در میان چهرههای مذهبی و معنوی شناختهشده در منطقه مرند، نام مشهدی میرعباس موسوی دولتآبادی برای بسیاری از مردم آشناست؛ شخصیتی که روایتهای متعددی درباره سادهزیستی، دستگیری از نیازمندان و کرامات منسوب به او در میان مردم منطقه نقل شده است. با این حال، پدر او، کربلایی میرصادق موسوی، با وجود شهرت در میان اهالی قدیم دولتآباد، کمتر در روایتها و نوشتههای منتشرشده معرفی شده است.
میرعباس موسوی، بنا بر روایتهای محلی، در حدود اواخر قرن سیزدهم هجری قمری در روستای دولتآباد مرند و در خانوادهای مذهبی متولد شد. پدرش میرصادق موسوی، از سادات مورد احترام روستا و فردی شناختهشده به زهد، عبادت، روزهداری و رسیدگی به محرومان بود.
روایتهای محلی، میرعباس موسوی را فردی سادهزیست، کمحرف، قانع و بیاعتنا به مظاهر دنیوی توصیف میکنند. او زندگی خود را در دولتآباد و با کشاورزی و دامداری گذراند و بنا بر همین روایتها، در طول زندگی چند بار با دشواریهای فراوان و به صورت پیاده راهی زیارت کربلای معلی و مشهد مقدس شد.
زندگی ساده و رسیدگی به نیازمندان
در خاطرات نقلشده از اهالی قدیم دولتآباد، کمک به فقرا، یتیمان و خانوادههای نیازمند از ویژگیهای برجسته میرعباس موسوی عنوان شده است. گفته میشود او در مواقع دشوار به یاری افراد نیازمند میشتافت و گاه از شهر برای آنان مواد غذایی و پوشاک تهیه میکرد.
سادگی در زندگی، کمگویی و پرهیز از تجمل نیز از ویژگیهایی است که در روایتهای شفاهی درباره او تکرار شده است. برخی اهالی، او را فردی اهل عبادت و دعا میدانستند و روایتهایی نیز درباره استجابت دعاهایش در میان مردم رواج داشته است.
روایتهایی از کرامات میرعباس موسوی
بخش مهمی از شهرت میرعباس موسوی به روایتهایی بازمیگردد که مردم درباره کرامات منسوب به او نقل کردهاند. از جمله این روایتها، داستان دعا برای نزولات جوی است.
بر اساس روایتهای محلی، در یکی از دورههای کمآبی، هنگامی که مردم دولتآباد از او درخواست دعا برای بارش باران کردند، میرعباس موسوی به خرمنگاه رفت و پس از دعا، بارندگی آغاز شد و آب در نهرهای منطقه جاری شد.
روایت دیگری نیز درباره دیگی است که در خانه او برای پذیرایی از مهمانان استفاده میشده است. بنا بر این روایت، حتی در صورت افزایش شمار مهمانان، غذا در آن دیگ کم نمیآمد. این دیگ همچنان در حسینیه منسوب به میرعباس موسوی نگهداری میشود.
همچنین درباره قبای او روایتهایی در میان مردم وجود دارد و گفته میشود تکههایی از آن را برای برخی افراد به نیت تبرک و شفا میدادند. این موارد، همچون دیگر کرامات نقلشده، بخشی از باورها و روایتهای شفاهی مردم منطقه است و برای بررسی تاریخی آنها نیاز به اسناد و منابع مستقل وجود دارد.
پدری که کمتر شناخته شد
در کنار نام میرعباس موسوی، نام پدرش میرصادق موسوی نیز در خاطرات قدیمی دولتآباد جایگاه ویژهای دارد. روایتهای محلی، میرصادق را فردی اهل عبادت و زهد معرفی میکنند که بخش قابل توجهی از سال را روزه میگرفت و برای رفع مشکلات مردم و محرومان دعا میکرد.
بر اساس مطالب و روایتهای موجود، میرصادق موسوی دارای دو فرزند به نامهای بانو سکینه موسوی و میرعباس موسوی بوده است و آرامگاه هر سه در قبرستان روستای دولتآباد مرند قرار دارد.
گفته میشود میرصادق موسوی در سال ۱۳۷۲ هجری قمری، حدود سال ۱۳۳۰ شمسی، در دولتآباد درگذشت.
امروز آرامگاه میرعباس موسوی و پدرش میرصادق موسوی در قبرستان دولتآباد، برای اهالی منطقه یادآور دو نسل از خاندان موسوی است؛ پدری که بیشتر به زهد و عبادت شناخته شده و پسری که نامش با روایتهای فراوانی از سادهزیستی، کمک به نیازمندان و کرامات منسوب به او در حافظه شفاهی مردم منطقه باقی مانده است.
این مکان در سالهای اخیر مورد توجه برخی زائران و علاقهمندان به شخصیتهای معنوی و تاریخی منطقه قرار گرفته و روایتهای شفاهی درباره این دو شخصیت همچنان میان مردم دولتآباد و زائران نقل میشود.
گزارش خبرنگار آفتابنیوز، ناصر غلامی هوجقان: