىدهم كه تو حجت خدا بر مردمانى.»
اصحاب امام باقر (ع)
آوازه علوم و دانش امام باقر (ع) چنان اطراف و اكناف پيچيده بود كه ملقّب به باقرالعلوم; يعنى شكافنده دانشها گرديد. در مكتب امام ابوجعفر باقر العلوم -كه درود فرشتگان بر او- شاگردانى نمونه و ممتاز پرورش يافتند كه اينک به نام برخى از آنان اشاره مى شود:
1- ابان بن تغلب: او محضر سه امام - امام زين العابدين، امام محمد باقر و امام جعفر صادق عليهم السلام - را درک نمود . ابان از شخصيتهای علمی عصر خود بود و در تفسير، حديث، فقه، قرائت و لغت تسلط بسياری داشت. والايی دانش ابان چنان بود که امام باقر عليه السلام به او فرمود: در مسجد مدينه بنشين و به رای مردم فتوا بده، زيرا دوست دارم، مردم فردی چون تو را در ميان شيعيان ما ببينند.
2- زراره: دانشمندان شيعه از ميان شاگردان امام باقر و امام صادق عليهما السلام، شش تن را فقيه تر میشمرند که زراره يکی از آنها است. از امام صادق نقل است که فرمود: اگر «بريد بن معويه»، «ابوبصير»، «محمد بن مسلم» و «زراره » نبودند، آثار پيامبر (معارف شيعه) از ميان میرفت، آنان بر حلال و حرام خدا امين هستند. باز فرمود: بريد، زراره، محمد بن مسلم و احول در زندگی و مرگ نزد من محبوبترين مردمان هستند.
3- کميت اسدی: شاعری سر آمد بود و زبان گويايش در دفاع از اهل بيت، اشعاری پر مغز میسرود. اشعارش چنان کوبنده و رسواگر بود که پيوسته از طرف خلفای اموی تهديد به مرگ میشد.
4- محمد بن مسلم: فقيه اهل بيت و از ياران راستين امام باقر و امام صادق عليه السلام بود. چنان که گفته شد، امام صادق او را يکی از آن چهار تن به شمار آورده که آثار پيامبر به وجودشان پا برجا و باقی است.
شخصيت علمی
بی ترديد چنان که بسياری از علمای اهل سنت، نيز گفته اند، امام باقر عليه السلام در زمان حيات خويش شهرت فراوانی داشته و همواره محضر او از دوست دارانش، از تمامی بلاد و سرزمينهای اسلامی، پر بوده است. موقعيت علمی ايشان، به مثابه شخصيتی عالم و فقيه، به ويژه به عنوان نماينده علوم اهل بيت، بسياری را وا میداشت تا از محضر او بهره گيرند و حل اشکالات علمی و فقهی خود را از او بطلبند. در اين ميان، اهل عراق که بسياری از آنان شيعه بودند بيش از ديگران مفتون شخصيت آن حضرت شده بودند.
مراجعه کنندگان، خضوعی خاص نسبت به شخصيت علمی امام داشتند چنان که عبدالله بن عطای مکی گويد: علما را در محضر هيچ کسی کوچکتر از زمان حضور در محضر امام باقر عليه السلام نديدم. حکم بن عينيه با تمام عظمت علمی اش در ميان مردم، در برابر آن حضرت مانند دانش آموزی در مقابل معلم خود به نظر میرسيد.
شهرت علمی امام، در حد تعبير ابن عنبة، مشهورتر از آن است که کسي بخواهد آن را بيان کند. اين شهرت در زمان خود ايشان، نه تنها در حجاز که «کان سيد فقهاء الحجاز» بلکه حتی در عراق و خراسان نيز به طور گسترده فراگير شده بود. چنانکه راوی میگويد: ديدم که مردم خراسان دور حضرت حلقه زده و اشکالات علمی خود را از ايشان میپرسيدند.
دوران زندگی و شهادت ايشان
امام باقر (عليه السلام) با پنج خليفه از خلفاى بنى اميّه معاصر بود كه عبارتند از: وليد بن عبد الملك (96 ق) و سليمان بن عبد الملك ( 99 ق) و عمر بن عبد العزيز (101 ق) و يزيد بن عبد الملك (107ق) و هشام بن عبد الملك ( 125 ق) معاصر بوده است. و همه آنان جز عمر بن عبدالعزيز در ستمگرى و استبداد و خودكامگى دست كمى از نياكان خود نداشتند و پيوسته براى امام باقر (عليه السلام) مشكلاتى فراهم مىنمودند.
ولى در عين حال، او از طريق تعليم و تربيت، جنبشى علمى به وجود آورد و مقدّمات تأسيس يک مركز علمى اسلامى را در دوران امامت خود پى ريزى كرد كه در زمان فرزند بزرگوارش امام جعفر صادق (ع) به نتيجه كامل رسيد.
روش كار پيشوايان ما به ويژه امام سجّاد و امام باقر (ع) كه در اوضاع فشار و خفقان به سر مىبردند به شيوه مخفى و زيرزمينى بود، شيوه اى كه موجب مىشد كسى از كارهاى آنان مطّلع نشود. همين كارهاى پنهانى، گاهى كه آشكار مى شد، خلفا را سخت عصبانى مىنمود در نتيجه، وسايل تبعيد و زندانى آنها فراهم مىشد.
سرانجام، امام باقر (ع) كه پيوسته مورد خشم و غضب خليفه وقت، هشام بن عبدالملك بود، به وسيله ايادى او مسموم شد و در روز دوشنبه 7 ذيحجّه سال 114 هجرى قمرى در 57 سالگى به شهادت رسيد. بدن مطهر آن دريای بيکران دانش خدايی در خاک بقيع، در کنار پدر و جد بزرگوارش امام حسن مجتبی و امام سجاد(ع) به خاک سپرده شده است.
آفتاب: يكى از علماى بزرگ سنّى به نام ابن حجر هيتمى درباره ايشان مى نويسد: «محمّد باقر به اندازه اى گنج هاى پنهان معارف و دانش ها را آشكار ساخته، حقايق احكام و حكمت ها و لطايف دانشها را بيان نموده كه جز بر عناصر بى بصيرت يا بد سيرت پوشيده نيست و از همين جاست كه وى را شكافنده دانش و جامع علوم و برافروزنده پرچم دانش خوانده اند.»
سالروز شهادت ابو جعفر محمد بن علی (ع) امام پنجم از ائمه اثنی عشر (ع) و هفتمين معصوم از چهارده معصوم (ع)، که در سال 114 ق. در مدينه رخ داد …
مادر او حضرت فاطمه دختر امام حسن مجتبی (ع) است كه مكنی به ام عبد الله يا ام الحسن بود و با اين ترتيب آن حضرت هم از جانب مادر و هم از جانب پدر فاطمی و علوی بوده است، لقب ايشان به دليل دانش بيكران باقر يا باقر العلوم بوده است … صدوق و طوسی در امالی خود روايت كرده اند كه رسول الله (ص) آن حضرت را باقر ناميد و به جابر بن عبد الله انصاری فرمود: « ای جابر زمان يكی از اولاد مرا كه از فرزندان حسين است درك خواهی كرد، او هم نام من است و علم را با مهارت بسط ميدهد و ميشكافد، وقتی او را ديدی سلام مرا به او برسان».
شخصيت اخلاقی
در گفتار راستگو ترين و در ديدار گشاده رو ترين و در بذل جان در راه خدا بخشنده ترين و در اخلاق متواضع ترين مردمان بود.
از خوف خدا بسيار میگريست و هنگام مشكلات اهل بيت را جمع میكرد و با هم به ذكر و استغفار میپرداختند. قسمت عمده درآمد خود را در راه خدا انفاق میفرمود و خود مانند غلامانش در مزرعه كار میكرد. در زهد و فضل و تقوی و آشنايی با رموز قرآن و سنت و تفسير و احكام شرع سرآمد همگان بود … علی بن عيسی اربلی در كتاب كشف الغمه و انب طلحه در مطالب السوول و سبط ابن جوزی در تذكره الائمه و ساير محدثين اهل سنت از عبد الله بن عطاء مكی روايت كرده اند كه گفته است: علماء را نزد هيچكس حقير تر از آن نديدم كه در محضر ابو جعفر محمد بن علی ديدم … امام محمد باقر (ع) در مورد نمونه ای از اخلاق امام باقر روايت است که مردى از اهل شام در مدينه ساكن بود و به خانه امام بسيار مىآمد و به آن گرامى مىگفت: «...در روى زمين بغض و كينه اى كسى را بيش از تو در دل ندارم و با هيچكس بيش از تو و خاندانت دشمن نيستم! و عقيده ام آنست كه اطاعت خدا و پيامبر و امير مؤمنان در دشمنی با توست، اگر مىبينى به خانه تو رفت و آمد دارم بدان جهت است كه تو مردى سخنور و اديب و خوش بيان هستى!» در عين حال امام عليه السلام با او مدارا مىفرمود و به نرمى سخن مىگفت. چندى بر نيامد كه شامى بيمار شد و مرگ را رويا روى خويش ديد و از زندگى نوميد شد، پس وصيت كرد كه چون در گذرد ابو جعفر «امام باقر» بر او نماز گزارد. شب به نيمه رسيد و بستگانش او را تمام شده يافتند، بامداد وصى او به مسجد آمد و امام باقر عليه السلام را ديد كه نماز صبح به پايان برده و به تعقيب نشسته است، و آن گرامى همواره چنين بود كه پس از نماز به ذكر و تعقيب مى پرداخت. عرض كرد: آن مرد شامى به ديگر سراى شتافته و خود چنين خواسته كه شما بر او نماز گزاريد. فرمود: او نمرده است... شتاب مكنيد تا من بيايم.
پس برخاست و وضو و طهارت را تجديد فرمود و دو ركعت نماز خواند و دستها را به دعا برداشت، سپس به سجده رفت و همچنان تا بر آمدن آفتاب، در سجده ماند، آنگاه به خانه شامى آمد و بر بالين او نشست و او را صدا زد و او پاسخ داد، امام او را برنشانيد و پشتش را به ديوار تكيه داد و شربتى طلبيد و به كام او ريخت و به بستگانش فرمود غذاهاى سرد به او بدهند و خود بازگشت. ديرى بر نيامد كه شامى شفا يافت و به نزد امام آمد و عرض كرد: «گواهى مىدهم كه تو حجت خدا بر مردمانى.»
اصحاب امام باقر (ع)
آوازه علوم و دانش امام باقر (ع) چنان اطراف و اكناف پيچيده بود كه ملقّب به باقرالعلوم; يعنى شكافنده دانشها گرديد. در مكتب امام ابوجعفر باقر العلوم -كه درود فرشتگان بر او- شاگردانى نمونه و ممتاز پرورش يافتند كه اينک به نام برخى از آنان اشاره مى شود:
1- ابان بن تغلب: او محضر سه امام - امام زين العابدين، امام محمد باقر و امام جعفر صادق عليهم السلام - را درک نمود . ابان از شخصيتهای علمی عصر خود بود و در تفسير، حديث، فقه، قرائت و لغت تسلط بسياری داشت. والايی دانش ابان چنان بود که امام باقر عليه السلام به او فرمود: در مسجد مدينه بنشين و به رای مردم فتوا بده، زيرا دوست دارم، مردم فردی چون تو را در ميان شيعيان ما ببينند.
2- زراره: دانشمندان شيعه از ميان شاگردان امام باقر و امام صادق عليهما السلام، شش تن را فقيه تر میشمرند که زراره يکی از آنها است. از امام صادق نقل است که فرمود: اگر «بريد بن معويه»، «ابوبصير»، «محمد بن مسلم» و «زراره » نبودند، آثار پيامبر (معارف شيعه) از ميان میرفت، آنان بر حلال و حرام خدا امين هستند. باز فرمود: بريد، زراره، محمد بن مسلم و احول در زندگی و مرگ نزد من محبوبترين مردمان هستند.
3- کميت اسدی: شاعری سر آمد بود و زبان گويايش در دفاع از اهل بيت، اشعاری پر مغز میسرود. اشعارش چنان کوبنده و رسواگر بود که پيوسته از طرف خلفای اموی تهديد به مرگ میشد.
4- محمد بن مسلم: فقيه اهل بيت و از ياران راستين امام باقر و امام صادق عليه السلام بود. چنان که گفته شد، امام صادق او را يکی از آن چهار تن به شمار آورده که آثار پيامبر به وجودشان پا برجا و باقی است.
شخصيت علمی
بی ترديد چنان که بسياری از علمای اهل سنت، نيز گفته اند، امام باقر عليه السلام در زمان حيات خويش شهرت فراوانی داشته و همواره محضر او از دوست دارانش، از تمامی بلاد و سرزمينهای اسلامی، پر بوده است. موقعيت علمی ايشان، به مثابه شخصيتی عالم و فقيه، به ويژه به عنوان نماينده علوم اهل بيت، بسياری را وا میداشت تا از محضر او بهره گيرند و حل اشکالات علمی و فقهی خود را از او بطلبند. در اين ميان، اهل عراق که بسياری از آنان شيعه بودند بيش از ديگران مفتون شخصيت آن حضرت شده بودند.
مراجعه کنندگان، خضوعی خاص نسبت به شخصيت علمی امام داشتند چنان که عبدالله بن عطای مکی گويد: علما را در محضر هيچ کسی کوچکتر از زمان حضور در محضر امام باقر عليه السلام نديدم. حکم بن عينيه با تمام عظمت علمی اش در ميان مردم، در برابر آن حضرت مانند دانش آموزی در مقابل معلم خود به نظر میرسيد.
شهرت علمی امام، در حد تعبير ابن عنبة، مشهورتر از آن است که کسي بخواهد آن را بيان کند. اين شهرت در زمان خود ايشان، نه تنها در حجاز که «کان سيد فقهاء الحجاز» بلکه حتی در عراق و خراسان نيز به طور گسترده فراگير شده بود. چنانکه راوی میگويد: ديدم که مردم خراسان دور حضرت حلقه زده و اشکالات علمی خود را از ايشان میپرسيدند.
دوران زندگی و شهادت ايشان
امام باقر (عليه السلام) با پنج خليفه از خلفاى بنى اميّه معاصر بود كه عبارتند از: وليد بن عبد الملك (96 ق) و سليمان بن عبد الملك ( 99 ق) و عمر بن عبد العزيز (101 ق) و يزيد بن عبد الملك (107ق) و هشام بن عبد الملك ( 125 ق) معاصر بوده است. و همه آنان جز عمر بن عبدالعزيز در ستمگرى و استبداد و خودكامگى دست كمى از نياكان خود نداشتند و پيوسته براى امام باقر (عليه السلام) مشكلاتى فراهم مىنمودند.
ولى در عين حال، او از طريق تعليم و تربيت، جنبشى علمى به وجود آورد و مقدّمات تأسيس يک مركز علمى اسلامى را در دوران امامت خود پى ريزى كرد كه در زمان فرزند بزرگوارش امام جعفر صادق (ع) به نتيجه كامل رسيد.
روش كار پيشوايان ما به ويژه امام سجّاد و امام باقر (ع) كه در اوضاع فشار و خفقان به سر مىبردند به شيوه مخفى و زيرزمينى بود، شيوه اى كه موجب مىشد كسى از كارهاى آنان مطّلع نشود. همين كارهاى پنهانى، گاهى كه آشكار مى شد، خلفا را سخت عصبانى مىنمود در نتيجه، وسايل تبعيد و زندانى آنها فراهم مىشد.
سرانجام، امام باقر (ع) كه پيوسته مورد خشم و غضب خليفه وقت، هشام بن عبدالملك بود، به وسيله ايادى او مسموم شد و در روز دوشنبه 7 ذيحجّه سال 114 هجرى قمرى در 57 سالگى به شهادت رسيد. بدن مطهر آن دريای بيکران دانش خدايی در خاک بقيع، در کنار پدر و جد بزرگوارش امام حسن مجتبی و امام سجاد(ع) به خاک سپرده شده است.
ارسال پیام
لینک های مفید