حمیدرضا جانباز شامگاه جمعه در نشست بررسی مسایل آب و کشاورزی منطقه دامغان با اشاره به وضعیت نگرانکننده منابع آب زیرزمینی این دشت افزود: بررسی آمارها نشان میدهد افت مخزن آبهای زیرزمینی دامغان سالانه حدود ۴۶ سانتیمتر است و میزان افت تجمعی آن به ۱۵ متر رسیده است.
وی ادامه داد: تداوم این روند علاوه بر کاهش ذخایر آب زیرزمینی، کیفیت منابع آبی منطقه را نیز تحت تأثیر قرار داده و شاخص شوری آب حدود ۲۰۰ میکروزیمنس افزایش یافته است.
مدیریت برداشت برای جلوگیری از تشدید شوری آب
معاون وزیر نیرو با اشاره به وضعیت کیفیت آب در بخشهایی از جنوب دامغان بیان کرد: میزان هدایت الکتریکی آب (EC) در برخی نقاط این منطقه به ۱۲ هزار رسیده است که ضرورت مدیریت برداشت از منابع زیرزمینی و جلوگیری از تشدید شوری آب را دوچندان میکند.
جانباز با اشاره به ضرورت اصلاح الگوی برداشت از منابع آب زیرزمینی اظهار کرد: با وجود برداشت بیش از ظرفیت آبخوان، چارهای جز تعدیل پروانه چاههای آب وجود ندارد و هدف وزارت نیرو محدود کردن فعالیت کشاورزان نیست، بلکه صیانت از سرمایهای بیننسلی است که باید برای نسلهای آینده نیز حفظ شود.
وی با بیان اینکه وزارت نیرو در کنار بخش کشاورزی قرار دارد، افزود: باید میان نیازهای کشاورزی و ظرفیت منابع آبی تعادل برقرار شود تا امکان تداوم تولید در کنار حفاظت از منابع آب فراهم شود.
ثبت ۱۵۰ میلیارد مترمکعب اضافهبرداشت از منابع آب زیرزمینی کشور
رییس هیاتمدیره شرکت مدیریت منابع آب ایران با اشاره به ابعاد اضافهبرداشت از منابع زیرزمینی کشور گفت: در مجموع حدود ۱۵۰ میلیارد مترمکعب اضافهبرداشت از منابع آب زیرزمینی کشور انجام شده است.
وی اضافه کرد: بر اساس محاسبات انجامشده، میزان برداشت سالانه از آبخوان دامغان باید به ۵۱ میلیون مترمکعب برسد تا از ادامه افت آن جلوگیری شود؛ این میزان به معنای بازگشت آبخوان به شرایط گذشته نیست، بلکه هدف جلوگیری از افت بیشتر منابع آب زیرزمینی است.
جانباز با اشاره به اقدامات انجامشده برای کاهش برداشت آب در دامغان اظهار کرد: اقدامهای اجراشده شیب اضافهبرداشت در این دشت را کاهش داده است، اما برای بهبود وضعیت همچنان باید برنامههای مدیریت مصرف و افزایش بهرهوری دنبال شود.
ضرورت بهرهوری آب در باغهای پسته دامغان
معاون وزیر نیرو اصلاح شیوه آبیاری باغهای پسته را از محورهای مهم مدیریت مصرف آب در دامغان دانست و گفت: سطح زیر کشت پسته در این منطقه حدود ۱۹ هزار و ۳۰۰ هکتار است که از این میزان، حدود هشت هزار هکتار به سامانههای نوین آبیاری مجهز شدهاند و بخش قابل توجهی از باغها همچنان با روشهای دیگر آبیاری میشوند.
وی میزان مصرف آب در باغهای پسته را حدود ۶ هزار و ۵۰۰ تا هفت هزار مترمکعب در هر هکتار اعلام کرد و افزود: با اجرای روشهای نوین آبیاری میتوان این میزان را به شکل قابل توجهی کاهش داد.
جانباز خرد بودن بخش قابل توجهی از اراضی کشاورزی منطقه را از موانع اجرای برخی طرحهای نوین آبیاری دانست و بیان کرد: با وجود این محدودیتها، باید به سمت کنار گذاشتن روشهای کمبازده و استفاده از شیوههایی حرکت کرد که امکان تولید محصول بیشتر با مصرف آب کمتر را فراهم میکنند.
معاون وزیر نیرو اصلاح روش آبیاری باغهای پسته را در کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی مؤثر دانست و گفت: وزارت نیرو برای همکاری با مسئولان استان و بخش کشاورزی در مسیر صیانت از منابع آب آمادگی دارد.
به گزارش ایرنا، شهرستان دامغان در استان سمنان به عنوان یکی از قطبهای مهم این محصول در کشور، بیش از ۱۳۰ پایگاه فرآوری پسته در مناطق مختلف دارد و سالانه حدود ۵۰ درصد محصول را فرآوری و برای عرضه در بازارهای داخلی و خارجی، آماده میکنند.
امسال میزان برداشت پسته در واحد سطح دامغان ۱.۲ الی ۱.۵ تن در هکتار بود در حالی که میانگین کشوری ۸۰۰ کیلوگرم ثبت شد.
حدود ۳۰ هزار هکتار از باغهای استان سمنان به کشت پسته اختصاص دارد و این محصول سازگار با شرایط اقلیمی استان در شهرستانهای دامغان، شاهرود، گرمسار، آرادان و سرخه کشت میشود.