اقدام ۱۴ کشور برای محدودسازی استفاده از حق وتو

در تحولی مهم در عرصه دیپلماسی بین‌المللی، ۱۴ کشور به رهبری اسپانیا و مکزیک، با امضای نامه‌ای رسمی، خواستار محدودسازی استفاده از «حق وتو» در شورای امنیت سازمان ملل متحد شدند؛ اقدامی که می‌تواند به‌طور مستقیم مانع از تداوم رویکرد‌های یک‌جانبه علیه ایران شود.

این کشور‌ها در نامه خود بر اجرای مؤثر بند ۳ از ماده ۲۷ منشور سازمان ملل متحد تأکید کرده‌اند؛ بندی که تصریح می‌کند هر کشوری که در یک مناقشه به‌طور مستقیم درگیر است، باید از رأی‌دادن در شورای امنیت سازمان ملل متحد خودداری کند.

با این حال، این اصل حقوقی طی سال‌های گذشته عملاً نادیده گرفته شده و قدرت‌های بزرگ، به‌ویژه ایالات متحده آمریکا، از حق وتو برای پیشبرد منافع خود بهره برده‌اند.

بر اساس این ابتکار، در صورت اجرای دقیق این ماده، کشور‌هایی که در درگیری‌ها نقش مستقیم دارند—از جملهآمریکا در قبال ایران— دیگر قادر نخواهند بود با استفاده ازوتو، مانع تصویب قطعنامه‌هایی شوند که در راستای توقفتجاوز یا محکومیت اقدامات آنان است.

این نامه که برای مقامات ارشد سازمان ملل از جمله آنتونیو گوترش ارسال شده، همچنین به موارد اخیر اشاره دارد که در آنها، وتوی آمریکا و متحدانش مانع از اتخاذ مواضع متوازن در قبال تحولات منطقه‌ای، به‌ویژه در ارتباط با ایران، لبنان و غزه شده است. در همین چارچوب، منتقدان معتقدند که ساختار فعلی شورای امنیت به ابزاری در دست قدرت‌های غربی برای تحمیل روایت‌های یک‌جانبه تبدیل شده است.

کشور‌های امضاکننده این نامه—از جمله اتریش، بلغارستان، کیپ ورد، استونی، کویت، لیختن اشتاین، لوکزامبورگ، مکزیک، نروژ، اسلوونی، اسپانیا، سوئد، سوئیس و تیمور شرقی— بایادآوری مأموریت اصلی سازمان ملل مبنی بر حفظ صلح وامنیت بین‌المللی، تأکید کرده‌اند که اجرای این بند مغفول‌ماندهمی‌تواند گامی مؤثر در جهت بازگرداندن عدالت و بی‌طرفی بهسازوکار تصمیم‌گیری جهانی باشد