ترامپ پیشنهاد ایران را رد کرد؛. قدم بعدی چیست؟

مقامات آمریکایی که نامشان فاش نشده، اعلام کردند که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز ظرف یک هفته را رد کرده است.

به گزارش وال استریت ژورنال، رد این درخواست از سوی ترامپ تنها چند ساعت پس از آن صورت گرفت که ایران نقشه راه جدیدی را برای بازگشایی تنگه هرمز که یک پنجم نفت و گاز طبیعی جهان در زمان صلح از طریق آن حمل می‌شود، ارائه کرد - و چند روز پس از آنکه رئیس جمهور آمریکا ایران را در صحن مجمع عمومی سازمان ملل تهدید به «نابودی» کرد.

در پیشنهاد هفت روزه ایران چه بود؟

الجزیره نوشت: این پیشنهاد، نقشه راهی را برای بازگشایی تنگه هرمز با عبور و مرور دریایی عادی ظرف یک هفته ارائه می‌دهد.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه در گفت‌و‌گو با خبرنگاران گفت که این پیشنهاد از ایالات متحده می‌خواهد اقداماتی را که طبق تفاهم‌نامه ناموفق ۱۷ ژوئن اسلام‌آباد (MoU) در یک بازه زمانی سریع‌تر به آن متعهد شده بود، انجام دهد.

به گزارش نیویورک تایمز، عراقچی روز پنجشنبه در یک نشست خبری خصوصی به خبرنگاران گفت که این اقدامات شامل آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدود شده ایران، لغو تحریم‌های نفتی ایران و پایان دادن به محاصره دریایی بنادر ایران توسط ایالات متحده است. او همچنین گفت که تمام خصومت‌ها، از جمله در لبنان، جایی که اسرائیل هنوز بخشی از جنوب این کشور را اشغال کرده است، باید در طول دوره هفت روزه متوقف شود.

عراقچی گفت به محض برآورده شدن شرایط آمریکا - که به گفته او چهار یا پنج روز طول خواهد کشید - تنگه هرمز می‌تواند بازگشایی شود و مذاکرات با آمریکا بر سر «توافق نهایی» در روز هفتم آغاز خواهد شد.

او گفت این روند می‌تواند به محض پذیرش طرح توسط ایالات متحده آغاز شود.

عراقچی گفت: «اکنون انتخاب با ایالات متحده است. ایران اجبار، تهدید یا ارعاب را نمی‌پذیرد.»

آمریکا چگونه واکنش نشان داده است؟

دولت آمریکا تاکنون واکنش رسمی به این طرح نشان نداده است. با این حال، وال استریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی که نامشان فاش نشده گزارش داد که ترامپ به سرعت این موضوع را رد کرده است.

آنها گفتند ترامپ در مورد اینکه آیا ایران خواسته‌های آمریکا را برآورده خواهد کرد یا خیر، تردید دارد. مصرانه‌ترین خواسته‌های ترامپ این بوده است که ایران هرگز نتواند به سلاح هسته‌ای دست یابد و عبور و مرور آزاد در تنگه هرمز را از سر بگیرد.

ایران می‌گوید تا زمانی که شرایط تعیین‌شده‌اش برآورده نشود، درباره برنامه هسته‌ای خود مذاکره نخواهد کرد، که این امر منجر به بن‌بست بین دو طرف شده است.

در همین حال، یک مقام آمریکایی به الجزیره گفته است که واشنگتن عجله‌ای برای پاسخ به پیشنهاد ایران ندارد و خود را در موقعیت قدرتمندی در رابطه با تنگه هرمز می‌بیند.

اواخر جمعه شب، ترامپ تصویری از یک نقشه را در پلتفرم اجتماعی خود با عنوان «تنگه ترامپ» منتشر کرد.

ترامپ پیش از این گفته بود که ایالات متحده «کنترل کامل» بر این آبراه دارد و تهدید کرده بود که آن را به عنوان قلمرو ایالات متحده تعیین خواهد کرد. ایران این ادعا را به شدت رد کرد و گفت که کنترل کامل این تنگه را در دست دارد.

آیا مذاکرات صلح هنوز در جریان است؟

بله، اما بیشتر غیرمستقیم. در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک این هفته، قطر به عنوان واسطه، پیام‌هایی را بین دو طرف رد و بدل می‌کرد.

هم ایالات متحده و هم ایران گفته‌اند که در‌های دیپلماسی همچنان باز است و یک مقام آمریکایی به الجزیره گفت که مذاکرات میانجیگرانه جاری «مثبت و سازنده» است.

قطر، میانجی کلیدی در این درگیری، اعلام کرد وزیر امور خارجه این کشور روز جمعه با مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در مورد کاهش تنش و شرایط از سرگیری گفت‌و‌گو‌ها گفت‌و‌گو کرده است.

اوایل این هفته، مقامات آمریکایی، از جمله جارد کوشنر و استیو ویتکاف، فرستادگان ویژه، مذاکراتی را با همتایان ایرانی خود در نیویورک انجام دادند، دیداری که ترامپ آن را «بسیار خوب» توصیف کرد.

با این وجود، به گفته توماس واریک، عضو ارشد شورای آتلانتیک، «در واشنگتن تردید زیادی وجود دارد که دو کشور در یک جبهه قرار دارند».

واریک به الجزیره گفت: «فکر می‌کنم بهترین چیزی که می‌توانیم به آن امیدوار باشیم این است که این پیشنهاد وزیر امور خارجه ایران منجر به بحث‌های بیشتر برای روشن شدن پیش‌شرط‌هایی شود که واشنگتن مایل به همکاری با آنها است.»

بن‌بست ایران و آمریکا به کجا می‌رسد؟

احتمالاً به سمت تجدید خصومت‌ها.

به گفته مقامات آمریکایی که در وال استریت ژورنال به آنها اشاره شده، ترامپ به دستیارانش گفته است که انتظار دارد پس از انتخابات میان دوره‌ای آمریکا در ماه نوامبر، یک کمپین بمباران جدید علیه ایران انجام دهد. این پس از آن صورت می‌گیرد که ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد گفت که در حال بررسی این است که آیا در صورت عدم توافق، ایران را «نابود» کند و «به جهنم بفرستد». در عین حال، ترامپ گفته است که معتقد است توافق برای پایان دادن به این درگیری اندکی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای حاصل خواهد شد.

پاول ماسگریو، دانشیار رشته حکومتداری در دانشگاه جورج تاون قطر، به الجزیره گفت که ترامپ «نمی‌خواهد جنگ را با شرایط نامطلوب پایان دهد» و نتیجه انتخابات نوامبر احتمالاً به هدایت سیاست او کمک خواهد کرد.

ماسگریو گفت اگر حزب جمهوری‌خواه ترامپ در انتخابات شکست‌های سختی متحمل شود و اکثریت خود را در کنگره از دست بدهد، او ممکن است «اقدامات یکجانبه، از جمله شاید از سرگیری جنگ» را انتخاب کند.

ماسگریو ادامه داد: «این همچنین به این معنی است که ایران ضربه سیاسی واقعاً شدیدی به رئیس جمهور ترامپ وارد کرده است.» او افزود که این می‌تواند باعث تشدید کوتاه مدت تنش شود و «به دنبال آن مذاکره انجام شود تا به نظر نرسد که کاخ سفید تسلیم شده است.»