نقش پنهان استرس در حمله سیستم ایمنی به مو‌ها

دکتر سمیرا خاکشور، دکترای صلاحیت حرفه‌ای پوست و مو می‌گوید: ماه‌های اخیر برای بسیاری از هموطنان با نگرانی، بی‌خوابی، اخبار ناگوار و فشار‌های روانی ناشی از تنش‌ها و درگیری‌های نظامی همراه بوده است. در چنین شرایطی، سلامت روان افراد بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر قرار می‌گیرد. اما شاید کمتر کسی بداند که استرس‌های شدید و طولانی‌مدت تنها بر روح و روان اثر نمی‌گذارند؛ گاهی بدن نیز به زبان خود واکنش نشان می‌دهد. یکی از این واکنش‌ها، بروز «ریزش سکه‌ای مو» یا آلوپسی آره‌آتا است.

ارتباط ریزش سکه‌ای مو با استرس شدید

ریزش سکه‌ای مو نوعی بیماری است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به فولیکول‌های مو حمله می‌کند و باعث ایجاد نواحی گرد و بدون مو روی سر، ریش یا سایر نقاط بدن می‌شود. این بیماری مسری نیست و معمولاً درد یا خارش خاصی ندارد، اما تأثیر روانی آن می‌تواند بسیار عمیق باشد. پزشکان سال‌هاست به ارتباط میان استرس‌های شدید و بروز یا تشدید این بیماری توجه دارند. پژوهش‌های علمی نشان داده‌اند که فشار‌های روحی می‌توانند در برخی افراد زمینه شروع یا عود ریزش سکه‌ای مو را فراهم کنند. هرچند استرس تنها عامل این بیماری نیست و زمینه‌های ژنتیکی و اختلالات سیستم ایمنی نیز نقش مهمی دارند، اما بسیاری از بیماران آغاز بیماری خود را با یک دوره سخت روانی مرتبط می‌دانند.

یک ویژگی مهم ریزش سکه‌ای مو!

نشانه اصلی ریزش موی سکه‌ای، ظاهر شدن یک یا چند ناحیه گرد و کاملاً خالی از مو روی پوست سر است. گاهی این نواحی کوچک هستند و به اندازه یک سکه دیده می‌شوند، اما در موارد شدیدتر ممکن است چندین بخش از سر را درگیر کنند. برخی افراد نیز دچار ریزش مو در ناحیه ریش، ابرو یا مژه‌ها می‌شوند. یکی از ویژگی‌های مهم ریزش سکه‌ای مو این است که برخلاف تصور عمومی، فولیکول‌های مو از بین نمی‌روند. به همین دلیل در بسیاری از موارد امکان رویش مجدد مو‌ها وجود دارد. البته سرعت و میزان بهبود در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است از چند ماه تا چند سال طول بکشد. البته تأکید می‌شود که مشاهده یک لکه بدون مو روی سر نباید باعث وحشت شود. مراجعه زودهنگام به پزشک می‌تواند روند درمان را تسهیل کند.

 این بیماری درمان پذیر است

امروزه روش‌های مختلفی برای کنترل بیماری وجود دارد؛ از دارو‌های موضعی و تزریقی گرفته تا درمان‌های جدیدتر که با هدف تنظیم فعالیت سیستم ایمنی انجام می‌شوند. در کنار درمان‌های پزشکی، توجه به سلامت روان نیز اهمیت فراوانی دارد. کاهش مواجهه مداوم با اخبار تنش‌زا، داشتن خواب کافی، فعالیت بدنی منظم، حفظ ارتباط با خانواده و دوستان و در صورت نیاز دریافت مشاوره روان‌شناختی می‌تواند به کاهش فشار‌های روحی کمک کند. بسیاری از متخصصان معتقدند مدیریت استرس بخش مهمی از روند کنترل این بیماری است.

تجربه بیماران در سراسر جهان نشان می‌دهد که دوره‌های پراسترس زندگی، از مشکلات خانوادگی گرفته تا بحران‌های اجتماعی و جنگ، اغلب با شروع یا تشدید ریزش سکه‌ای همراه بوده است. هرچند این تجربه‌ها به تنهایی دلیل علمی قطعی محسوب نمی‌شوند، اما با یافته‌های پزشکی درباره نقش استرس در این بیماری همخوانی دارند. در نتیجه گاهی یک لکه کوچک و بی‌موی روی سر، تنها یک مشکل ظاهری نیست؛ بلکه نشانه‌ای از فشاری است که فرد در سکوت تحمل کرده است. توجه به این پیام‌های بدن و مراقبت از سلامت روان، امروز بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر می‌رسد.