گزارش رویتر از ماهیت طالبان پاکستانی
هویت و اهداف ستیزهجویان پاکستان چیست؟
بررسی رابطهی طالبان پاکستان با طالبان و القاعده
به گزارش آفتاب نیوز،
آفتاب-سرویس بینالملل: خبرگزاری رویتر پس از حملهی انتحاری شورشیان پاکستانی در روز گذشته طی پرسش و پاسخی اطلاعاتی را در مورد هویت این شورشیان منتشر کرده است، رابطهی این گروه با القاعده و نیز طالبان افغانستان در این پرسشها بررسی شده است:
پلیس پاکستان میگوید یک بمبگذار انتحاری در وسیلهی نقلیهی کوچک ورزشی روز جمعه خودش را در سالن مسابقهی والیبال در در دهکدهای در شمال شرقی پاکستان منفجر کرده است که دست کم 88 نفر در این حادثه کشته شدهاند. کشتار روز تحویل سال نو بیانگر آن است که ستیزهجویان قصد دارند به حمله به مناطق پرجمعیت غیرمسلح بپردازند تا تلفات بیشتری وارد کنند و ترس و هرج و مرج بیشتری را گسترش دهند. در این جا پرسش و پاسخهایی در مورد این گروههای نظامی در کشور پاکستان که متحد هستهای آمریکاست، مطرح شده است.
طالبان پاکستانی چه کسانی هستند؟
بیشتر طالبان پاکستانی مبارز از نژاد پشتون و از مناطق شمال غربی هممرز با افغانستان هستند. آنها از طالبان افغانستان که اغلب آنها هم پشتون هستند و بسیاری از آنها پس از حملهی گروه ائتلاف به فرماندهی آمریکا علیه دولت تندوری طالبان در افغانستان به سرزمینهای پشتونی پاکستان فرار کردند، حمایت میکنند.
در اواخر سال 2007 بیش از ده فرقهی گوناگون که در مناطق مختلف شمال غربی پاکستان مستقر بودند گروه فراگیر «تحریک طالبان پاکستان» یا «جنبش طالبان پاکستان» را به رهبری بیتالله محسود تشکیل دادند. محسود با حملهی موشکی هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی در ماه اوت کشته شد. حکیمالله محسود جانشین وی شد که به همان اندازه بیرحم است. محسود نام یک قبیلهی پشتون است که نام خانوادگی بیشتر اعضای این قبیله هم هست.
پس از حملهی ارتش به مسجد سرخ اسلام آباد در سال 2007 که به منظور قلع و قمع جنبش ستیزهجویان در آنجا صورت گرفت، بیتالله محسود متهم به برنامهریزی در بمبگذاریهای متعددی بود. البته این در زمانی بود که دولت از او به عنوان مظنون اصلی ترور بینظیر بوتو، نخستوزیر پیشین، نام میبرد و بدین خاطر شهرت وی را افزایش داده بود.
دیگر رهبر مهم طالبان پاکستان فضلالله است که به خاطر انتشار دیدگاههای افراطیاش از طریق امواج رادیو در مقر پیشینش، درهی سوات، به وی ملاافام میگویند. در مورد وی معتقدند که حامیانش از افغانستان وی را هدایت میکنند. بسیاری از سران طالبان از کهنسربازان مبارزه در افغانستان هستند و از فقر و سرخوردگی عمومی از نظام ناکارآمد قضایی، خشم و انزجار از ملّاکان و احساسات ضدآمریکایی برای جذب نیروهای جدید بهرهبرداری میکنند.
این ستیزهجویان چه میخواهند؟ ستیزهجویان که مخالف هرگونه رابطه با قدرتهای غربی هستند، خواهان سرنگون کردن دولت پاکستانند. آنها میخواهند شیوهی اسلام افراطی خود را اعمال کنند. هرکسی که نوع خاص اسلام افراطی آنان را نقض کند در معرض خطر شلاق خوردن و اعدام در ملأ عام قرار دارد.
آیا این ستیزهجویان میتوانند پیروز شوند؟ اگر بر مبنای مبارزات مشابه در دیگر کشورهای اسلامی نظیر افغانستان قضاوت کنیم، این نبرد سالها به طول خواهد انجامید. اواسط ماه اکتبر، یگانهای ارتش حملهی سهمگینی به پایگاههای طالبان در جنوب وزیرستان کردند. ستیزهجویان با بمبگذاری، کشتن صدها تن در سراسر پاکستان، از جمله حملهای جسورانه به مسجدی نزدیک به مقر فرماندهان ارتش به این حمله پاسخ دادند. تحلیلگران مسائل امنیتی میگویند که مبارزان طالبان به راحتی میتوانند از منطقهای به منطقهای دیگر در کوهستانهای پرفراز و نشیب مقر ستیزهجویان فرار کنند و از این رو نفوذ کردن به آن مناطق بسیار دشوار است.
آیا طالبان پاکستانی با القاعده ارتباط دارند؟
مقامات اطلاعاتی و کارشناسان امنیتی میگویند که آنان در ارتباط نزدیک با القاعده به تدریج رشد کردهاند. بیتالله محسود به بسیاری از ستیزهجویان خارجی، از جمله اعراب و ساکنان آسیای مرکزی پناهندگی داده است. او و جانشینانش در ضمن حمایت از القاعده حملات خود را بر پاکستان و نیروهای امنیتی این کشور متمرکز کردهاند.
رابطهی این گروهها با طالبان افعانستان چگونه است؟
جنبش طالبان پاکستان با ملا عمر رهبر طالبان افغانستان پیمان وفاداری بستهاند و مبارزان را به آن سوی مرزهای افغانستان گسیل دادهاند. طالبان افغان از نظر آنان در حال مبارزه با نیروهای «اشغالگر» غربی هستند. طالبان پاکستان از این نیروها پشتیبانی میکنند و خواهان حاکمیت اسلامگرایی خاص خود در پاکستان هستند. برخی فرقههای نظامی با خشونت در پاکستان مخالفند و مایلند که تمام طالبان بر افغانستان متمرکز شوند. اما رهبرانی چون محسودها بر این باورند که مبارزه این نیروها در پاکستان به خاطر حمایت اسلامآباد از ائتلاف نیروهای به رهبری آمریکا علیه القاعده و طالبانِ افغانستان قابل توجیه است.
سه فرمانده اصلی طالبان در مرز عبارتند از مولوی نظیر وزیر، حافظ گل بهادر و جلالالدین حقانی؛ البته آخرین نفر پیر شده است و پسرش سراجالدین فرماندهی مبارزان را بر عهده دارد. این مبارزان در جنبش طالبان پاکستان نیستند و شهرتشان به خاطر حمله در افغانستان است، نه در پاکستان.