پایگاه خبری آفتاب
۱۷ /خرداد /۱۴۰۵
Sunday 07 June 2026
کد خبر:۱۰۱۸۴
۰۰:۰۸
۱۳۸۴/۰۶/۰۲

انگليس طراح اصلى كودتاى ۲۸ مرداد بود

۰۰:۰۸
۱۳۸۴/۰۶/۰۲
به گزارش آفتاب نیوز،  

در گزارش مختصرى كه روز دوشنبه از بخش خبرى شبكه چهارم راديو بى.بى.سى پخش شد، عنوان شده كه كاركنان سرويس بين الملل بى.بى.سى بدون آنكه مطلع باشند، اخبارى را مى خواندند كه حاوى پيام هاى رمزى براى كودتاچى ها در ايران بود. گزارشگر بى.بى.سى كه اين گزارش را تهيه كرد، منبع سند جديد خود را سازمان سيا عنوان كرده است. وى گفت:«در يكى از اخبار نيمه شب سال ۱۹۵۳ بر اساس نظر يك جاسوس رده بالا در دستگاه امنيتى بريتانيا عبارت مورد نظر در متن خبرى گنجانده شد». قرار بود با پخش اين عبارت ها در مقاطع خاص از طريق بى.بى.سى، اطلاعات لازم به شاه و هوادارانش ارسال شود. سند سيا توضيح داده است: قرار بود شاه خودش عبارتى را تعيين كند تا در زمان مناسب از طريق بى.بى.سى پخش شود و مأمور انجام اين كار هم فردى به اسم «داربى شاير» بود.
شبكه چهارم بى.بى.سى افزود : داربى شاير همان مأمور برجسته دستگاه امنيتى بريتانيا بود و پيام رمزى كه وى براى اطرافيان شاه ارسال كرد و از بى.بى سى پخش شد براى يك فعاليت از پيش هماهنگ شده بود و معنايش هم حمايت بريتانيا از يك كودتا عليه دكتر محمد مصدق نخست وزير مردمى در ايران بود.
پروفسور «مارك گازيورسكى »در گفت و گو با همين شبكه، دليل رويكرد انگليس به كودتا عليه مصدق را به بن بست رسيدن بقيه راه حل ها از سوى لندن اعلام كرد. وى گفت: آمريكا در آن دوران از حكومتى نظير دولت مصدق چندان ناراضى نبود زيرا مايل بود شيوه هاى ملى گرايانه و ميانه رو را به عنوان گزينه مطلوب تر در مقايسه با حكومت هاى تندرو (كمونيستها) در خاورميانه و جهان سوم ترويج كند. گازيورسكى افزود: دكتر مصدق بواسطه ملى كردن صنعت نفت در ايران نيز به شدت محبوب بود و اين در حالى بود كه اداره نفت ايران پيشتر در كنترل شركت نفت ايران و انگليس قرار داشت و طبيعى بود بريتانيا از بابت ملى شدن صنعت نفت خشنود نباشد. شبكه چهارم راديو بى.بى.سى سپس با «حسين شهيدى» از كاركنان قديمى بخش فارسى بى.بى.سى صحبت كرده كه وى نيز گفت: براساس مداركى كه بعداً به دست من رسيد، وزارت خارجه بريتانيا به كرات از كاركنان بخش خبرى اين بنگاه سخن پراكنى براى مقاصد جاسوسى استفاده كرد. 

وى افزود: در يك سند دستگاه امنيتى از دولت وقت خواسته شده است از طريق بى.بى.سى فارسى مطالبى براى مقاصد امنيتى منتشر شود و دولت نيز در پاسخ گفته بود «بى.بى.سى ظرف چند ساعت براى انتقال پيام ها آماده است». شبكه چهارم راديو بى.بى.سى درادامه اين گزارش كوتاه گفت: زمانى كه لندن به گزينه كودتا روى آورد، تلاش كرد با اعزام يك هيأت به واشنگتن نظر مثبت آمريكا را جلب كند و اين كار بعد از رايزنى هاى فراوان بالاخره نتيجه بخشيد. اين راديو افزود: ولى دستگاه ادارى آمريكا انجام كودتا را به اين مطلب مشروط كرد كه بريتانيا تبليغ كند كمونيست ها در صدد در اختيار گرفتن كنترل ايران هستند. شبكه چهارم راديو بى.بى.سى درپايان اين گزارش گفت: «نايجل چپمن» مدير فعلى بخش بين الملل بى.بى.سى (وورلد سرويس) مى گويد كه وقوع چنين اتفاقى در شرايط فعلى در بى.بى.سى غير ممكن است ولى با گذشت بيش از ۵۰ سال از اين كودتا، وزارت خارجه بريتانيا حاضر نشده است درباره اين موضوع هيچ اظهار نظرى كند و بخش عمده اين حادثه همچنان محرمانه باقى مانده است.
گزارش خطا
ارسال پیام
captcha