راز عمر بالای ۱۰۰ سال و پیری سالم در خون شما پنهان است

افرادی که تا ۱۰۰سالگی و بیشتر عمر می‌کنند، اغلب طول عمر استثنایی خود را مدیون ترکیبی از ژن‌های محافظ و عادت‌های سالم هستند.

به نقل از ساینس‌دیلی، پژوهشگران تخمین می‌زنند که ژنتیک تا ۵۰ درصد از توانایی رسیدن به سن بسیار بالا را تشکیل می‌دهد؛ در حالی که عوامل سبک زندگی مانند رژیم غذایی گیاهی، فعال ماندن از نظر جسمی به کمک حرکات طبیعی منظم و حفظ روابط اجتماعی قوی نیز نقش مهمی دارند. اگرچه دانشمندان ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد سیستم ایمنی را در بسیاری از افراد ۱۰۰ ساله شناسایی کرده‌اند، اما تغییرات متابولیکی مرتبط با پیری سالم کمتر مشخص شده‌اند.

پژوهشگران دانشکده پزشکی «چوبانیان و آودیسیان» (Chobanian & Avedisian) در «دانشگاه بوستون» (Boston University)، الگوی متمایزی از متابولیت‌های خون را در افراد ۱۰۰ ساله شناسایی کرده‌اند که به نظر می‌رسد چیزی بیش از افزایش سن باشد. آنها دریافتند افرادی که به ۱۰۰ سالگی می‌رسند، سطح غیرمعمول بالایی را از اسید‌های صفراوی اولیه و ثانویه خاص همراه با چندین استروئید دارند. این الگو‌های متابولیک با الگو‌های مشاهده‌شده در طول پیری معمولی متفاوت هستند و با خطر کمتر مرگ ارتباط دارند.

دکتر «استفانو مونتی» (Stefano Monti) از پژوهشگران این پروژه گفت: پژوهش ما به نشانه‌های شیمیایی قابل اندازه‌گیری در خون اشاره دارد که با زندگی بسیار طولانی و سالم مرتبط هستند. اگر بتوانیم این نشانه‌ها را درک کنیم، ممکن است مسیر‌های بیولوژیکی را شناسایی کنیم که می‌توانند در محافظت از افراد در برابر زوال مرتبط با سن نقش داشته باشند.

این گروه پژوهشی، نمونه‌های خون ۲۱۳ شرکت‌کننده پروژه «مطالعه ۱۰۰ساله‌های نیوانگلند» را که یکی از بزرگترین پروژه‌های انجام‌شده روی افراد با طول عمر فوق‌العاده زیاد در آمریکای شمالی است، تجزیه و تحلیل کردند. این بررسی که به سرپرستی دکتر «توماس پرلز» (Thomas Perls)، استاد پزشکی دانشکده چوبانیان و آودیسیان انجام شد، شامل ۷۰ شخص ۱۰۰ساله و فرزندان آنها و شرکت‌کنندگان گروه کنترل‌شده از نظر سن بود.

دانشمندان تقریباً ۱۴۹۵ مولکول کوچک را در سرم خون اندازه‌گیری کردند. آنها سطح متابولیت‌ها را در افراد ۱۰۰ساله، فرزندان آنها و گروه کنترل‌شده مقایسه کردند و مولکول‌هایی را که با سن تقویمی تغییر می‌کردند، شناسایی کردند. دانشمندان برای تقویت یافته‌های خود، آنها را با یافته‌های چهار پژوهش دیگر که برخی شامل افراد با عمر طولانی و برخی شامل افراد بدون عمر طولانی بودند، مقایسه کردند تا مشخص کنند کدام سیگنال‌های متابولیک به طور مداوم ظاهر می‌شوند.

همچنین، پژوهشگران بررسی کردند که کدام متابولیت‌ها با مدت زمان زندگی شرکت‌کنندگان پس از جمع‌آوری نمونه‌های خون مرتبط هستند. علاوه بر این، آنها یک مدل یادگیری ماشینی «ساعت متابولیکی» ایجاد کردند که سن بیولوژیکی را از سطح متابولیت‌ها تخمین می‌زد و ارزیابی می‌کرد که آیا جوان‌تر یا مسن‌تر بودن بیولوژیکی نسبت به سن تقویمی با بقا مرتبط است.

به گفته پژوهشگران، متابولیت‌ها و الگو‌های متابولیکی شناسایی‌شده در این پژوهش در نهایت می‌توانند به عنوان نشانگر‌های زیستی برای تخمین سن بیولوژیکی، شناسایی افرادی که بیشتر یا کمتر در معرض خطر زوال عقل مرتبط با سن هستند و ردیابی نحوه واکنش افراد به تغییرات سبک زندگی یا دارو‌هایی که برای بهبود سلامت با افزایش سن طراحی شده‌اند، عمل کنند.

همچنین، پژوهشگران معتقدند که چندین مسیر بیولوژیکی به عنوان اهداف احتمالی برای درمان‌های آینده یا رویکرد‌های غذایی، شایسته مطالعه بیشتر هستند. این مسیر‌ها اسید‌های صفراوی، مسیر‌های مرتبط با نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید، متابولیت‌های باکتریایی روده، نشانگر‌های استرس اکسیداتیو و استروئید‌های خاص را شامل می‌شوند.

مونتی گفت: ما امیدواریم این پژوهش، نشانه‌های متابولیک قابل اندازه‌گیری پیری سالم را که قابل ردیابی و هدف‌گیری نیز هستند، نشان دهد. با وجود این، طراحی مقطعی این پژوهش بدان معناست که ما هنوز نمی‌توانیم علت و معلول را تعیین کنیم و این یافته‌ها به اعتبارسنجی در جمعیت‌های بزرگتر و متنوع‌تر نیاز دارند. در نهایت، هدف ما تبدیل این اطلاعات به آزمایش‌ها و مداخلات ایمن است که به افراد کمک می‌کند تا برای مدت طولانی‌تری سالم‌تر و فعال‌تر بمانند.

این پژوهش در مجله «GeroScience» به چاپ رسید.