بقائی: ایران به جمع‌بندی نهایی درباره توافق نرسیده

اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت خارجه پنجشنبه شب ۲۱ خردادماه درباره برخی ادعا‌ها و گمانه‌زنی‌ها در خصوص توافق بین ایران و آمریکا اظهار داشت: موضع‌گیری‌های متغیر مقام‌های آمریکایی امر بی‌سابقه‌ای نیست.

وی افزود: در این دو سه ماه اخیر و به عبارتی در این یک سال و نیم اخیر، مواضع متفاوت و متناقضی از مقام‌های آمریکایی دیدیم که بار‌ها تکرار شده است. در رابطه با موضوع مذاکرات، ایران بار‌ها اعلام کرده که با حسن نیت و با رویکردی مسئولانه وارد روند دیپلماتیک شد.

بقائی با ذکر این نکته که مشکلی که از ابتدا ما در این روند دیپلماتیک با آن مواجه بودیم، ناشی از رویکرد‌های ضدونقیض مقام‌های آمریکایی بود، عنوان کرد: علاوه بر اینکه تا الان در دو نوبت در حین مذاکره مرتکب تعرض نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران شده و جنایات بی‌شماری را مرتکب شدند، در همین دوره ۲ ماهه، از فروردین‌ماه تا الان که ما در وضعیت اعلامی آتش‌بس قرار داشتیم، هم آمریکا و هم رژیم صهیونیستی بار‌ها آتش‌بس را نقض کردند. همین دو سه شب اخیر نیز با حملات نظامی آمریکا علیه تأسیسات زیربنایی کشور در جنوب و حمله به دو مخزن آب در سیریک مواجه بودیم.

سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: ما شاهدیم که همزمان که از دیپلماسی و مذاکره صحبت می‌کنند، به زور و اقدامات غیرقانونی و جنایتکارانه متوسل می‌شوند.

وی افزود: وضعیت مذاکرات از ابتدا از نظر ما روشن بوده است. قبلاً هم گفتیم که بخش عمده متن تقریباً نهایی شده بود. مشکل از اینجا ایجاد می‌شد که هر بار مقامات آمریکایی یک مطالبه جدید را مطرح می‌کردند یا مواضع خود را تغییر می‌دادند، هم از طریق نمایندگانشان و هم از طریق مصاحبه‌های متعددی که با رسانه‌ها داشتند.

سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه در این چند نوبت آمریکا تلاش کرد تا یکسری مطالبات و خواسته‌های غیرمعقول را تحمیل کند، گفت: مطمئناً ایران هم در عرصه دیپلماسی و هم در عرصه میدان نشان داده که به هیچ عنوان تسلیم شرایط و خواسته‌های طرف مقابل نمی‌شود. 

وی توضیح داد: دلیل اینکه روایت‌های خود را به این شکل تنظیم می‌کنند، این است که به نوعی القا کنند روند دیپلماتیک تحت تأثیر فشار‌ها و تهدید‌ها قرار گرفته و به نتیجه مثبت منجر شده است. همه اینها برای این است که القا کنند این روش جواب می‌دهد. ما ثابت کردیم که اگر قرار بود جمهوری اسلامی ایران تحت فشار و تهدید از مواضع اصولی خود کوتاه بیاید، اساساً باید همان یک سال و نیم پیش یا یک سال قبل این کار را انجام می‌داد.

این دیپلمات ارشد ایرانی گفت: جمهوری اسلامی ایران در عمل ثابت کرده که آنچه خط قرمز تعیین کرده، منافع و مصالح ملت ایران است و به هیچ عنوان قرار نیست در این زمینه مماشاتی نشان داده شود. 

وی افزود: در خصوص آخرین وضعیت نیز به دلیل اقدامات غیرقانونی آمریکا در تعرض به کشور، روند دیپلماتیک طبعاً تحت تأثیر قرار گرفت. میانجی‌ها فعال و همچنان هم پاکستان و هم قطر در حال پیگیری هستند. ما هم خیلی شفاف اعلام کردیم. مشاور وزیر خارجه قطر سفری به ایران داشت و درباره برخی نکات، بحث‌هایی صورت گرفت، اما همان‌طور که عرض کردم، به دلیل اقدامات آمریکا، روند دیپلماتیک قاعدتاً تحت تأثیر قرار می‌گرفت.

بقائی خاطرنشان کرد: از لحاظ متنی، متن تقریباً و در بخش عمده خود نهایی شده است. مشکل در این است که مواضع ضدونقیض آمریکا همواره باعث شده این روند دچار تلاطم و اخلال شود.

سخنگوی وزارت خارجه درباره برخی گمانه زنی‌های رسانه‌ای در خصوص زمان و مکان برگزاری جلسه امضای تفاهم اولیه بین ایران و آمریکا هم گفت: این موارد را باید در همان چارچوب گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای قرار داد. اصل موضوع این است که به محض رسیدن به نتیجه نهایی، اطلاع‌رسانی انجام خواهد شد.

وی ادامه داد: روند تصمیم کیری در کشور ما کاملا روشن است. مراجع ذبربط نظام باید درباره جزء به جزء متن و هرگونه تفاهم احتمالی به جمع بندی برسند. به محض آنکه به جمع بندی نهایی برسیم حتما رسما اعلام می‌کنیم.

بقائی ادامه داد: سایر موارد مرتبط با این موضوع، از جمله اینکه شکل امضای تفاهم چگونه خواهد بود، به نظر من در مرحله بعدی مطرح می‌شود. آنچه تاکنون درباره این موضوعات شنیده‌اید، عمدتاً در حد گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای بوده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره آخرین وضعیت تنگه هرمز هم، گفت: دنیا شاهد این است که علی‌رغم اقدامات مسئولانه ایران و نیرو‌های مسلح کشور برای کمک به تردد ایمن در تنگه هرمز، متأسفانه آمریکا با اقداماتی که انجام داده، به‌ویژه طی دو سه شب گذشته، این منطقه را به شکلی بی‌سابقه ناامن کرده است.

بقائی ادامه داد: ستاد کل نیرو‌های مسلح اعلام کرده که با توجه به وضعیتی که در نتیجه اقدامات آمریکا ایجاد شده، در حال حاضر امکان تردد ایمن از تنگه هرمز وجود ندارد؛ بنابراین اعلام شد که تنگه هرمز به روی همه کشتی‌ها بسته است. دلیل این امر و علت انحصاری ایجاد این وضعیت، اقدامات غیرقانونی و تجاوزکارانه آمریکا است که طی دو سه شب گذشته، متأسفانه با حمله به تأسیسات کشورمان در جنوب کشور رقم خورد.

وی با بیان اینکه آمریکایی‌ها به کشتی‌های تجاری نیز حملات مرگباری انجام دادند، گفت: به عنوان مثال، سه کشتی هندی آسیب دیدند و چند نفر از ملوانان هندی جان خود را از دست دادند. این وضعیت نشان می‌دهد که آمریکا با اقدامات خود، دریانوردی بین‌المللی و تجارت آزاد دریایی را مورد تعرض قرار داده و ناامن کرده است.

بقائی تاکید کرد: وضعیت تنگه هرمز در نتیجه اقدامات آمریکا طی دو سه روز گذشته ایجاد شده و هشدار‌های لازم نیز از سوی نیرو‌های مسلح کشور داده شده است که کشتی‌ها باید مراقبت کنند، چرا که در این شرایط امکان تأمین امنیت وجود نخواهد داشت.

این دیپلمات ارشد ایرانی درباره آخرین وضعیت متن تفاهم‌نامه پایان جنگ هم عنوان کرد: مسئولان کشور بار‌ها این موضوع را مورد تاکید قرار داده‌اند که فارغ از لفاظی‌ها، تهدید‌ها و ادعا‌های طرف مقابل، ما بر منافع ملت ایران متمرکز هستیم.

وی افزود: ما کار خودمان را انجام می‌دهیم. در مورد متن و کلیت این تفاهم هرگاه به این جمع بندی برسیم که تامین کننده منافع ملت ایران است حتما به صورت شفاف این را اعلام خواهیم کرد. 

بقائی ادامه داد: تا این لحظه که من در خدمت‌تان صحبت می‌کنم ما در این مورد به جمع بندی نهایی نرسیدیم. این مسئله موضوع بسیار مهمی است که در حال حاضر توسط نهاد‌های ذی‌ربط تصمیم گیرنده در حال بررسی است و به محض اینکه به جمع بندی برسیم حتما اطلاع رسانی خواهیم کرد.