گزارش اکسیوس از تماس محرمانه آمریکا با فرمانده سپاه/ نقش بارزانی مذاکرات چیست؟

در اواسط ماه مه، مذاکره‌کنندگان آمریکایی که برای دستیابی به توافقی با ایران جهت پایان دادن به جنگ تلاش می‌کردند، با مشکلی مواجه شدند: آن‌ها نمی‌توانستند تشخیص دهند که آیا طرف مقابلشان واقعاً به نمایندگی از «سپاه» سخن می‌گوید یا خیر. 

به نقل از آکسیوس، از این رو، مقامات دولت ترامپ دست به اقدامی غیرمتعارف زدند؛ آن‌ها مذاکره‌کنندگان رسمی ایران را دور زدند و مستقیماً با رهبری سپاه ارتباط برقرار کردند. فردی که برای این کانال ارتباطی غیررسمی انتخاب شد، «نیچروان بارزانی»، رئیس اقلیم کردستان عراق بود؛ کسی که از امتیازی نادر برخوردار بود: اعتمادِ همزمانِ رهبران آمریکا و فرماندهان سپاه. 

اکسیوس مدعی است جزئیات این ادعا را از سه منبع مطلع دریافت کرده و نشان می‌دهد که مذاکرات با ایران برای واشنگتن تا چه حد دشوار بوده است. اگرچه آمریکا و ایران به یک تفاهم‌نامه دست یافتند، اما آن توافق به‌سرعت از هم پاشید. 

اکسیوس همچنین مدعی شد چالش اصلی دولت ترامپ چه امروز و چه در هر مذاکره‌ای در آینده اطمینان حاصل کردن از این نکته است که طرفِ گفتگویش، همان کسانی هستند که در عمل تصمیم‌گیرنده و صاحب‌اختیارند. این امر مستلزم یافتن میانجی‌هایی است که هم کاخ سفید و هم حکومت ایران به آن‌ها اعتماد داشته باشند. 

تماس تولسی گابارد با بارزانی 

به گزارش اکسیوس، در اوایل ماه مه، کاخ سفید تصور می‌کرد که به دستیابی به توافق نزدیک شده است، اما ایران پاسخ خود را بیش از ۱۰ روز به تعویق انداخت. 

کاخ سفید متوجه شد که به کانالی غیررسمی (پشت‌پرده) برای ارتباط با رهبری سپاه نیاز دارد. 

حدود ۱۰ مه، تولسی گابارد، مدیر وقت اطلاعات ملی، با بارزانی تماس گرفت. به گفته دو منبع آگاه از جزئیات این تماس، گابارد به بارزانی گفت که دولت معتقد است او می‌تواند در برقراری ارتباط با فرمانده سپاه، احمد وحیدی، کمک کند. 

بارزانی در دوران جنگ ایران و عراق در ایران زندگی می‌کرد و در دانشگاه تهران تحصیل کرده بود. به ادعای یکی از منابع، او به زبان فارسی تسلط کامل دارد و با بسیاری از مقامات ارشد حکومت ایران، از جمله اعضای بلندپایه سپاه، روابط شخصی دارد. 

برت مک‌گورک، که به عنوان مشاور خاورمیانه برای چهار رئیس‌جمهور خدمت کرده است، در مصاحبه‌ای گفت: نیچروان بارزانی فردی عمل‌گرا و اهل حل‌وفصل مشکلات است. او در سراسر منطقه مورد احترام است و تقریباً همه را هم در تهران و هم در واشنگتن می‌شناسد. او همان کسی است که در شرایط دشوار و اضطراری باید با او تماس گرفت. 

این منبع اظهار داشت که گابارد به بارزانی تصریح کرد که این تماس را با تأیید رئیس‌جمهور ترامپ و معاون رئیس‌جمهور، ونس، برقرار کرده است. 

به ادعای این منبع، گابارد به بارزانی گفت که کاخ سفید می‌خواهد بداند آیا وحیدی و رهبری سپاه با آنچه قالیباف و عراقچی بر سر آن مذاکره می‌کردند موافق هستند یا اینکه ایده‌ها و مطالبات دیگری دارند. 

گابارد خاطرنشان کرد که میانجی‌ها نتوانسته‌اند برای روشن شدن این موضوع با وحیدی تماس بگیرند. 

تماس بارزانی با سردار وحیدی

اکسیوس مدعی شد بارزانی با درخواست گابارد موافقت کرد. او با رابط‌های خود در سپاه پاسداران تماس گرفت و اعلام کرد که پیامی از سوی دولت ترامپ دارد. 

بارزانی از وحیدی پرسید که آیا با مذاکره‌کنندگان ایرانی هم‌سو است یا خیر. سردار وحیدی پاسخ مثبت داد. به ادعای منبعی که از جزئیات ماجرا آگاه است، وحیدی گفت: من کاملاً از آن‌ها حمایت می‌کنم و این موضع سپاه نیز هست. ما ترجیح می‌دهیم این بحران را از طریق مذاکره حل کنیم. 

سه منبع، از جمله یکی از مقامات کاخ سفید، ادعا کردند که بارزانی بلافاصله پس از گفتگو با وحیدی، با گابارد تماس گرفت و او را در جریان پاسخ طرف ایرانی قرار داد. سپس گابارد کاخ سفید را مطلع کرد. 

به ادعای یکی از منابع آگاه از مذاکرات پشت‌پرده، دولت ترامپ پس از دریافت پاسخ ایران، پیشنهاد دیگری ارائه کرد. 

ایالات متحده می‌خواست بارزانی میزبان مذاکرات محرمانه میان مذاکره‌کنندگان ارشد آمریکا و ایران در اربیل باشد. 

بارزانی دوباره با طرف ایرانی صحبت کرد و پیام را به آن‌ها رساند. به ادعای آن منبع، ایرانی‌ها این پیشنهاد را رد نکردند اما نگران امنیت مذاکره کنندگان خود بودند. 

آن‌ها معتقد بودند که سرویس اطلاعاتی اسرائیل عوامل متعددی در کردستان عراق دارد و نگران بودند که اسرائیلی‌ها تلاش کنند آن‌ها را در اربیل یا در مسیر رفت و برگشت به آنجا ترور کنند. 

جلسه اربیل هرگز برگزار نشد. 

منابع منطقه‌ای آگاه از این موضوع مدعی هستند که میانجی‌های پاکستانی و قطری همچنان به تبادل پیام میان آمریکا و ایران ادامه می‌دهند، اما پیشرفت قابل‌توجهی حاصل نشده است. 

برخی از این منابع معتقدند که پاکستانی‌ها تصویری خوش‌بینانه‌تر از واقعیتِ مذاکرات ارائه می‌دهند تا با ایجاد حس تحرک و پیشرفت، بن‌بست موجود را بشکنند. 

به ادعای منبعی آگاه، بارزانی اخیراً پیام‌هایی به کاخ سفید فرستاده و پیشنهاد کرده است که به ازسرگیری مذاکرات آمریکا و ایران کمک کند. 

مک‌گورک مدعی شد که مسئله، میانجی نیست. او اظهار داشت: مسئله، سیاست ایران در قبال تنگه [هرمز] است و بعید است که این سیاست به این زودی‌ها تغییر کند.