نارضایتی مردم مثل آتش زیر خاکستر / هشدار درباره وقوع حوادث تلختر
غلامرضا ظریفیان در گفتوگوی تفصیلی با ایسنا، به بررسی و تحلیل شرایط سیاسی و اجتماعی کشور پرداخت و گفت: امروز با جامعهای روبهرو هستیم برای توسعه و پیشرفت تلاش میکند، اما در عین حال پایش سنگین است و با مشکلات ناشی از ناکارآمدی سازمانی دست و پنجه نرم میکند. این جامعه از طریق نارضایتی و اعتراض نظراتش را بیان میکند، اما نکته اینجاست که ظرف مناسب برای بیان نارضایتی و اعتراضش را ندارد.
وی با بیان اینکه باید شرایط و مکان مناسبی برای بیان نارضایتیها و اعتراضات عمومی فراهم شود، ادامه داد: قانون اساسی پیشبینیهای لازم در این زمینه را در خود داشته است، اما وقتی در پنجمین دهه انقلاب هنوز فضا و مکان مناسبی برای بیان اعتراض و نارضایتی وجود ندارد، نشان میدهد بین کارگزاران و مسوولان کشور در این زمینه اختلاف نظر وجود داشته است که اجازه حضور مسالمتآمیز مردم برای بیان خواستهها و نظراتشان را پیدا نکردهاند.
این فعال سیاسی اصلاحطلب با اشاره به مباحث دو دهه گذشته برای در نظر گرفتن مکان مناسب برای برگزاری اجتماعات و حضور فیزیکی معترضان، گفت: به خوبی به یاد دارم طی دو دهه گذشته مباحث زیادی در این زمینه بین جریانهای سیاسی موافق و منتقد درگرفت حتی اسم «پارک شهر» برده شد تا اعتراضات و انتقادات مردمی در این مکان و در بستر نظارتی نهادهای امنیتی برگزار شود، اما این مسئله هم مثل بسیاری از اموری که درباره آنها با تاخیر بسیار، فکر و تصمیمگیری میشود در این باره هم تاخیر و غفلت شده است.
به گفته ظریفیان، طی ۲۰ سال گذشته گونههای مختلفی از اعتراض و نارضایتی عمومی مطرح شد از جمله اعتراضات سال ۱۳۷۸ و ۱۳۸۸ و اعتراضات سالهای دهه ۱۳۹۰ و ۱۴۰۰، اما معمولا تدابیر مسوولان کندتر و عقبتر از تغییرات اجتماعی است.
وی با بیان این که «متاسفانه کارگزاران و مسوولان نظام به این حقیقت اهمیتی ندادند که در جامعهای که از یک طرف با خطرات بالقوه و بالفعل خارجی روبروست و از سوی دیگر با تهدیدات و خطرات اقتصادی و فرهنگی داخلی دست به گریبان است، نیازهای جدیایی دارد.» تصریح کرد: اگر این جامعه، جامعه زندهای باشد که به تجربه ثابت شده جامعه ما جامعه به شدت زندهای است، باید بتواند به عقبافتادگیها، ناکارآمدیها و کمبودها اعتراض و شکایت کند. اصلا جامعهای که وضعیت نامناسب و نابسامان جاری اعتراض دارد، جامعه زنده و پویایی است.
این فعال سیاسی اصلاحطلب تن ندادن به وضعیت اقتصادی، فرهنگی و سیاسی نابهسامان و آشفته را خواسته جامعه ایران ندانست و تاکید کرد: مقامات کشور امروز باید به جد و به فوریت فکری اساسی برای فضا و محلی امن برای بیان اعتراضات و خشم مسالمتآمیز جامعه و در حقیقت اجرای کامل قانون اساسی در زمینه حقوق شهروندی باشند تا آسیبی متوجه خدمات و امکانات شهر نشود. هر چند که بیتوجهی و اهمیت ندادن به این خواسته جدی و به حق مردم خسارت بار است، اما هر وقت جلوی ضرر گرفته شود، به نفع نظام و امکانات کشور است.
وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به گزارش پیمایشهای رسمی و غیررسمی انجام شده، گفت: طبق آمارها و پیمایشهای تحقیقی و تجربی دههها و سالهای قبل جامعه نارضایتی دارد و میزان این نارضایتی «کم» هم نیست. نارضایتی این جامعه هم صرفا اقتصادی نیست بلکه هیبریدی است و درهمتنیدگیهایی، چون سبک زندگی، اقتصاد، تحقیرشدگی، تبعیض، ناکارآمدی، بروکراسی و دیوانسالاری دارد.
این فعال سیاسی اصلاحطلب اعتراضات اخیر را نشانه درهمتنیدگیهای نیازها و خواستههای عمومی جامعه دانست و گفت: بر طرف کردن نارضایتیهای عمومی نیازمند تدبیرهای اساسی است و صرفا با دادن چیزهایی مثل کالابرگ قابل حل نیست. کار اساسی تغییر و اصلاح رویههای حکمرانی و گشودگیهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و تعاملات و مراودات بینالمللی است.
ظریفیان با تاکید بر اینکه باید ساز و کارهایی به وجود آید تا معترضان بتوانند اعتراضات، خواستهها و نیازهایشان را قانونا و در بسترهای امن انجام دهند، گفت: مردم باید این اطمینان را پیدا کنند که اعتراضاتشان توسط حاکمیت شنیده شده و به نیازها و خواستههای بهحقشان میرسند.
وی با اشاره به ناآرامی های روزهای گذشته، گفت: تابآوری مردم در جنگ ۱۲ روزه کمک کرد تا اسراییل و آمریکا نتوانند به خواستههایی که در پی آن بودند، برسند. شاهد نوعی افزایش اعتماد اجتماعی در این جنگ بودیم و صاحبنظران اجتماعی، سیاسی و فرهنگی در همان دوره تاکید کردند برای افزایش این اعتماد باید به اقبال عمومی توجه شود و پاسخ درخوری به خواستهها و نیازهای مردم داده شود. اما متاسفانه به این هشدارها بیتوجهی شد. بعد از مدتی کارشناسان سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بار دیگر هشدارهایی مبنی بر بروز اعتراضهای جدیدی در کشور دادند و این پیام از طریق رسانههای گروهی و شبکههای اجتماعی منتشر شد و دلسوزان نظام و حتی گروههایی که دل در گرو نظام ندارند، امیدوار بودند اتفاق درخور توجهی در حاکمیت بیفتد.
این فعال سیاسی اصلاحطلب متذکر شد: اسراییل در تجاوز خرداد ۱۴۰۴ امیدوار بود جنبش اجتماعی معترض را علیه نظام حکمرانی کشور کند، اما با واکنش هوشمندانه مردم، ناکام ماند. نظام استکبار، اما از رسیدن به این هدف خسته نشده و عقب نشینی نکرده است. قضایای اخیر و حجم حوادث و جنایاتی که اتفاق افتاد به خوبی ثابت میکند که اسراییل و آمریکا و به طور کلی غرب دنبال قرار دادن جنبش اجتماعی ایران در برابر حاکمیت است تا تهاجم جدیدی را علیه ایران شروع کند.
ظریفیان تاکید کرد: به نظر میرسد دولت، مجلس و قوه قضاییه علیرغم وعدهها و شعارهایی که در همراهی با مردم میدهند همچنان در همان مسیر و راه طی طریق میکنند. حاکمیت باید در فضای اصلاحات اقتصادی و ارزی به سمت تامین نظر مردم در عرصههایی که عرض کردم حرکت کند تا به غفلت تاریخیاش در این زمینه پایان دهد.
به گفته وی، غفلت امنیتی و اطلاعاتی مقامات کشور از مهمترین دلایل هرج و مرج روزهای گذشته است. اینگونه به نظر میرسد جریانات خارجی همچنان خودشان را برای اعتراضات و خشمی که این روزها قدرتمندتر از گذشته خودش را در قالب تخریب و آتش زدن امکان مقدس شیعیان و آتشنشانیها و مراکز درمانی نشان داد، آماده میکنند.
این فعال سیاسی اصلاحطلب ادامه داد: عوامل بیرونی و درونی ضد انقلاب همچنان دنبال دمیدن در آتش اغتشاشات و کشتهسازی است و به شکلی دنبال انحراف در خواستههای به حق جامعه برای آینده روشن، اقتصاد امن و معیشت مناسب هستند. جریان حوادث اخیر، جمعیت معترض داخلی خواسته یا ناخواسته با اغراض جریانهای خارجی که هیچ اعتقادی به وحدت و انسجام مردم مسلمان ایران ندارد، همسو شد و آن فجایع رقم خورد. آنها اعتراضات به حق مردم را به خشونت و التهاب بالا کشاندند. آنان از پتانسیل اعتراضی مردم نسبت به رویههای ناکارآمد و نادرست استفاده کردند.
وی با انتقاد از قطع اینترنت اظهار داشت: متاسفانه همزمان با این اتفاقات اینترنت هم بسته شد و خشم معترضان نسبت به شنیده شدن صدایشان در داخل و خارج کشور بیشتر شد. در چنین فضایی شبکههای خبری و تلویزیونی اسراییلی، صدای قالب شد و تلاش کرد جریان نوستالوژی بازگشت سلطنت را به خواسته معترضان تبدیل کند و در حقیقت خواسته معترضان را مصادره به نفع مطلوب کردند. در حالی که بسیاری از معترضان به وضعیت موجود اداره کشور، صدای اسراییل را پیام نامشروعی میدانند.
ظریفیان با اشاره به عمق و گستره خشونتهای روزهای گذشته گفت: اسراییل و آمریکا و عوامل و مزدوران داخلیشان در جریان حوادث اخیر به سمت خشونتی ناباورانه رفتند. کشتهسازی، تخریب اموال عمومی و آتش زدن حسینیهها و مساجد و بیمارستانها رقم خورد به این امید که بتوانند مردم ناراضی ایران را سریعتر با خود همراه کنند، اما اجتماع بزرگ مردم در ۲۲ دی ۱۴۰۴ این مسئله را بار دیگر به تاخیر انداخت. اگر کارگزاران و مسئولان ارشد نظام بار دیگر خیالشان راحت شود و ذهن خود را به تعطیلات سیاسی بفرستند و به خواستهها و نیازها عمومی جامعه اهمیتی ندهد، آتش زیر خاکستر بار دیگر به مراتب از روزهای گذشته، شعلهور میشود.
این فعال سیاسی اصلاحطلب تاکید کرد: باید فکری معقول برای اعتراضات مسالمتآمیز جامعه کرد و در عین حال روزنههای امیدوار کنندهای باید رفع ابرچالشها و مشکلات کشور گشوده شود. این گشودگیها باید در مدت زمان کوتاهی خودش را به جامعه نشان دهد در غیر این صورت باید منتظر حوادث تلختر و سختتر بود. استکبار و نظام بینالملل همچنان آینده شومی را برای یکپارچگی ایران میخواهد.
