تفاهم ایران و آمریکا | حملات هوایی اسرائیل به جنوب لبنان | ترامپ و پزشکیان چه چیزی را امضا کردند؟ مذاکرات هسته ای از چه تاریخی آغاز می شود؟

 مسعود پزشکیان با انتشار سند امضا شده توافق ایران و ایالات متحده آمریکا در صفحه کاربری خود در ایکس نوشت: «این یک سند تاریخی و پیامی از ایران مقتدر است: صلح در سایه احترام متقابل تحقق خواهد یافت. جمهوری اسلامی ایران به صلح جهانی با حفظ عزت و استقلال، پیشرفت و همکاری منطقه‌ای همواره متعهد و پایبند است.»

ایسنا نوشت: سید عباس عراقچی و شیخ جراح جابر الأحمد الصباح، وزرای امور خارجه ایران و کویت بعد از ظهر امروز پنجشنبه طی یک تماس تلفنی در خصوص یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، تحولات منطقه‌ای و روابط دوجانبه گفتگو و رایزنی کردند.

 وزیر امور خارجه کشورمان در این گفتگو همتای کویتی خود را در جریان مفاد و آخرین تحولات مرتبط با تفاهم نامه اسلام آباد قرار داد.

سید عباس عراقچی همچنین با اشاره به اهتمام جمهوری اسلامی ایران به سیاست حسن همسایگی، ابراز امیدواری کرد که این توافق به احیای صلح و ثبات در منطقه منجر شود و بر ضرورت گفت‌وگو با کشورهای حاشیه خلیج فارس به منظور ارتقای تعاملات و رفع ابهامات موجود تأکید کرد.

در این تماس همچنین طرفین درباره شماری از موضوعات مهم در روابط دوجانبه تبادل نظر کرده و بر ضرورت تداوم رایزنی‌های دیپلماتیک جهت پیگیری موارد مطروحه توافق کردند.

تماس تلفنی عراقچی و وزیر امور خارجه قبرس

عراقچی در ادامه رایزنی‌های دیپلماتیک خود ظهر امروز پنجشنبه با کنستانتینوس کمبوس، وزیر امور خارجه قبرس به صورت تلفنی گفتگو کرد.

وزیر امور خارجه کشورمان در این گفت‌وگو، با تشریح ابعاد و مفاد یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، ابراز امیدواری کرد که این توافق سرآغاز فصلی تازه در روابط جمهوری اسلامی ایران با سایر کشورهای جهان و زمینه‌ساز گسترش تعاملات و همکاری‌ها به ویژه در حوزه اقتصادی باشد.

وزیر امور خارجه قبرس نیز که کشورش ریاست دوره ای شورای اتحادیه اروپا را برعهده دارد با استقبال از نهایی شدن و امضای یادداشت تفاهم توسط رؤسای جمهور ایران و آمریکا، این توافق را گامی مهم در جهت تقویت ثبات منطقه‌ای و توسعه همکاری‌ها کشورهای اروپایی با ایران در حوزه های مختلف توصیف کرد.

 دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا با انتشار پیامی در تروث‌سوشال نوشت: «این احمق‌هایی که فکر می‌کنند من در برابر ایران به اندازه کافی سخت‌گیر نبوده‌ام، در حالی که بازار سهام همین الان به «رکورد جدیدی» دست یافته و قیمت نفت در حال «سقوط» است، یا حسودند، یا آدم‌های بدی هستند و یا احمق! آمریکا را دوباره باشکوه کنیم!!!»

رافائل گروسی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد که در مذاکراتی که قرار است در سوئیس بین واشنگتن و تهران برگزار شود، شرکت خواهیم کرد.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی افزود: زمان آن رسیده است که با تیم‌های آمریکایی و ایرانی برای برداشتن گام‌های ملموس گفت‌و‌گو کنیم.

روابط عمومی دفتر نخست وزیری پاکستان در اسلام‌آباد لحظاتی قبل تصاویر امضای توافق‌نامه اسلام‌آباد توسط شهباز شریف را منتشر کرد.

در بیانیه کوتاه کاخ نخست وزیری پاکستان آمده است: یادداشت تفاهم اسلام‌آباد توسط دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و دکتر مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی ایران امضا شده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در اظهاراتی تازه تأکید کرد که واشنگتن در روند گفت‌و‌گو‌های مربوط به توافق احتمالی با ایران، بر خلع کامل توان موشکی بالستیک این کشور پافشاری نمی‌کند.

وی در حاشیه نشست سران گروه هفت در فرانسه گفت آمریکا در کنار متحدان خود سایر پرونده‌های مرتبط با ایران، از جمله برنامه موشکی را بررسی خواهد کرد، اما به گفته او، ایران همچنان باید بخشی از توان دفاعی خود را حفظ کند.

ترامپ در توضیح این موضع مدعی شد: «باید برخی توانایی‌ها داشته باشند، چون دیگران هم دارند» و افزود که «موشک‌ها مشکل اصلی نیستند، زیرا اگرچه ممکن است هدفی را بزنند، اما دنیا را نابود نمی‌کنند».

در همین حال، وزیر جنگ آمریکا نیز مدعی شد توان تولید موشک‌های بالستیک ایران در پی حملات اخیر «تا حد زیادی مهار شده» است، هرچند به باقی‌ماندن ذخایر موشکی در اختیار تهران اذعان کرد.

او همچنین گفت واشنگتن زیرساخت‌های صنعتی مرتبط با برنامه موشکی ایران را هدف قرار داده تا از استفاده آن به عنوان «سپر دفاعی» در کنار برنامه هسته‌ای جلوگیری شود.

در زیر آنچه کاخ‌سفید عصر چهارشنبه به وقت شرق آمریکا از نسخه کامل تفاهمنامه میان آمریکا و ایران امضاء شده منتشر کرد را عینا بخوانید از جمله توضیحاتی که کاخ سفید در آن درج کرده است.

بند اول

ایالات متحده آمریکا، جمهوری اسلامی ایران و متحدان آنها در جنگ جاری، با امضای این تفاهم‌نامه، پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، را اعلام می‌کنند و متعهد می‌شوند از این پس هیچ جنگ یا عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند، از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند.

توافق نهایی، پایان دائمی جنگ در همه جبهه‌ها از جمله لبنان و سایر مفاد این بند را تایید خواهد کرد.

بند دوم

ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد می‌شوند به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از دخالت در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.

بند سوم

ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد می‌شوند حداکثر ظرف ۶۰ روز درباره توافق نهایی مذاکره کرده و به آن دست یابند. این مهلت با رضایت متقابل قابل تمدید است.

بلافاصله پس از امضای این تفاهم‌نامه، ایالات متحده آمریکا روند رفع محاصره دریایی و هرگونه مزاحمت یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران را آغاز خواهد کرد و ظرف ۳۰ روز به طور کامل به محاصره دریایی پایان خواهد داد.

در این دوره، تردد کشتی‌ها متناسب با میزان بازگشت ترافیک دریایی به سطح پیش از جنگ که از سوی جمهوری اسلامی ایران برقرار می‌شود، خواهد بود.

ایالات متحده آمریکا همچنین متعهد می‌شود ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیرو‌های خود را از مجاورت جمهوری اسلامی ایران خارج کند.

توضیح مقام آمریکایی:

مقصود این بند آن است که ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، در صورتی که به توافق نهایی برسیم، آرایش نیرو‌های آمریکا در منطقه به وضعیت پیش از آغاز درگیری‌ها بازگردد. این همان چیزی است که این بند در عمل پیش‌بینی می‌کند.

بند پنجم

با امضای این تفاهم‌نامه، جمهوری اسلامی ایران با به کارگیری حداکثر تلاش خود، عبور ایمن کشتی‌های تجاری را بدون دریافت هیچ گونه عوارض یا هزینه، به مدت ۶۰ روز در مسیر خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس تضمین خواهد کرد.

تردد کشتی‌های تجاری بلافاصله آغاز خواهد شد، با در نظر گرفتن ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و اجرای عملیات مین روبی توسط جمهوری اسلامی ایران که ظرف ۳۰ روز انجام خواهد شد.

جمهوری اسلامی ایران با پادشاهی عمان گفت‌و‌گو خواهد کرد تا درباره نحوه اداره آینده و خدمات دریایی تنگه هرمز، با مشارکت دیگر کشور‌های ساحلی خلیج فارس و در چارچوب حقوق بین‌الملل و حقوق حاکمیتی کشور‌های ساحلی این تنگه، به توافق برسد.

توضیح مقام آمریکایی:

در این بند تاکید شده است که عبور کشتی‌های تجاری بدون دریافت عوارض خواهد بود. همچنین ایران نه فقط با عمان، بلکه با کشور‌های خلیج فارس برای تدوین یک توافق بلندمدت درباره تنگه هرمز همکاری خواهد کرد. ممکن است ایران بر حقوق خود تاکید کند، اما کشور‌های خلیج فارس هرگز با سازوکاری که شامل دریافت عوارض برای عبور از تنگه هرمز باشد موافقت نخواهند کرد.

بند ششم

ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود با همکاری شرکای منطقه‌ای، یک برنامه نهایی مورد توافق طرفین با حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند.

سازوکار اجرای این برنامه به عنوان بخشی از توافق نهایی، ظرف ۶۰ روز نهایی خواهد شد.

تمام مجوزها، معافیت‌ها و اجازه‌های لازم برای انجام معاملات اولیه مرتبط از سوی ایالات متحده آمریکا صادر خواهد شد.

توضیح مقام آمریکایی:

این بند آمریکا را ملزم نمی‌کند حتی یک دلار به ایران پرداخت کند یا در این صندوق مشارکت مالی داشته باشد. مفهوم آن این است که اگر توافق نهایی حاصل شود و ایران به تعهدات خود عمل کند، آمریکا اجازه خواهد داد که برای مثال امارات متحده عربی در ایران نیروگاه برق احداث کند.

بند هفتم

ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود همه انواع تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران را لغو کند؛ از جمله تحریم‌های مرتبط با قطعنامه‌های شورای امنیت و شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی و همچنین تمامی تحریم‌های یک جانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه.

زمان بندی اجرای این اقدام در چارچوب توافق نهایی تعیین خواهد شد.

دو طرف همچنین اعلام می‌کنند که قصد دارند این موضوع را فورا در مذاکرات بررسی کنند تا به توافق متقابل برسند.

بند هشتم

جمهوری اسلامی ایران بار دیگر تاکید می‌کند که سلاح هسته‌ای تولید یا خریداری نخواهد کرد.

ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق کرده‌اند درباره نحوه تعیین تکلیف ذخایر مواد غنی شده ایران، مطابق سازوکاری که در آینده مورد توافق قرار خواهد گرفت، تصمیم‌گیری کنند.

حداقل اقدام پیش‌بینی شده، رقیق سازی این مواد در داخل ایران تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی است.

دو طرف همچنین توافق کرده‌اند درباره موضوع غنی‌سازی و سایر مسائل مرتبط با نیاز‌های هسته‌ای ایران در چارچوبی که در توافق نهایی تعیین خواهد شد، مذاکره کنند.

توافق نهایی، مفاد این بند را تایید خواهد کرد.

دو کشور تاکید می‌کنند که موضوعات هسته‌ای از اهمیت حیاتی برخوردار است و قصد دارند فورا برای دستیابی به توافق در این زمینه وارد مذاکره شوند.

توضیح مقام آمریکایی درباره بند‌های ۷ و ۸:

نخست این که توافق فقط به گفت‌و‌گو درباره موضوع هسته‌ای اشاره نکرده است. برخلاف ادعا‌های مطرح شده در تبلیغات ایران، موضوع هسته‌ای به طور صریح در این تفاهم نامه آمده است.

دوم این که حداقل استاندارد تعیین شده این است که ذخایر اورانیوم غنی شده از طریق رقیق سازی از بین برود. این کف مطالبات ماست و برای فراتر رفتن از آن تلاش خواهیم کرد، اما همین که ایران با این موضوع موافقت کرده، یک پیروزی بزرگ برای آمریکا محسوب می‌شود.

سوم این که بند‌های هفت و هشت به یکدیگر وابسته هستند. لغو تحریم‌ها در بند هفت مستقیما به حل و فصل موضوع هسته‌ای در بند هشت مرتبط است. هر اندازه ایران در اجرای تعهدات هسته‌ای خود پیشرفت کند، به همان میزان از رفع تحریم‌ها بهره‌مند خواهد شد.

بند‌های نهم و دهم

تا زمان دستیابی به توافق نهایی، دو طرف توافق می‌کنند وضعیت موجود حفظ شود.

جمهوری اسلامی ایران وضعیت فعلی برنامه هسته‌ای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده آمریکا هیچ تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد.

همچنین آمریکا متعهد می‌شود بلافاصله پس از امضای این تفاهم‌نامه و تا زمان لغو کامل تحریم‌ها، وزارت دارایی مجوز‌های لازم برای صادرات نفت، فرآورده‌های نفتی و مشتقات آن و همچنین تمامی خدمات مرتبط از جمله مبادلات بانکی، بیمه و حمل و نقل را صادر کند.

بند یازدهم

ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود پس از اجرای این تفاهم‌نامه، دسترسی کامل جمهوری اسلامی ایران به دارایی‌ها و منابع مالی مسدود شده یا محدود شده را فراهم کند.

جزئیات مربوط به آزادسازی این دارایی‌ها در جریان مذاکرات تعیین خواهد شد.

آمریکا همچنین متعهد می‌شود تمامی مجوز‌ها و تاییدیه‌های لازم را برای انتقال این دارایی‌ها به حساب‌های مورد تایید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران صادر کند.

توضیح مقام آمریکایی:

آنچه ایران در ابتدا خواهان آن بود، دسترسی به این دارایی‌ها بلافاصله پس از امضای تفاهم‌نامه بود. اما در نهایت پذیرفت که تنها در صورت اجرای تعهدات خود بتواند به بخشی از این دارایی‌ها دسترسی پیدا کند.

اگر ایران به تعهدات خود عمل کند، برای مثال در موضوع هسته‌ای همکاری نشان دهد، بخشی از این دارایی‌های مسدود شده آزاد خواهد شد.

بند دوازدهم

ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق می‌کنند یک سازوکار اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق این تفاهم‌نامه و پایبندی به توافق نهایی ایجاد شود.

بند سیزدهم

پس از امضای این تفاهم‌نامه و آغاز اجرای بند‌های ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ و ادامه اجرای آنها، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران مذاکرات درباره توافق نهایی را آغاز خواهند کرد.

بند چهاردهم

توافق نهایی با یک قطعنامه الزام‌آور شورای امنیت سازمان ملل متحد تایید و پشتیبانی خواهد شد.

پس از این بند، صفحه امضا‌های طرفین قرار دارد.

منبع: بی بی سی