نوشت افزار زیرسایه گرانی، خانوار‌ توان خرید ندارد!

بازار نوشت افزار در روز‌های منتهی به بازگشایی مدارس معمولاً یکی از پرترددترین بازار‌های شهر است، اما امسال افزایش قیمت‌ها، نوسانات نرخ ارز، کاهش قدرت خرید خانوار‌ها و حتی ابهام درباره نحوه برگزاری کلاس‌ها، معادله این بازار را تغییر داده است.

خانواده‌هایی که در سال‌های گذشته در یک خرید، دفتر، مداد، خودکار، پاک‌کن، ماژیک، کیف و دیگر اقلام مورد نیاز فرزندشان را تهیه می‌کردند، حالا ناچارند خرید را به حداقل برسانند یا بخشی از وسایل سال گذشته را دوباره استفاده کنند.

در سوی دیگر، فروشندگان نیز از بازاری می‌گویند که کالا گران شده، اما مشتری توان خرید متناسب با این افزایش قیمت را ندارد، شرایطی که موجب شده حتی فروش با قیمت پایین‌تر نیز نتواند رونق گذشته را به بازار بازگرداند.

فروشندگان؛ کالا گران شده، مشتری توان خرید ندارد

زرین، فروشنده نوشت‌افزار در گفت‌و‌گو با خبرنگار مهر درباره قیمت برخی اقلام گفت: قیمت خودکار‌های شکلک‌دار ۹۵ هزار تومان، ماژیک رنگی ۵۵ هزار تومان، پاک‌کن ۴۵ هزار تومان، پاک‌کن سفید کوچک ۳۵ هزار تومان، دفتر ۵۰ برگ ۶۵ هزار تومان و دفتر ۱۰۰ برگ ۱۵۰ هزار تومان است.

وی با اشاره به افزایش قیمت‌ها نسبت به گذشته افزود: قیمت‌ها نسبت به قبل بسیار افزایش پیدا کرده و فروش ما نیز اگرچه بد نیست، اما نسبت به گذشته کاهش داشته است.

نوشت افزاری با عنوان فروش با قیمت دولتی نداریم

پورمعرفت، دیگر فروشنده نوشت‌افزار، در گفت‌و‌گو با خبرنگار مهر گفت: برخی کالا‌هایی که اکنون در مغازه داریم، قیمت فروششان تقریباً به قیمت خرید امروز رسیده است و با وجود اینکه تلاش می‌کنیم پایین‌تر از سایر فروشندگان عرضه کنیم، باز هم میزان فروش کاهش پیدا کرده است.

وی افزود: قیمت‌ها نسبت به سال گذشته چند برابر شده است، برای نمونه دفتری که پیش از این حدود ۱۰۰ هزار تومان بود، اکنون ۳۲۰ هزار تومان قیمت خرید دارد و دفتر ۱۰۰ برگ نیز حدود ۳۵۰ هزار تومان قیمت دارد.

این فروشنده ادامه داد: خودکاری که سال گذشته ۲۵ هزار تومان می‌فروختیم، اکنون حدود ۳۰ هزار تومان قیمت خرید دارد.

پورمعرفت با اشاره به وضعیت عرضه کالا گفت: اجناس دولتی نداریم و در ۱۲ سالی که در این حوزه فعالیت می‌کنم، چیزی به عنوان کالای دولتی ندیده‌ام.

وی با بیان اینکه خرید مردم بسیار کاهش پیدا کرده است، اظهار کرد: قدرت خرید مردم به شدت پایین آمده و بازار با کاهش جدی تقاضا مواجه است.

تعداد مراجعه کنندگان به نصف رسیده است

امینی، فروشنده نوشت‌افزار، نیز در گفت‌و‌گو با خبرنگار مهر از افزایش قیمت اقلام مختلف خبر داد و گفت: قیمت همه لوازم افزایش داشته و قیمت دفتر نیز حدود سه برابر شده است.

وی افزود: ما کالا را آزاد عرضه می‌کنیم و برای نمونه دفتر ۱۰۰ برگ را که ۱۳۶ هزار تومان خریداری می‌کنیم، حدود ۱۵۰ هزار تومان می‌فروشیم.

امینی ادامه داد: خودکار اکنون حدود ۲۰ هزار تومان قیمت دارد، در حالی که قیمت آن سال گذشته حدود ۱۰ هزار تومان بود.

وی با اشاره به کاهش مراجعه مشتریان گفت: تعداد مراجعه‌کنندگان نسبت به سال گذشته تقریباً نصف شده است.

این فروشنده، شرایط اقتصادی و ابهام درباره وضعیت مدارس را از عوامل مؤثر بر کاهش خرید عنوان کرد و گفت: گرانی و کاهش توان مالی مردم در کنار شرایطی که درباره تشکیل مدارس مطرح می‌شود، باعث شده خانواده‌ها کمتر برای خرید مراجعه کنند.

میزان خرید مردم بسیار پایین است

سبحانی، دیگر فروشنده نوشت‌افزار، در گفت‌و‌گو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تقریباً همه کالا‌ها افزایش قیمت داشته‌اند و تاکنون میزان خرید مردم بسیار پایین بوده است.

وی افزود: قیمت‌ها چند برابر شده و تعداد مشتریان نیز به شکل محسوسی کاهش پیدا کرده است.

سبحانی گفت: امیدواریم در روز‌های پایانی فصل خرید وضعیت فروش بهتر شود، اما در مقایسه با سال گذشته، میزان خرید بسیار کمتر است.

وی کاهش توان مالی مردم را یکی از مهم‌ترین دلایل وضعیت فعلی دانست و افزود: مردم به دلیل گرانی و کاهش قدرت خرید، کمتر خرید می‌کنند و ما نیز مجبوریم برای اینکه کالا روی دستمان نماند، با مشتریان راه بیاییم و کالا را با قیمت پایین‌تری عرضه کنیم.

قیمت برخی از نوشت افزار‌ها افزایش ۱۲۰ درصدی دارند

شریعت، یکی دیگر از فروشندگان نوشت‌افزار، در گفت‌و‌گو با خبرنگار مهر از افزایش ۱۲۰ درصدی قیمت‌ها نسبت به سال گذشته خبر داد و گفت: افزایش قیمت در همه اقلام اتفاق افتاده است؛ برای مثال دفتری که سال گذشته حدود ۳۷ هزار تومان قیمت داشت، اکنون برای دفتر ۱۰۰ برگ بیش از ۱۲۰ هزار تومان قیمت خرید داریم.

وی افزود: توان مالی مردم بسیار کاهش پیدا کرده و فروش ما نسبت به سال گذشته به نصف رسیده است.

شریعت با بیان اینکه کاهش خرید در تمام گروه‌های کالایی مشاهده می‌شود، اظهار کرد: مردم دیگر مانند گذشته امکان خرید ندارند و گاهی تنها دو خودکار، دو مداد و یکی دو پاک‌کن خریداری می‌کنند.

وی ادامه داد: برخی خانواده‌ها حتی به اندازه نیاز دو ماه نخست سال تحصیلی نیز نمی‌توانند نوشت افزار تهیه کنند.

این فروشنده با اشاره به وضعیت تولید داخلی گفت: امسال به دلیل نبود واردات، بیشتر کالا‌های موجود در بازار ایرانی هستند و به اعتقاد من کالا‌های ایرانی در حوزه نوشت افزار کیفیت مناسبی دارند.

شریعت افزود: برخی برند‌های ایرانی مانند انواع مداد و خودکار‌ها شناخته‌شده هستند و دفتر‌ها نیز از برند‌های موجود در بازار هستند.

وی همچنین گفت: حتی در بازار دست‌فروشان نیز کالا با قیمت پایین‌تر عرضه می‌شود و گاهی کالایی که خرید آن برای مغازه‌دار حدود پنج میلیون تومان تمام می‌شود، با قیمت دو میلیون و ۵۰۰ تا سه میلیون تومان عرضه می‌شود.

خانواده‌ها؛ خرید کامل لوازم‌التحریر دیگر ساده نیست

در حالی که فروشندگان از کاهش مراجعه و افت فروش سخن می‌گویند، روایت خانواده‌ها از بازار نوشت افزار وجه دیگری از ماجرا را نشان می‌دهد، افزایش هزینه‌ها باعث شده تهیه یک بسته کامل لوازم مدرسه برای برخی خانواده‌ها به یک دغدغه جدی تبدیل شود.

اصغر پژمان، پدر یک دانش‌آموز، در گفت‌و‌گو با مهر گفت: قیمت‌ها نسبت به سال گذشته بسیار زیاد شده و واقعاً توان خرید کامل نوشت افزار دانش‌آموز را نداریم.

وی افزود: شاید وقتی هر وسیله را جداگانه نگاه کنیم، افزایش قیمت چندان به چشم نیاید، اما وقتی قرار باشد همه لوازم مورد نیاز دانش‌آموز را یک جا تهیه کنیم، هزینه آن واقعاً از توان خانواده خارج می‌شود.

پژمان ادامه داد: به همین دلیل مجبوریم تا جایی که امکان دارد از وسایل سال گذشته فرزندانمان استفاده کنیم و فقط اقلامی را که واقعاً نیاز دارند خریداری کنیم.

قیمت برخی کالا‌ها روزانه در حال افزایش است

رئیس اتاق اصناف شهرستان بویراحمد، در گفت‌و‌گو با خبرنگار مهر با اشاره به وضعیت بازار نوشت افزار اظهار کرد: متأسفانه با توجه به افزایش قیمت ارز، بازار نوشت افزار با نوسانات زیادی مواجه شده و اکنون قیمت کالا‌ها به صورت روزانه افزایش پیدا می‌کند.

مهرداد الهی افزود: برخی شرکت‌های داخلی نیز کالا را با قیمت‌های جدید و حتی با فاصله چند روزه عرضه می‌کنند و این موضوع موجب نوسان در بازار شده است.

رئیس اتاق اصناف شهرستان بویراحمد ادامه داد: با این حال، رصد امروز بازار نشان می‌دهد که تقاضا همچنان بسیار پایین است و هنوز خرید‌های اصلی مردم برای سال تحصیلی آغاز نشده است.

الهی از فعالیت بازرسان در دو شیفت خبر داد و گفت: بازرسی‌ها در سطح بازار در دو شیفت انجام می‌شود و امروز نیز نمایشگاه پاییزه با محوریت عرضه نوشت‌افزار، کیف و کفش مدارس برپا می‌شود.

سقف سود کالا‌ها ۱۵ درصدی است

در شرایطی که افزایش قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید، بازار لوازم‌التحریر را تحت تأثیر قرار داده، دستگاه‌های نظارتی نیز بر نحوه عرضه و قیمت‌گذاری کالا تأکید دارند.

مدیرکل تعزیرات حکومتی کهگیلویه و بویراحمد در گفت‌و‌گو با خبرنگار مهر اظهار کرد: از اوایل شهریورماه، فروش و عرضه نوشت افزار تا یازدهم مهرماه تحت رصد و نظارت قرار دارد و همکاران ما در شیفت صبح و عصر بازار را بررسی می‌کنند.

سید حمزه لقمانی افزود: حداکثر سود مجاز فروشندگان ۱۵ درصد است و فروشندگان باید فاکتور فروش داشته باشند.

لقمانی تأکید کرد: اگر فروشنده‌ای بیشتر از سود مجاز اقدام به فروش کند، با او برخورد خواهد شد و در صورت بی‌توجهی به حقوق مردم، واحد متخلف می‌تواند با برخورد‌هایی از جمله مهر و موم و جریمه مواجه شود.

مدیرکل تعزیرات حکومتی کهگیلویه و بویراحمد گفت: پیش‌بینی می‌شود با بازگشایی مدارس، میزان فروش افزایش پیدا کند.

وی با اشاره به اعلام احتمال افزایش قیمت برخی کالا‌ها در مهرماه افزود: احتمال دارد شاهد افزایش قیمت برخی کالا‌ها در مهرماه باشیم و ضرورت دارد کالا‌های ایرانی با قیمت مناسب در بازار عرضه شوند.

لقمانی با اشاره به اینکه مردم تخلفات مشاهده شده را به دستگاه‌های نظارتی گزارش کنند، گفت: شهروندان می‌توانند از طریق شماره ۱۳۵ و سامانه ۳۰۰۰۰۱۳۵ موارد تخلف را اطلاع دهند و گزارش‌های مردمی در اولویت رسیدگی قرار می‌گیرند.

بازار نوشت افزار در دو سوی یک مسئله

آنچه از روایت فروشندگان، خانواده‌ها و مسئولان نظارتی به دست می‌آید، تصویری از یک بازار دو سویه است، از یک سو فروشنده‌ای که با افزایش هزینه تأمین کالا مواجه است و از سوی دیگر خانواده‌ای که قدرت خریدش کاهش یافته و ناچار است سبد خرید دانش‌آموز را کوچک‌تر کند.

در چنین شرایطی، کاهش فروش الزاماً به معنای کاهش نیاز مردم نیست، بلکه می‌تواند نشانه‌ای از کاهش توان خرید باشد. خانواده‌ها همچنان به دفتر، مداد، خودکار، کیف و سایر اقلام مدرسه نیاز دارند، اما فاصله میان قیمت کالا و توان اقتصادی آنها، الگوی خرید را تغییر داده است.

از طرف دیگر، نوسانات ارزی و افزایش هزینه تأمین کالا، امکان تثبیت قیمت برای فروشندگان را نیز دشوار کرده است. این مسئله زمانی پیچیده‌تر می‌شود که بخشی از فروشندگان از خرید کالا با قیمت‌های جدید و فروش آن با حاشیه سود محدود سخن می‌گویند.

در این میان، نظارت بر فاکتور خرید و رعایت سقف سود ۱۵ درصدی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، زیرا در بازار کم‌تقاضا، هرگونه افزایش غیرمنطقی قیمت می‌تواند فشار بیشتری بر خانوار‌ها وارد کند.

برگزاری نمایشگاه پاییزه نیز می‌تواند بخشی از این فشار را کاهش دهد، مشروط بر اینکه کالا‌های عرضه‌شده واقعاً با قیمت رقابتی و پایین‌تر از بازار در اختیار خانواده‌ها قرار گیرد و صرفاً به محلی برای جابه‌جایی کالا با قیمت‌های معمول بازار تبدیل نشود.

واقعیت این است که بازگشایی مدارس تنها یک رویداد آموزشی نیست، برای خانواده‌ها، آغاز سال تحصیلی با مجموعه‌ای از هزینه‌ها همراه است و نوشت افزار یکی از نخستین هزینه‌هایی است که خود را نشان می‌دهد.

وقتی پدر یک دانش‌آموز می‌گوید خرید کامل لوازم مدرسه از توانش خارج شده و فروشنده از نصف شدن مراجعه مشتریان سخن می‌گوید، مسئله دیگر صرفاً «گرانی چند قلم کالا» نیست، مسئله، کوچک شدن سبد خرید خانواده‌ها و کاهش قدرت تأمین نیاز‌های آموزشی دانش‌آموزان است.

در این میان، انتظار می‌رود نظارت مستمر بر قیمت‌ها، عرضه مستقیم و واقعی کالا، حمایت از تولیدکنندگان داخلی و برگزاری نمایشگاه‌های عرضه با قیمت مناسب، به جای اقدامات مقطعی، به کاهش هزینه‌های آغاز سال تحصیلی برای خانواده‌ها کمک کند، زیرا دفتر و مداد، اگرچه اقلامی ساده به نظر می‌رسند، اما برای دانش‌آموزی که باید سال تحصیلی را آغاز کند، جزو نیاز‌های ضروری هستند.