جنگ احتمالی ایران و آمریکا چقدر گسترده خواهد بود؟
همزمان با افزایش لحن تهدیدآمیز مقامهای آمریکایی علیه ایران، گزارشهای تازه رسانههای غربی از آمادهسازی ارتش ایالات متحده برای یک عملیات «پایدار و چند هفتهای» حکایت دارد؛ عملیاتی که در صورت صدور فرمان از سوی رئیسجمهور آمریکا، میتواند ابعادی فراتر از درگیریهای پیشین داشته باشد. در مقابل، ایران نیز هشدار داده است هرگونه جنگ، محدود به جغرافیای ایران نخواهد ماند و دامنه آن پایگاهها و منافع آمریکا در منطقه را نیز در بر خواهد گرفت. همین تقابل مواضع، این پرسش را بار دیگر به کانون توجه بازگردانده است: اگر جنگی میان تهران و واشنگتن در بگیرد، دامنه و مدت زمان آن تا کجا پیش خواهد رفت؟
روایت رویترز؛ آمادهسازی برای جنگی طولانیتر
خبرگزاری رویترز در گزارشی اختصاصی از آمادهسازی ارتش آمریکا برای یک سناریوی جنگ چند هفتهای علیه ایران خبر داده است. به نوشته این رسانه، در صورتی که رئیسجمهور آمریکا فرمان حمله را صادر کند، پنتاگون خود را برای نبردی جدیتر و گستردهتر از درگیری پیشین آماده میکند.
هشدار سناتور آمریکایی در خصوص گزینه نظامی علیه ایران
این گزارش در شرایطی منتشر شده که منابع آمریکایی از تقویت حضور نظامی واشینگتن در منطقه سخن میگویند؛ اقدامی که میتواند به معنای افزایش دامنه و شدت احتمالی درگیری باشد.
اعزام «جرالد فورد» و پیام آن
در همین چارچوب، موضوع اعزام ناو هواپیمابر یواساس جرالد فورد به خاورمیانه نیز مورد توجه افکار عمومی قرار گرفته است. این ناو که بزرگترین ناوهای هواپیمابر جهان محسوب میشود، به همراه جنگندهها، ناوشکنهای مجهز به موشک هدایتشونده و هزاران نیروی نظامی میتواند ظرفیت عملیاتی آمریکا را در منطقه به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
چنین تحرکی از سوی آمریکا از نگاه شماری از تحلیلگران، تنها یک اقدام بازدارنده محسوب نشده، بلکه میتواند نشانهای از آمادگی برای سناریوهایی پرتنشتر باشد؛ سناریوهایی که از عملیات محدود هوایی تا حملات گستردهتر را شامل میشود.
نیویورکتایمز و گزینههای ترامپ
همزمان، روزنامه نیویورک تایمز نیز گزارش داده است که در حالی که مسیر دیپلماسی هنوز کاملاً بسته نشده، پنتاگون خود را برای احتمال تقابل آماده میکند. به نوشته این روزنامه، یکی از چالشهای اصلی واشنگتن، پراکندگی ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی آمریکایی در منطقه و آسیبپذیری برخی پایگاهها در برابر حملات تلافیجویانه ایران است.
بر اساس این گزارش، گزینههای مورد بررسی شامل حملات هوایی گسترده به زیرساختهای هستهای و موشکی ایران و حتی اعزام نیروهای کماندو برای عملیات در داخل خاک ایران است؛ گزینههایی که در صورت اجرا، ماهیت درگیری را از یک تقابل مقطعی به یک نبرد چندلایه و منطقهای تغییر خواهد داد.
هشدار تهران: جنگ منطقهای خواهد شد
تهران تأکید کرده است که هرگونه حمله آمریکا، با پاسخ متقابل و منطقهای روبهرو خواهد شد. مقامهای ایرانی بارها اعلام کردهاند که پایگاههای آمریکا در کشورهای منطقه میتواند در تیررس قرار گیرد. واکنش تند برخی نمایندگان مجلس به اعزام ناو جدید آمریکا نیز نشان میدهد که فضای داخلی ایران نیز خود را برای سناریوهای سختتر آماده میکند.
در همین راستا، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران به اعزام دومین ناو هواپیمابر آمریکا به منطقه واکنش نشان داده و در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: آقای ترامپ گفته ناو هواپیمابر جرالد فورد را به منطقه میفرستد، دستتان درد نکند! قبلاً یک هدف برای غرق کردن داشتیم الان ۲ تا.
نبرد محدود یا جنگ فرسایشی؟
مرور تجربه «جنگ ۱۲ روزه» نشان میدهد که حتی یک درگیری نسبتاً کوتاه نیز میتواند با سرعتی بالا به مرحلهای خطرناک برسد. اکنون، با توجه به گزارشهای رسانههای غربی درباره آمادگی برای عملیات چند هفتهای و در مقابل، تهدید ایران به گسترش دامنه جنگ، این احتمال مطرح است که هرگونه تقابل تازه، بسیار گستردهتر و طولانیتر از گذشته باشد.
شاید به همین دلیل است که بازیگرانی مانند ترکیه و عمان در هفتههای اخیر تلاشهای دیپلماتیک خود را افزایش دادهاند؛ چرا که برآوردهای امنیتی در منطقه حکایت از آن دارد که یک جنگ تمامعیار میتواند به سرعت به یک درگیری فرسایشی بدل شود؛ درگیریای که نهتنها معادلات نظامی، بلکه اقتصاد و ثبات سیاسی منطقه را نیز برای مدتها دستخوش بحران خواهد کرد.
