در این میان، فولاد یکی از اصلیترین مصالح ساختمان است و هر تغییر در بازار آهنآلات میتواند مستقیماً هزینه اجرای پروژه و قیمت تمامشده مسکن را تحت تأثیر قرار دهد؛ اما این اثرگذاری دقیقاً چگونه اتفاق میافتد؟
هر تغییر در قیمت آهنآلات (ahan۱۰۰.com) میتواند مستقیماً روی بودجه اجرای پروژه اثر بگذارد. مهمترین کاربردهای آهنآلات در ساختمان عبارتاند از:
برای اینکه بدانیم نوسان بازار آهن تا چه اندازه میتواند یک پروژه را تحت فشار قرار دهد، باید به سهم فولاد از هزینه کل ساخت نگاه کنیم. این سهم عدد ثابتی نیست و بسته به نوع سازه و مشخصات پروژه تغییر میکند؛ اما در بسیاری از پروژههای ساختمانی، آهنآلات میتوانند حدود ۱۰ تا ۲۵ درصد از هزینه کل پروژه را به خود اختصاص دهند.
|
نوع هزینه |
سهم تقریبی از کل پروژه |
|---|---|
|
زمین |
۳۰ تا ۶۰٪ |
|
آهنآلات |
۱۰ تا ۲۵٪ |
|
بتن |
۵ تا ۱۵٪ |
|
تأسیسات |
۱۰ تا ۲۰٪ |
|
دستمزد |
۱۵ تا ۳۰٪ |
نکته مهم: این درصدها صرفاً بازههای تقریبی برای درک ساختار هزینه پروژه هستند و نباید بهعنوان یک فرمول ثابت برای تمام ساختمانها در نظر گرفته شوند.
افزایش قیمت آهنآلات معمولاً در همان مرحله خرید مصالح متوقف نمیشود؛ بلکه مانند یک اثر دومینویی در تمام اقتصاد پروژه حرکت میکند و در نهایت میتواند قیمت واحد مسکونی را افزایش دهد.
با بالا رفتن قیمت میلگرد، تیرآهن و سایر مقاطع فولادی، هزینه تهیه مصالح مورد نیاز پروژه افزایش پیدا میکند.
سازنده برای اجرای همان پروژه باید سرمایه بیشتری برای خرید مصالح اختصاص دهد و برآورد اولیه هزینه ساخت تغییر میکند.
افزایش هزینهها، سرمایه بیشتری را درگیر میکند و اگر قیمت فروش ثابت بماند، حاشیه سود سازنده کاهش پیدا خواهد کرد.
برای جبران بخشی از هزینههای بالاتر، قیمت واحدهای پیشفروش معمولاً افزایش پیدا میکند و این افزایش زودتر وارد بازار میشود.
در ادامه، هزینه بالاتر ساخت در قیمت فروش واحدهای تکمیلشده نیز منعکس میشود و قیمت تمامشده مسکن افزایش مییابد.
وقتی قیمت مسکن سریعتر از توان مالی خانوارها رشد کند، تعداد خریداران بالقوه کاهش پیدا میکند.
کاهش قدرت خرید و افزایش ریسک پروژهها میتواند باعث کاهش تقاضا برای ساخت پروژههای جدید شود؛ در نتیجه، رکود بازار مسکن عمیقتر میشود.
در میان محصولات پرکاربرد، میلگرد و تیرآهن معمولاً نقش پررنگتری دارند و سایر مقاطع نیز بسته به نوع ساختمان به هزینه نهایی اضافه میشوند.
نوسان بازار آهنآلات ایران حاصل ترکیب چند عامل همزمان است؛ نرخ ارز، تورم، قیمت جهانی فولاد، میزان عرضه و تقاضا، هزینه انرژی و محدودیتهای تولید، صادرات و سیاستهای اقتصادی همگی میتوانند قیمتها را جابهجا کنند. از طرفی، رکود ساختوساز تقاضای داخلی را کاهش میدهد، اما افزایش هزینههای تولید و اختلال در عرضه میتواند مانع کاهش متناسب قیمتها شود.
تنشهای ژئوپلیتیکی فقط پای سیاست را به میان نمیآورند؛ اثر آنها میتواند مستقیماً به بازار آهن و در نهایت قیمت مسکن برسد. افزایش نااطمینانی معمولاً بازار ارز، هزینه حملونقل، صادرات و واردات و انتظارات تورمی را تحت تأثیر قرار میدهد و از این مسیر، قیمت فولاد و آهنآلات را دچار نوسان میکند. وقتی هزینه خرید میلگرد، تیرآهن و سایر مقاطع فولادی بالا میرود، هزینه ساخت پروژهها نیز افزایش یافته و سازندگان برای جبران این فشار، قیمت نهایی واحدهای مسکونی را تعدیل میکنند.
افزایش هزینه ساخت در نهایت فشار اصلی را به خریدار نهایی منتقل میکند؛ زیرا با بالا رفتن قیمت مصالحی مانند آهن، بتن و تأسیسات و افزایش دستمزد، سازنده برای حفظ صرفه اقتصادی پروژه ناچار به افزایش قیمت فروش میشود. نتیجه، رشد قیمت هر مترمربع، کاهش قدرت خرید خانوارها و سختتر شدن خرید خانه است.
بازار آهنآلات دیگر صرفاً یک شاخص برای سنجش وضعیت صنعت فولاد نیست. هر نوسان در قیمت میلگرد، تیرآهن و سایر مقاطع فولادی میتواند هزینه تمامشده پروژه را تغییر دهد و در نهایت به افزایش قیمت مسکن، کاهش قدرت خرید خانوارها و دشوارتر شدن تصمیمگیری برای سازندگان و سرمایهگذاران منجر شود.