در جنوب لبنان چه می گذرد؟

پس از آنکه نیرو‌های اسرائیلی دستور تخلیه اجباری ساختمانی در شهر عرب سلیم را صادر کردند، در حمله هوایی به این شهر دو زن کشته و شش نفر زخمی شدند.

به گزارش خبرگزاری NNA، وزارت بهداشت لبنان از کشته شدن دست کم دو نفر در حمله هوایی اسرائیل به نبطیه الفوقا خبر داد.

حمله هوایی به شهر نبطیه همچنین یک ساختمان تاریخی متعلق به برادر یکی از نمایندگان مجلس لبنان را ویران کرد و به چندین ساختمان در نزدیکی آن آسیب رساند.

در کفر رمان، خانه شهردار سابق و فقید شهر در یک حمله هوایی ویران شد. پنج نفر در بیمارستان‌های نبطیه تحت درمان قرار گرفته و مرخص شدند.

حمله دیگری باغ سیده معصومه در این شهر را هدف قرار داد و آنچه از پارک شهرداری پس از حمله روز قبل باقی مانده بود را ویران کرد.

اسرائیل می‌گوید این حملات را در واکنش به پرتاب دو پهپاد توسط حزب‌الله به سمت نیروهایش در جنوب لبنان انجام داده و این حمله را «تجاوز آشکار» این گروه مسلح لبنانی توصیف کرده است.

از ماه مارس، زمانی که حزب‌الله در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به اسرائیل حمله کرد، اسرائیل حملات هوایی در سراسر لبنان انجام داده و تهاجم زمینی را آغاز کرده است. لبنان می‌گوید این حملات بیش از ۴۳۰۰ کشته برجای گذاشته است.

نیرو‌های اسرائیلی هنوز در داخل یک «منطقه امنیتی» خودخوانده در عمق حدود ۱۰ کیلومتری (شش مایلی) داخل خاک لبنان فعالیت می‌کنند.

تعداد حملات از زمان امضای یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا در مورد درگیری گسترده‌تر در ماه ژوئن کاهش یافته بود، در حالی که اسرائیل و لبنان اواخر همان ماه یک توافقنامه چارچوبی امضا کردند. اما لبنان هنوز از حملات اسرائیل، گلوله‌باران توپخانه و تخریب گسترده ساختمان‌های غیرنظامی در روستا‌ها و شهر‌های جنوبی خبر می‌دهد.

مقامات گفتند روز جمعه، حملات اسرائیل در جنوب و شرق این کشور چهار نفر از جمله یک زن ۱۸ ساله را کشت، زیرا اسرائیل اعلام کرد که در پاسخ به پرتاب پهپاد به سمت سربازانش، به اهداف حزب‌الله حمله کرده است.

اوایل این هفته، اسرائیل اعلام کرد که «کنترل عملیاتی» رشته‌کوه استراتژیک علی الطاهر در نزدیکی نبطیه را به دست گرفته است. حزب‌الله در مورد این اعلامیه اظهار نظری نکرده است.

اسرائیل همچنین در حال بررسی عقب‌نشینی نیرو‌های خود از خاک لبنان به مرز اسرائیل است. شبکه تلویزیونی «کان» اسرائیل به نقل از منابع امنیتی اعلام کرد که ارتش در حال آماده شدن برای کاهش حضور خود و استقرار مجدد در سه تا چهار کیلومتری مرز اسرائیل، در امتداد یک «خط خاکستری» جدید است که در آنجا پایگاه‌هایی ساخته خواهد شد.

این امر باعث عقب‌نشینی نیرو‌ها از بخش‌هایی از «خط زرد» می‌شود که در شمال رودخانه لیتانی امتداد دارد. کان گفت که این طرح توسط رهبری سیاسی اسرائیل تأیید نشده است و واگذاری قلمرو به ارتش لبنان همچنان حل نشده است.

حزب‌الله این عملیات اسرائیل را محکوم کرد و گفت که این عملیات در بحبوحه «سکوت کامل بین‌المللی و همدستی آشکار آمریکا» انجام می‌شود. این گروه بار دیگر «مذاکرات مستقیم بی‌نتیجه» بیروت با اسرائیل را رد کرد.

وزارت امور خارجه قطر اعلام کرد، شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخست وزیر و وزیر امور خارجه قطر، روز شنبه تلفنی با نواف سلام، نخست وزیر لبنان، گفت‌و‌گو کرد. این گفت‌و‌گو در حالی انجام شد که دوحه بر کاهش تنش‌ها تأکید داشت.

اسرائیل مدعی کنترل تپه کلیدی علی الطاهر لبنان است: این به چه معناست؟

اسرائیل این هفته ادعا کرد که پس از عملیات گسترده علیه مواضع گروه مسلح حزب‌الله لبنان، کنترل عملیاتی بر رشته‌کوه علی الطاهر در جنوب لبنان را که از نظر استراتژیک حیاتی است، به دست گرفته است.

اسرائیل کاتز، وزیر دفاع، روز جمعه در بیانیه‌ای ادعا کرد که نیرو‌های اسرائیلی جنگجویان حزب‌الله را از آنچه که او شبکه‌ای از تونل‌ها در زیر ارتفاعات مورد مناقشه، در ۱۵ کیلومتری مرز، نامید، بیرون رانده‌اند.

رسانه‌های اسرائیلی به نقل از او گزارش دادند: «نخست‌وزیر نتانیاهو و من یک سیاست روشن و سازش‌ناپذیر را رهبری می‌کنیم که هر روز توسط [ارتش اسرائیل]تقویت می‌شود: اسرائیل تا زمانی که حزب‌الله در سراسر لبنان خلع سلاح نشود و تهدیدات علیه ساکنان جلیله برطرف نشود، از منطقه امنیتی لبنان عقب‌نشینی نخواهد کرد.» «تصرف علی طاهر گامی مهم در جهت دستیابی به این هدف است.»

حزب‌الله تحت هنوز رسماً در مورد ادعا‌های اسرائیل اظهار نظر نکرده است. با این حال، ساعاتی پیش از اظهارات کاتز، خبرگزاری رویترز گزارش داد که ایران ماه گذشته به ایالات متحده هشدار داده بود که در صورت ادامه حملات اسرائیل به این رشته کوه که ۶۰۰ متر از سطح دریا (۱۹۷۰ فوت) ارتفاع دارد، با قدرت پاسخ خواهد داد.

اسرائیل و حزب‌الله از اکتبر ۲۰۲۳ با شدت‌های مختلف در حال جنگ بوده‌اند. اسرائیل دو بار این درگیری را تشدید کرده است - ابتدا در سپتامبر ۲۰۲۴ و سپس در مارس امسال، پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران.

اسرائیل از زمان تشدید اخیر تنش‌ها، زمانی که ایجاد منطقه «امنیتی» یا «حائل» را اعلام کرد، در تلاش بوده است تا اشغال جنوب لبنان را تثبیت کند. گروه‌های حقوق بشری می‌گویند این منطقه شامل تخریب عمدی زیرساخت‌های غیرنظامی - که احتمالاً یک جنایت جنگی است - و مسئول آوارگی صد‌ها هزار لبنانی است.

حملات و عملیات زمینی اسرائیل در اطراف رشته کوه علی الطاهر علیرغم آتش بس توافق شده در ماه ژوئن، پس از آنکه اسرائیل کنترل قلعه بوفورت در همان نزدیکی و بخشی از زمین‌های مرتفع مشرف به بخش عمده‌ای از جنوب لبنان و شمال اسرائیل را به دست گرفت، ادامه یافت.

به گفته‌ی مهند حاج علی، از مرکز خاورمیانه‌ی کارنگی، موفقیت اسرائیل تا حدودی به دلیل برتری تکنولوژیکی بوده است، اما همچنین به دلیل فقدان کامل «بازدارندگی» در حملات آنها به شهر‌ها و روستا‌های لبنان که اغلب منجر به تلفات روزانه‌ی ده‌ها نفر شده است، نیز بوده است.

او گفت: «اعمال آنها هیچ عواقبی ندارد. آنها می‌توانند کل روستا‌ها را ویران کنند و کل جوامع را به شیوه‌ای که قبلاً هرگز نمی‌توانستند انجام دهند، از بین ببرند. این پاکسازی قومی است.»

سیاست مقاومت

این اشغال که به عنوان اقدامی برای محافظت از شهروندان شمال اسرائیل مطرح شده است، که تحلیلگران اسرائیلی مانند اوری گلدبرگ آنها را بدهی انتخاباتی بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر، پیش از انتخابات حساس اواخر امسال توصیف کرده‌اند، همچنین وسیله‌ای برای اعمال فشار بیشتر بر دولت بیروت است.

«آهرون برگمن»، تحلیلگر امنیتی اسرائیلی و استاد ارشد تدریس در کالج کینگ لندن، گفت: «بدون شک «کنترل عملیاتی» اسرائیل بر این رشته کوه یک دستاورد تاکتیکی و حتی استراتژیک است که اسرائیل را قادر می‌سازد کنترل بهتری بر جنوب لبنان داشته باشد. از دیدگاه اسرائیل، این راهی برای اعمال فشار بر دولت لبنان است: یا با حزب‌الله مستقیماً مقابله کنید، یا ما اینجا می‌مانیم.»

نیکلاس بلانفورد، عضو ارشد غیرمقیم شورای آتلانتیک و از متخصصان این گروه، گفت عدم اظهار نظر حزب‌الله در مورد ادعا‌های اسرائیل، سوالات متعددی را ایجاد کرده است.

او با اشاره به اینکه نه میزان کنترل نظامی اسرائیل بر این رشته کوه و نه زیرساخت‌های موجود در آن مشخص نیست، گفت: «ممکن است توافقی انجام شده باشد. ممکن است اسرائیل در مورد منظورش از «کنترل عملیاتی» اغراق کند.»

وزیر دفاع، اسرائیل کاتز، که قرار است اواخر امسال دوباره انتخاب شود، تهدید کرده است که اگر ایران به حملات اخیر اسرائیل در جنوب لبنان پاسخ دهد، «ایران را به عصر حجر باز خواهد گرداند».

او گفت: «آنچه ما می‌دانیم این است که به نظر می‌رسد حزب‌الله آماده بازگشت به عرصه مقاومت است، اما به نظر نمی‌رسد دیگر تصمیم‌گیرنده باشد. این تصمیمات از سوی ایران گرفته می‌شود که به نظر می‌رسد فعلاً می‌خواهد اوضاع را مسکوت نگه دارد.»

تحلیلگران همچنین اظهار داشتند که عدم پاسخ از سوی تهران ممکن است نتانیاهو را ناامید کند، کسی که بخش زیادی از سرمایه انتخاباتی خود را صرف پایان دادن به جنگ با ایران کرده است، رقیبی که او حداقل از اوایل دهه ۱۹۹۰ آن را تهدیدی برای موجودیت اسرائیل توصیف کرده است.

کاتز حمله به اسرائیل را به عنوان آزادسازی ارتش آن از «تمام محدودیت‌ها» توصیف کرده است و در چنین سناریویی، ارتش «به تمام زیرساخت‌ها - از جمله زیرساخت‌های انرژی - حمله خواهد کرد و ایران را به عصر حجر و تاریکی باز خواهد گرداند»، که تقریباً مطمئناً همه اینها جنایات جنگی محسوب می‌شوند.

با این حال، اینکه اسرائیل - که از نظر دیپلماتیک، اقتصادی و نظامی به ایالات متحده وابسته است - تا چه حد می‌تواند فراتر از لفاظی عمل کند، جای سوال دارد.

با توجه به پیش‌بینی‌ها برای شکست نتانیاهو در انتخابات اکتبر، آنچه در جنوب لبنان اتفاق می‌افتد می‌تواند بسیار مهم باشد.

برگمن پرسید: «آیا ایران به کمک حزب‌الله خواهد آمد؟ مطمئناً یک نفر - شخصی به نام بنیامین نتانیاهو دعا می‌کند که این کار را انجام دهند -، زیرا این امر حتی می‌تواند انتخابات آینده اسرائیل را به تعویق بیندازد، انتخاباتی که اگر با توجه به نظرسنجی‌های فعلی قضاوت شود، او در آن شکست خواهد خورد.»

منبع: الجزیره