۶۰ درصد سالمندان ایران حقوق ماهانه ندارند

سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور در نشست خبری امروز که به مناسبت روز جهانی سالمندان برگزار شد، با اشاره به روند شتابان سالمندی جمعیت در ایران گفت: یکی از چرخش‌های ۱۳ گانه سازمان بهزیستی چرخش از سالمندی مخاطره آمیز به سمت سالمندی سالم است. در دنیا چهار سناریو پیرامون سالمندی وجود دارد؛ سناریو سپیده دم، سایه روشن، سالمندی مخاطره آمیز و سالمندی سالم است.

وی درباره وضعیت سالمندی ایران افزود: ایران اکنون با بحران سالمندی مواجه نیست؛ به این معنا که از نظر جمعیت‌شناختی، حدود ۱۳ درصد جامعه سالمندند. اگر جمعیت سالمندان بالای ۶۰ سال یک کشور ۷ درصد باشد، جامعه جوان محسوب می‌شود و اگر این رقم بین ۷ تا ۱۴ درصد باشد، در حال ورود به سالمندی و ۱۴ تا ۲۱ درصد سالمند و ۲۱ تا ۲۷ درصد باشد جامعه سالخورده و بیش از ۲۷ درصد شدیداً سالخورده است. ما در حال ورود به سالمندی هستیم لذا در جمعیت‌شناسی با مسئله حادی مواجه نیستیم.

ایران جزو ۵ کشور دنیاست با سریع‌ترین رشد سالخوردگی

حسینی با بیان اینکه ایران جزو پنج کشور دنیاست که سریعترین رشد به سمت سالخوردگی را دارد، گفت: ایران بیش از چهار برابر رشد عمومی جمعیت، اکنون رشد جمعیت سالمندی را دارد. سرعت رشد سالمندی به گونه‌ای است که در سال ۱۴۲۰ تا ۱۴۲۲، پنجره جمعیت بسته می‌شود.

وی ادامه داد: در سال ۱۴۳۰، ۳۱ تا ۳۳ درصد جمعیت را سالمندان تشکیل خواهند داد لذا دیگر به‌شدت سالخورده می‌شویم و با این نگاه با بحران سالمندی مواجهیم.

رییس سازمان بهزیستی کشور تاکید کرد: بحران‌های سالمندی بحران‌های اجتماعی هستند. بحران‌های اجتماعی فرایندی هستند، اما همه جامعه را تحت تاثیر قرار می‌دهند؛ بنابراین بحران‌های سیاسی، اجتماعی، امنیتی و نظامی، زاده بحران‌های اجتماعی هستند و این بحران‌های اجتماعی است که حکمرانی هوشمند باید آن را پیش بینی کند.

حسینی تصریح کرد: اگر برای بحران سالمندی طراحی نکنیم با سناریوی سالمندی مخاطره‌آمیز و سالمندی سخت مواجه می‌شویم.

۲۲ درصد معلولان سالمند و ۲۳ درصد جمعیت فعال کشور درگیر سالمندان هستند
وی با اشاره به ابعاد چندوجهی سالمندی در ایران گفت: ۲۶۰ هزار نفر از سالمندان ما دارای معلولیت هم هستند؛ بنابراین سالمندی علاوه بر سرعت، در ایران چندوجهی است. در ایران، ۲۲ درصد افراد دارای معلولیت، سالمند هستند. همچنین ۷۷ هزار سالمند زن سرپرست خانوار داریم.

حسینی در ادامه با اشاره به ابعاد چندلایه سالمندی در کشور گفت: ۲۳.۵ درصد جمعیت فعال ایران درگیر سالمندانند و به ازای هر ۱۰۰ سالمند ۱۸۰ غیر سالمند درگیر سالمندی هستند.

۶۰ درصد سالمندان مستمری و حقوق ماهانه ندارند

رییس سازمان بهزیستی کشور در ادامه با اشاره به مسائل چندلایه‌ای در حوزه سالمندی گفت: ۵۱ هزار زن سالمند تنها داریم. حدود ۶۰ درصد سالمندان تحت پوشش مستمری نیستند. یعنی از هر ۱۰ سالمند، شش نفر مستمری بازنشستگی ندارند؛ بنابراین جمعیت بالایی از سالمندان خارج از مددجویان بهزیستی، کمیته امداد و سازمان تأمین اجتماعی و صندوق‌های بازنشستگی داریم.

وی اظهار کرد: با عبور از ۷۰ سالگی، موقعیت درآمدی سالمندان در جامعه ایران به‌شدت کاهش پیدا می‌کند. میانگین دهک درآمدی سالمندان ۶۰ تا ۷۰ ساله ۵.۷۶ است، در حالیکه میانگین دهک درآمدی سالمندان بالای ۷۰ سال برابر ۴.۵۲ می‌شود.

حسینی با اشاره به بحران سالمندی ادامه داد: در ۳۰ استان کشور میانگین دهک سالمندان پایینتر از دهک کل جمعیت است. داده‌ها نشان می‌دهد که بعد از ۷۰ سالگی، شاخص درآمدی سالمندان ۷۰ درصد و شاخص دارایی آنها ۴۵ درصد افت می‌کند.

وی اعلام کرد: ۹ درصد سالمندان کشور از بیماری خاص رنج می‌برند. ۵۰ درصد مستمری بگیران سالمندان بهزیستی، معلولین شدید و غیرشدیدند.

حسینی با اشاره به ظرفیت‌های موجود در حوزه سالمندی گفت: سالمندان به مراقبان رسمی نیاز دارند. در حوزه خدمات مراقبت رسمی سالمندان اکنون هیچ مجوز رسمی نداریم. این مجوز رسمی اکنون تدوین شده و رونمایی خواهد شد. دوره‌های اول و دوم سالمندان طراحی شده است.

رئیس سازمان بهزیستی کشور از طراحی جایزه ملی تجربه سالمندی نیز خبر داد و اظهار کرد: اکنون سند جامع اشتغال سالمندی و همچنین جایزه ملی تجربه سالمندی تدوین شده است.

حسینی همچنین درباره «بانک زمان» گفت: روی بانک زمان کار می‌کنیم و آیین نامه آن تدوین و پلتفرم آن آماده خواهد شد.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه خدمات روان‌شناختی سالمندان اظهار کرد: مرکز مشاوره روان‌شناسی برای سالمندان نداریم. در همین راستا در ۳۵۰۰ مرکز مشاوره، ۳۵۰۰ مشاور را با رویکرد ارائه خدمات تخصصی به سالمندان آموزش دادند.

حسینی با اشاره به ظرفیت اشتغال ایجادشده در حوزه سالمندی گفت: ۱۳ هزار فرصت شغلی سال گذشته، برای سالمندان ۶۰ تا ۶۵ ساله ایجاد شده است.

وی افزود: شهر‌های دوستدار سالمند شکل گرفته است و شهر‌ها را برای سالمندان باکیفیت و دسترس پذیر می‌کنند.

حسینی در ادامه از تهیه لایحه‌ای قانونی برای حمایت از سالمندان خبر داد و گفت: قوانین حمایتی از سالمندان، متأسفانه یک درصد قوانین است بنابراین لایحه قانونی آماده شده است.