روزنامه اسرائیلی «معاریو» با اشاره به افزایش دوباره تنشها میان یونان و ترکیه نوشت آرامشی که پس از امضای «اعلامیه آتن» در سال ۲۰۲۳ میان دو کشور شکل گرفته بود، در حال از بین رفتن است و اختلافات بر سر مرزها و مناطق دریایی در دریای اژه و شرق مدیترانه بار دیگر بالا گرفته است.
کنستانتینوس فیلیس، استاد کالج آمریکایی یونان و مدیر مؤسسه امور جهانی، در تحلیلی که معاریو به آن استناد کرده، گفت دوره آرامش میان آتن و آنکارا به جای حل اختلافات اصلی، فرصت بیشتری برای تقویت توان نظامی دو طرف فراهم کرد و نبود یک سازوکار دائمی برای گفتوگو، بیاعتمادی متقابل را افزایش داد.
به گفته فیلیس، افزایش فعالیتهای یونان در چارچوب حقوق خود بر اساس قوانین بینالمللی دریاها، واکنش ترکیه را به دنبال داشته است. آنکارا نیز با تأکید بر اختلافات موسوم به «مناطق خاکستری» در دریای اژه و دکترین «میهن آبی»، حضور و ادعاهای دریایی خود را گسترش داده است.
این تحلیلگر، نزدیکی یونان، قبرس و اسرائیل را نیز از عوامل تشدید تنش با ترکیه دانست. به گفته او، اختلاف آنکارا و تلآویو دیگر صرفاً به روابط سیاسی رهبران دو طرف محدود نیست و در بخشی از محافل سیاسی و نظامی اسرائیل، ترکیه بهعنوان یک رقیب راهبردی و حتی «ایران جدید» دیده میشود.
فیلیس همچنین رابطه نزدیک رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، با دونالد ترامپ را برای آتن نگرانکننده دانست. او معتقد است اردوغان به دلیل ارتباط مستقیم با رئیسجمهور آمریکا میتواند در صورت بروز بحران جدید، روایت ترکیه را به کاخ سفید منتقل کند؛ در حالی که یونان از نفوذ مشابهی برخوردار نیست.
این تحلیلگر به آتن توصیه کرد برای مقابله با شرایط جدید، حمایت اتحادیه اروپا را جلب، توان گارد ساحلی خود را تقویت و حضور دریاییاش را افزایش دهد. او همچنین گسترش آبهای سرزمینی یونان در جنوب جزیره کرت و تقویت روابط با کشورهای عربی و هند را پیشنهاد کرد.
فیلیس در نهایت هشدار داد اختلافات یونان و ترکیه دیگر یک موج موقت تنش نیست و آتن باید خود را برای شرایطی آماده کند که ترکیه با اعتمادبهنفس بیشتری در منطقه عمل میکند، توان حمایت اسرائیل محدودتر شده و اردوغان از دسترسی مستقیم به کاخ سفید برخوردار است.