
برخی معتقدند اروپایی ها اهل معامله اند و برای آنها داد و ستد مهم تر از حقوق بشر است. این را شنیده اید؟
تازگی ها شنیده ام و باید بگویم مطلقا واقعیت ندارد. در واقع برخلاف این تصور، ما حقوق بشر را موضوعی درجه دوم نمی دانیم و آن را در ارتباط با مسائل و روابط اقتصادی با ایران نمی بینیم. اما درک این نکته مهم است که به اعتقاد اتحادیه ، بهترین راه برای بیرون کشیدن ایران از وضعی که متاسفانه اکنون درگیر آن است، ایزوله کردن این کشور نیست، بلکه درگیر کردن ایران در یک دیالوگ است که هم می تواند نتایج سازنده ای داشته باشد و هم زمینه را برای اهداف مختلف از جمله مسئله حقوق بشر، آماده کند. ما بر این باوریم که گفت و گویی که ما از دو سال پیش در راه اندازی آن پیشقدم شدیم، برغم آنکه نتیجه آن چندان رضایت بخش نیست، مفید است.
آیا می خواهید بگویید که مسئله حقوق بشر برای اتحادیه اروپا، اهمیتی هم پایه مذاکرات اتمی دارد؟
البته که دارد. این مسئله به صراحت در سال 2002 اعلام شده است و گفته ایم که ما در ارتباط با ایران یک مجموعه سیاستی کلی تنظیم کرده ایم. ما حتی اصطلاحی به کار بردیم که به نظر من بسیار گویاست. ما گفتیم عوامل سیاسی و اقتصادی با هم پیوند مستقیم دارند. یک مجموعه به هم پیوسته اند. لذا حقوق بشر برای ما قطعا همان اندازه مهم است که بحث اتمی. ولی همچنان که گفتم ما بر این باوریم که باید راه هایی پیدا کرد که بر تصمیم گیرندگان در دولت ایران موثر بیفتد.
به چه راه هایی رسیده اید؟
راه ما این است که به مسئولین ایرانی نشان دهیم که احترام نگذاشتن به حقوق بشر ، برای آنها چه ابعاد و عواقب منفی ای دارد. امروزه بر اساس گزارش های بازرسان ما، ثابت شده است که بین یک وضعیت مستحکم اقتصادی و شرایطی که حقوق بشر در آن رعایت می شود، ارتباط مستقیم وجود دارد. این مسائل از هم جدا نیستند. این واقع بینانه نیست که فکر کنیم می توان بدون رعایت حقوق بشر، به یک ساختار اقتصادی قدرتمند رسید.
یعنی حقوق بشر هم برایتان آن اندازه اهمیت دارد که به خاطر آن هم مذاکراتی مانند مذاکرات اتمی با ایران داشته باشید؟
ما به مسئله این طوری نگاه نمی کنیم ؛ اما در برابر فکر می کنیم کشوری مانند ایران از مشارکت در اقتصاد جهانی، چیزهای زیادی خواهد آموخت. به همین دلیل به دنبال آغاز مذاکرات با ایران، و به عنوان یکی از نتایج این گفت و گو، آمریکا را به برداشتن موانعی که بر سر راه پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی به وجود آورده بود، تشویق کردیم. بگذارید این نکته را باز تر کنم. کوشش برای فراهم آوردن زمینه های پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی، به معنای آن نبود و نیست که ما برای اقتصاد ارجحیت قائلیم. بلکه به این معناست که در جریان این روند، ایران، به طور مثال، تکلیف تناقضاتی را که در ارتباط با مسئله تجارت در این کشور وجود دارد، روشن خواهد کرد. یا با انحصارهای موجود در کشور برخورد خواهد شد. این شفافیت ها، ابزار بسیار نیرومندی برای حذف همه سیستم های انحصاری است که حاصل آن محروم کردن شهروندان از حقوق برابر شهروندیست.
مذاکرات اتمی را می توان با دولت ها کرد؛ ولی در مذاکرات حقوق بشری قاعدتا مردم و نهادهای مدنی هم باید حضور داشته باشند. شما آمادگی برقراری چنین دیالوگی با فعالین حقوق بشر در ایران را دارید؟
البته که داریم. ما به طور کلی آماده صحبت با مردم ایران هستیم. اما یکی از مشکلاتی که ما داریم، یعنی در واقع همه دارند، یافتن راه هایی است که بتوانیم با جامعه مدنی ایران همکاری کنیم، بدون اینکه کسی را به خطر بیاندازیم.
حتما وضعیت او را هم می دانید
البته که می دانم.
برای او چه کرده اید؟
من درست قبل از آمدن شما مشغول کاری بودم در ارتباط با آقای گنجی. بعد از رفتن شما هم آن کار ادامه خواهد داشت.
چه کاری؟
بحث و گفت و گو.
آیا در این زمینه هم"باید"ی هست؟
جمهوری اسلامی باید حقوق بشر را رعایت کند .