صداوسیما به جای رقابت، سراغ تخریب فیلیمو رفت

انتقاد‌های اخیر صداوسیما از محتوای تولیدشده در شبکه نمایش خانگی، بار دیگر بحث درباره حدود نظارت بر پلتفرم‌های نمایش خانگی و نحوه مواجهه با آنها را داغ کرده است. در تازه‌ترین نمونه، گزارشی چنددقیقه‌ای از صداوسیما با تمرکز بر برخی سکانس‌ها و دیالوگ‌های آثار منتشرشده در فیلیمو، این پلتفرم را به انتشار محتوایی خارج از چارچوب‌های عرفی و خانوادگی متهم کرده است؛ گزارشی که در کنار نقد محتوایی آثار، این پرسش را نیز به وجود می‌آورد که آیا مسئله صرفاً کیفیت و محتوای تولیدات است یا رقابت میان رسانه‌های سنتی و پلتفرم‌های جدید هم در این انتقاد‌ها نقش دارد؟

بدون تردید، هیچ پلتفرمی از نقد و مطالبه‌گری مخاطبان مستثنا نیست. آثار نمایشی باید در معرض ارزیابی کارشناسان، خانواده‌ها و منتقدان قرار بگیرند و رعایت قوانین و ضوابط نیز ضرورتی انکارناپذیر است. اما مسئله از جایی آغاز می‌شود که نقد چند اثر به زیر سؤال بردن کلیت یک بستر رسانه‌ای تبدیل می‌شود؛ بستری که بخش قابل توجهی از مخاطبان برای تماشای فیلم، سریال و برنامه‌های متنوع آن را انتخاب کرده‌اند.

اگر بخشی از آثار شبکه نمایش خانگی با سلیقه یا دیدگاه گروهی از مخاطبان همخوانی ندارد، راه‌حل لزوماً محدودکردن پلتفرم یا زیر سؤال بردن تمام تولیدات آن نیست. تنوع سلیقه‌ها و نگاه‌ها، بخشی از واقعیت جامعه است و نمی‌توان انتظار داشت همه آثار نمایشی با یک الگوی واحد تولید شوند. مخاطب نیز باید امکان انتخاب داشته باشد و در کنار نقد آثار، به سلیقه و قدرت تشخیص او احترام گذاشته شود.

از سوی دیگر، ادعای نبود نظارت بر پلتفرم‌های نمایش خانگی نیز نیازمند توضیح و بررسی دقیق است. فعالیت این پلتفرم‌ها در چارچوب سازوکار‌های صدور مجوز و نظارت بر محتوای صوت و تصویر فراگیر انجام می‌شود. بنابراین، اگر درباره تخلف یک اثر یا نحوه انتشار آن ابهامی وجود دارد، باید به‌صورت مشخص و مستند درباره همان اثر و فرآیند نظارتی آن صحبت کرد؛ نه اینکه با طرح ادعا‌های کلی، اعتبار یک پلتفرم را زیر سؤال برد.

پرسش مهم‌تر این است که چرا در چنین گزارش‌هایی، صدای مخاطبان این پلتفرم‌ها و کسانی که از تنوع تولیدات شبکه نمایش خانگی استقبال می‌کنند، کمتر شنیده می‌شود؟ اگر قرار است درباره سلیقه عمومی و کیفیت آثار قضاوت شود، چرا این قضاوت تنها از یک زاویه و با حضور یک طیف از منتقدان صورت می‌گیرد؟

واقعیت این است که استقبال مخاطبان از پلتفرم‌های نمایش خانگی را نمی‌توان نادیده گرفت. میلیون‌ها نفر برای تماشای تولیدات این بستر‌ها وقت و هزینه صرف می‌کنند. این استقبال لزوماً به معنای بی‌نقص بودن همه آثار نیست، اما نشان می‌دهد شبکه نمایش خانگی توانسته بخشی از نیاز و سلیقه مخاطبانی را پاسخ دهد که در فضای رسانه‌ای امروز به دنبال تنوع بیشتری هستند.

در چنین شرایطی، انتظار می‌رود صداوسیما به‌جای تمرکز بر تخریب رقبای رسانه‌ای، بیش از گذشته بر ارتقای کیفیت تولیدات خود و جلب اعتماد مخاطبان تمرکز کند. رقابت واقعی در عرصه رسانه با تولید محتوای جذاب‌تر، خلاقانه‌تر و متناسب با خواسته مخاطب شکل می‌گیرد، نه با تلاش برای محدودکردن امکان فعالیت دیگران.

فیلیمو و دیگر پلتفرم‌های نمایش خانگی نیز مانند هر رسانه دیگری باید پاسخ‌گوی عملکرد خود باشند؛ اما پاسخ‌گویی با فشار رسانه‌ای و تلاش برای حذف یک رقیب تفاوت دارد. اگر هدف، ارتقای فرهنگ و کیفیت محتوای نمایشی کشور است، مسیر آن از نظارت شفاف، نقد منصفانه و رقابت سالم می‌گذرد؛ رقابتی که در نهایت باید به سود مخاطب تمام شود، نه اینکه حق انتخاب او را محدود کند.