خاموشی‌های بی‌برنامه؛ روایتی از گرمای طاقت‌فرسا با دمای ۵۰ درجه در اهواز

عقربه‌های دماسنج از مرز ۵۰ درجه عبور کرده‌اند و شرجی نفس‌گیر، هوا را به کوره مذاب شبیه ساخته است، اما در اوج گرما، صدای ناگهانی خاموش شدن کمپرسور کولرها، سکوت دلهره‌آوری را در خانه‌ها حاکم می‌کند.

با آغاز فصل گرما و اوج‌گیری پیک مصرف، افت ولتاژ و خاموشی‌های نامنظم به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های مردم خوزستان و به‌ویژه اهواز تبدیل شده است. در شرایطی که کارشناسان بهداشتی ماندن در دمای بالای ۵۰ درجه بدون وسایل سرمایشی را تهدیدی جدی برای سلامت، به خصوص سالمندان و بیماران می‌دانند، شهروندان اهوازی در مناطق مختلف از قطعی‌های خارج از برنامه و طولانی‌مدت برق گلایه‌مندند.

مساله‌ای که به خاموشی صرف محدود نمانده و شوک‌های ناشی از قطع و وصل مکرر جریان، خسارات سنگینی را به لوازم برقی خانگی وارد کرده است؛ وسایلی که این روز‌ها هزینه‌های تعمیر یا جایگزینی آنها بار مالی سنگینی بر دوش خانواده‌ها می‌گذارد.

حداقل خواسته شهروندان جبران خسارت لوازم برقی آسیب‌دیده از طریق بیمه توانیر یا سایر شرکت‌های بیمه‌ای است، اما در گفت‌و‌گو با بسیاری از شهروندان، هیچ خبری از این حمایت‌های بیمه‌ای نیست و در بیشتر موارد آسیب دیدگی وسایل خانگی مردم توسط کارشناسان مربوطه سهل انگاری خود آن‌ها تشخیص داده می‌شود که این رفتار نیز علاوه بر آسیب مالی، آسیب روحی و روانی زیادی را به مردم وارد می‌سازد.

روایت شهروندان از کیانشهر تا مهدیس در تب خاموشی

علیرضا از ساکنان منطقه کیانشهر اهواز در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایرنا با گلایه از ناهماهنگی در قطع جریان برق می‌گوید: در روز‌های گذشته برق منطقه ما در ۲ نوبت؛ یک‌بار ظهر در اوج گرما و یک‌بار هم سر شب قطع شد در حالی که در دمای نزدیک به ۵۰ درجه، حتی نیم ساعت بدون کولر ماندن غیرقابل تحمل است.

وی افزود: از همه بدتر این‌که پس از آخرین قطعی و وصل مجدد ناگهانی، برد اصلی کولر دوتیکه‌مان سوخت و در این شرایط اقتصادی باید میلیون‌ها تومان هزینه تعمیر بدهیم در حالی که هیچ مرجعی پاسخگوی خسارت ما نیست.

این شهروند اهوازی تصریح کرد: وقتی به شرکت برق مراجعه کردیم و کارشناس اعزام شد، مثل همیشه دلیل آن را فرسودگی کابل‌ها اعلام کرد و زمانی که به صاحب خانه اعتراض کردیم گفت که اگر از این شرایط راضی نیستید، تخلیه کنید.

وی بیان کرد: نکته تاسف بار اینجا است که چرا هیچ ساز و کاری در شرکت‌های توزیع برق برای برخورد قانونی با مالکانی که به جای استفاده از کابل با کیفیت از جنس نامرغوب و غیر استاندارد استفاده می‌کنند، وجود ندارد و در نهایت این مستاجران هستند که با جان و مال خود تاوان این بی تدبیری‌ها را پس می‌دهند.

نوسان ولتاژ و غافلگیری کسبه اهواز

همچنین مریم یکی از کسبه مرکز شهر اهواز به عدم اطلاع‌رسانی در قطعی برق معترض است و می‌گوید: هیچ جدول یا سامانه دقیقی وجود ندارد که بدانیم چه ساعتی برق قطع می‌شود تا وسایل حساس را قبل از قطعی خاموش کنیم؛ به گفته مسئولان برق استان تنها از طریق برنامه بله مردم باید پیگیر خاموش‌ها باشند در حالی که همه مردم به خصوص مستاجران و یا افراد سالمند دسترسی به این برنامه نداشته یا بررسی لحظه به لحظه قطعی‌ها برای آن‌ها دشوار است.

وی با اشاره به اینکه نوسان شدید ولتاژ قبل از هر قطعی به‌قدری است که محافظ‌های برق مدام قرمز می‌شوند بیان کرد: در این روز‌ها یخچال منزل ما به دلیل افت ناگهانی ولتاژ از کار افتاد و به دلیل هزینه‌های سنگین قادر به تعمیر آن نیستیم در این شرایط چرا توزیع برق طبق یک برنامه زمان‌بندی شفاف به مردم هشدار نمی‌دهد؟

صددستگاه؛ زندگی متوقف در نبود تهویه

احمد شهروند ساکن کوی صددستگاه از وضعیت بیماران و کودکان در زمان قطعی می‌گوید: مادر سالخورده‌ای دارم که به بیماری قلبی مبتلا است و قطع ناگهانی برق در ساعت ۲ بعدازظهر برای ما فاجعه بار است.

وی افزود: پنجره‌ها را که باز کنیم هوای داغ و گرد و خاک به داخل نفوذ می‌کند که این نیز برای تنفس مادرم بسیار خطرناک است.

این شهروند اهوازی تاکید کرد: اگر مدیریت بار لازم است چرا بار خاموشی‌ها به طور عادلانه در تمام نقاط شهر تقسیم نمی‌شود و برخی مناطق به صورت مکرر در تاریکی فرو می‌روند؟

مهدیس؛ افت دائمی ولتاژ و افت فشار آب

هاشم از اهالی کوی مهدیس با اشاره به مشکلات زیرساختی این منطقه عنوان می‌کند: در منطقه ما علاوه بر قطعی‌های مکرر، با افت شدید ولتاژ مواجه هستیم به گونه‌ای که کولر‌ها توان خنک‌کنندگی ندارند و فقط فن کار می‌کند.

وی افزود: با قطع برق، پمپ‌های آب خانگی نیز از کار می‌افتند و ما همزمان از بی‌آبی و گرما کلافه می‌شویم.

این شهروند اهوازی گفت: پیگیری‌های ما از سامانه‌های فوریت برق نیز معمولا با بوق اشغال یا پاسخ‌های کلی روبه‌رو می‌شود.

پاسخ مسئولان؛ تراز مصرف، پایداری شبکه و گرمای کم‌سابقه

مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق اهواز با اشاره به فشار بی‌سابقه بر تجهیزات و ترانسفورماتور‌های شهری در روز‌های اوج گرما عنوان کرد: افزایش کم‌سابقه دما و استمرار روز‌های بسیار گرم، مصرف انرژی را به حداکثر رسانده و در برخی ساعات، تجهیزات شبکه به دلیل حرارت محیطی بالا و بار سنگین مصرف دچار حوادث ناخواسته و بارزدایی اضطراری می‌شوند و همواره اولویت نخست ما حفظ پایداری شبکه و جلوگیری از آسیب‌دیدگی گسترده به پست‌های توزیع است.

محمد فراتی افزود: بخشی از قطعی‌ها ناشی از حوادث پیش‌بینی‌نشده، سوختن فیوز‌ها یا ذوب شدن اتصالات به دلیل بار بیش از حد است که تیم‌های عملیاتی و حوادث برق اهواز به‌صورت شبانه‌روزی در حال رفع آنها هستند.

وی تصریح کرد: همچنین تلاش شده تا با مدیریت مصرف در بخش‌های اداری و صنایع، فشار بر بخش خانگی کاهش یابد.

مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق اهواز در خصوص عدم تطابق برخی خاموشی‌ها با جداول اطلاع‌رسانی، به دینامیک بودن بار شبکه اشاره داشت و بر تلاش این شرکت برای بهبود سامانه‌های پیامکی و اپلیکیشن «برق من» جهت اطلاع‌رسانی دقیق‌تر به مشترکان تاکید کرد.

بخش عمده مصرف برق در خوزستان را مربوط به سیستم‌های سرمایشی

همچنین از سوی دیگر مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق خوزستان نیز با تشریح وضعیت کلی شبکه برق استان و ناترازی تولید و مصرف گفت: تداوم دمای بالای ۵۰ درجه در سراسر استان تقاضای مصرف برق را به بالاترین رکورد‌ها رسانده است.

علی خدری بخش عمده مصرف برق در خوزستان را مربوط به سیستم‌های سرمایشی دانست و گفت: زمانی که بار شبکه از آستانه تحمل ترانس‌ها و خطوط عبور می‌کند، سیستم‌های حفاظتی به‌منظور جلوگیری از انفجار ترانس‌ها یا خاموشی‌های سراسری (بلک‌اوت) به‌صورت خودکار وارد عمل شده و بار محدوده را قطع می‌کنند.

وی بیان کرد: برای گذر از این شرایط بحرانی، نیازمند همراهی بیشتر مشترکان در تنظیم دمای کولر‌ها روی دمای آسایش (۲۴ درجه) و استفاده نکردن از وسایل پرمصرف در ساعات اوج بار هستیم تا پایداری شبکه در همه نقاط حفظ شود.

پیش از این نیز نماینده مردم اهواز، کارون، حمیدیه و باوی در مجلس شورای اسلامی در ۱۹ مردادماه سال جاری اعلام کرده بود که علت قطعی‌های اخیر، اشکالات فنی و خروج برخی نیروگاه‌ها از مدار به دلیل افزایش بار کشور بوده است.

مجتبی یوسفی همچنین یادآور شده بود که طی جلساتی با وزیر نیرو و معاون وی، وعده داده شده است که واحد‌های دچار مشکل، ظرف چند روز به مدار تولید بازگردند و استان‌های جنوبی، به‌ویژه خوزستان، از لیست خاموشی‌ها خارج شوند.

سید محمدرضا موالی زاده استاندار خوزستان نیز در تیرماه سال جاری با تاکید بر اهمیت اطلاع‌رسانی صحیح به مردم، از صدا و سیما و رسانه‌ها خواسته بود تا با تمرکز بر این موضوع، ضمن انعکاس وضعیت موجود، مردم را در جریان روند مدیریت مصرف برق قرار دهد.

عباس علی‌آبادی وزیر نیرو نیز در مردادماه در سفر به خوزستان با استناد به شرایط ویژه جنگی و دمای بی‌سابقه، از معافیت خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان از خاموشی‌ها خبر داده بود و حتی از مردم سایر نقاط کشور خواسته بود تا با صرفه‌جویی، این هدیه را به هموطنان جنوبی تقدیم کنند، اما با وجود این وعده وزیر، خاموشی‌های کنونی در استان خوزستان بخصوص کلانشهر اهواز تغییرات چندانی نداشته و بعضا قطعی برق در ساعات پیک مصرف یعنی دقیقا در ساعاتی که مردم اهواز و سایر شهر‌های استان در اوج گرمای بالای ۵۰ درجه تنها امیدشان به وسایل سرمایشی است اتفاق می‌افتد.

عدالت در توزیع بار و شفافیت در اطلاع‌رسانی

اگرچه چالش‌های فنی ناشی از دمای بالای ۵۰ درجه و فشار حداکثری بر شبکه بر کسی پوشیده نیست، اما آنچه امروز به مطالبه اصلی مردم اهواز و دیگر شهر‌های خوزستان تبدیل شده، «اطلاع‌رسانی دقیق و به‌موقع»، «توزیع عادلانه مدیریت بار میان مناطق مختلف» و «رسیدگی سریع به فرآیند جبران خسارت لوازم برقی آسیب‌دیده از طریق بیمه توانیر» است.

شهروندان انتظار دارند در صورتی که اعمال خاموشی اجتناب‌ناپذیر است، حداقل با آگاهی قبلی بتوانند تدابیر لازم را برای حفظ سلامت خانواده و حفاظت از وسایل برقی خود بیندیشند.